Wikianarchia: zapis debaty

AAA

Skrócony i zredagowany zapis dyskusji, która odbyła się 10 września 2011 roku. Uczestnicy: Rickard „Rick” Falkvinge, Oliver Herrgessel, Ryszard Markiewicz, Joost Smiers, Raquel Xalabarder. Moderator: Ruben Maes
 

Ruben Maes: Przez następne dwie godziny będziemy dyskutować o przyszłości prawa autorskiego w środowisku cyfrowym. W dzieciństwie uczono nas, że trzeba się dzielić. Obecnie, w świecie cyfrowym dzielenie się jest bardzo łatwe, ale wcale nie takie oczywiste, kiedy dzielimy się treściami, nie należącymi do nas. Kto z Państwa, w ciągu ostatnich kilku lat nielegalnie pobrał z sieci muzykę, film lub inne treści? (wiele osób siedzących na widowni podnosi rękę) A kto z Państwa czuł się winny wobec autora pobranych treści? (większość osób opuszcza rękę, moderator podchodzi do jednej z osób, która trzyma rękę w górze)
Głos z widowni: Nie stać mnie było na płytę z muzyką, do której chciałem mieć dostęp. W Polsce płyty są drogie. Czuję się jednak winny, bo to była kradzież.
R.M.: Czy ma Pan samochód?
Głos z widowni: Tak.
R.M.: Kupił go Pan, czy ukradł?
Głos z widowni: Oczywiście, że kupiłem.
R.M.: To gdzie jest różnica?
Głos z widowni: Nie ma różnicy.
R.M.: A czy jest wśród Państwa ktoś, kto nie czuje się winny? Kto uważa, że chodzi o zwykłe korzystanie z dostępnej informacji?
Głos z widowni: Czuję się winny, ale chcę zwrócić uwagę, że kiedy ukradnę samochód, jego właściciel przestanie go mieć, a kiedy pobieram program, mamy dwa programy. To dwie różne sytuacje.
R.M.: Czyli chodzi o dzielenie się?
Głos z widowni: Tak.
R.M.: Dziękuję. Przedstawię teraz kolejno naszych panelistów, zaczynając od Joosta Smiersa. W książce „Imagine there’s no copyright and no cultural conglomerates” („Wyobraźmy sobie, że nie ma prawa autorskiego i kulturowych konglomeratów”) porusza Pan kwestie [1], które są tematem naszej dzisiejszej dyskusji. Co w niej jest dla Pana najważniejsze?
 

Prawa człowieka i prawo dżungli

Joost Smiers: Podstawową kwestią jest odpowiedź na pytanie, w jakim chcielibyśmy żyć społeczeństwie. Czy w takim, w którym kilka największych koncernów decyduje o tym, co czytamy, oglądamy i słuchamy, czy też wolimy różnorodność oferty? Czy w takim, w którym garstka gwiazdorów mówi nam, co jest fajne, czy takim, w którym jest miejsce dla wielu artystów mogących utrzymać się ze swojej pracy? Czy godzimy się na cenzurę – prawo autorskie to przecież ekstremalna forma cenzury, czy wybieramy wolność ingerowania w istniejące dzieła i komentowania ich w swojej własnej pracy?
Dla mnie odpowiedź jest oczywista. Prawo autorskie i cenzura powinny zostać zniesione, aby skończyć z ochroną gigantów, którzy, inwestując tylko w bestsellery, osłabiają tak bardzo potrzebną nam różnorodność. A także po to, by możliwe stało się np. modyfikowanie filmów Disneya – gdybyśmy mogli to robić, byłyby lepsze. Powinniśmy przywrócić konkurencję i podzielić dominujące rynek przedsiębiorstwa kulturowe, co zapewniłoby wszystkim równe szanse. Do tego potrzebne są zmiany paradygmatów. Jedna z nich już się dokonała – w sferze cyfrowej. Tu wszyscy mogą mieć równe szanse. Artyści mogliby prezentować swoje prace, bez cenzury, a odbiorcy uwolnić się od wpływu marketingu i dokonywać własnych wyborów. Chciałbym, abyśmy znów żyli w społeczeństwie demokratycznym, przestali być pasywnymi odbiorcami i znów sami podejmowali decyzje.
R.M.: Zachowajmy trochę amunicji na resztę debaty. Następnym panelistą jest Rick Falkvinge, założyciel Partii Piratów. Nie przypomina Pan pirata z drewnianą nogą, jednym okiem i papugą na ramieniu. Co to takiego ta Partia Piratów?
Rickard „Rick” Falkvinge: Jesteśmy ruchem swobód obywatelskich nowej generacji. Nie podoba nam się sposób, w jaki niektórzy politycy traktują internet – jak zabawkę, którą można odebrać niegrzecznym dzieciom. Uważamy, że internet to integralna część społeczeństwa – narzędzie, przy pomocy którego obywatele realizują swoje podstawowe prawa. Anonimowy dostęp do nie filtrowanego i nie monitorowanego internetu jest takim samym podstawowym prawem, jak te, które realizujemy za jego pośrednictwem. Jako polityk mam obowiązek zaprotestować, jeśli prawo autorskie i prawnoautorskie monopole umożliwiają niektórym przedsiębiorstwom stawianie własnego interesu ponad prawami obywateli. To biznes musi się dostosować do reguł narzuconych przez społeczeństwo, a nie odwrotnie. Nawet kosztem mniejszych zysków.
R.M.: Dlaczego nazwaliście się Partią Piratów? Skojarzenia nie są pozytywne.
R.F.: Piratami nazwało nas Hollywood za propagowanie idei „troszczyć się, to dzielić się” (sharing is caring). Nasza cywilizacja zawsze opierała się na komunikacji międzyludzkiej, dzieleniu kulturą, wymianie wiedzy, a teraz nagle to wszystko okazuje się przestępstwem? To bez sensu i wbrew ewolucji. Zajęliśmy jednoznaczne stanowisko w tej sprawie i dzisiaj mamy przedstawicieli w 50 krajach, Parlamencie Europejskim, a liczymy na to, że w wyborach do parlamentu Berlina, które odbędą się w następny weekend też zdobędziemy mandaty (w wyborach, które odbyły się 18 września Partia Piratów zdobyła prawie 9 procent głosów, co dało jej 15 mandatów w berlińskim parlamencie – przypis red.).
R.M.: Zapraszam do nas Olivera Herrgessela, wiceprezesa ds. komunikacji, public affairs i marketingu w Grupie RTL, a także byłego dziennikarza. Rozmawiamy o dzieleniu się treściami.
Oliver Herrgessel: To brzmi dobrze tylko w teorii. W praktyce anarchia czy brak nadzoru, które się tutaj proponuje, prowadzą do zupełnie odwrotnej sytuacji. Kiedy nie ma władzy obowiązuje prawo dżungli, a w dżungli wygrywa najsilniejsza bestia. Rewolucja cyfrowa, która właśnie się dokonuje, spowodowała fragmentację i postawienie na głowie dotychczasowych zasad. Największe marki wciąż świetnie sobie radzą, ponieważ w sytuacji zagubienia ludzie zwracają się ku temu, co znajome i szukają silnych liderów. Ale nie tylko duże korporacje są beneficjentami prawa autorskiego. Ono jest ważne także dla indywidualnych twórców i artystów, ponieważ daje im szansę na wynagrodzenie za wykonywaną pracę.
R.M.: Wrócimy do tego w dalszej części dyskusji. Najpierw przejdźmy kurs podstawowy z prawa autorskiego. Nie jest łatwo o nim rozmawiać, bo nawet jeśli rozumiemy co za nim stoi, to w zależności od kraju różne są jego regulacje i często się zmieniają. Na szczęście są z nami Raquel Xalabarder i Ryszard Markiewicz, którzy na temat prawa autorskiego wiedzą wszystko.

Umowa społeczna

Raquel Xalabarder: Zanim zadeklarujemy, że możemy coś robić, ponieważ pozwala na to technologia, cofnijmy się o krok i zastanówmy nad wszystkim, co moglibyśmy robić, a czego nie robimy, bo uważamy że to niedobre i niesprawiedliwe. Moim zdaniem prawo autorskie jest najlepszym z dostępnych dzisiaj narzędzi wspierających twórczość i autorów, którzy – tak jak wspomniał Oliver – starają się utrzymać ze swojej pracy. Zgoda – wymaga gruntownych zmian i dostosowania do cyfrowej rzeczywistości, ale przy wszystkich jego niedoskonałościach wciąż przynosi wiele dobrego. Będzie jednak dobre o tyle, o ile my – jako społeczeństwo – uznamy je za takie. Oczywiście możemy uznać, że jest niedobrym rozwiązaniem.
R.M.: Rozmawiamy o nowych warunkach środowiska cyfrowego, ale jakie są korzenie prawa autorskiego? Czemu pierwotnie miało służyć?
Ryszard Markiewicz: Pierwotnym celem prawa autorskiego była ochrona interesów drukarzy i autorów. Miało chronić ich interesy ekonomiczne, ale też moralne. Obowiązywało krótkoterminowo i obejmowało niewielki zakres. Obecnie ochrona ta coraz bardziej się rozszerza i czasem dochodzi do ograniczania domeny publicznej. Prawo autorskie jest potrzebne, ponieważ służy realizacji wartości uniwersalnych, wymaga jednak modyfikacji, aby odpowiadało realnym potrzebom społeczeństwa informacyjnego. Mamy tu do czynienia z dziwnym rodzajem własności. Cokolwiek napiszemy, natychmiast chronione jest na całym świecie prawem autorskim. I nadal tak powinno być. Zmiany, które wymuszają nowe warunki powinny dotyczyć w pierwszej kolejności możliwych wyjątków oraz nowych licencji, które trzeba wymyślić i wdrożyć. Po drugie, bardzo ważne jest wsparcie dla ruchu Open Access – otwartego dostępu. To istotna kwestia związana z ruchem pracy dobrowolnej, ale także z systemem finansowania projektów z państwowych budżetów.
R.M.: Być może powszechny i natychmiastowy dostęp do informacji sprawia, że ochrona, którą zapewnia prawo autorskie jest teoretyczna?
R.X.: Rozdźwięk pomiędzy teorią prawa a jego egzekucją to jedno z wyzwań stojących przed prawem autorskim. Bardzo trudno zapewnić respektowanie prawa autorskiego. Celowo nie używam tu słowa „ochrona”, tylko „respekt” – prawa własności każdej osoby bez wyjątku muszą być respektowane przez użytkowników na całym świecie. Nie ma jednak narzędzi skutecznej egzekucji. Dlatego ważna jest nasza umowa społeczna – abyśmy my, jako społeczeństwo, uznali, że czyjaś własność, interes, prawo autorskie – wszystko jedno jak to nazwiemy – powinno być respektowane i egzekwowane.
R.M.: Zasada trzech przestępstw (three-strikes law), która polega na odcięciu dostępu do internetu po trzykrotnym naruszeniu prawa, jest taką próbą egzekucji.
R.X.: Na całym świecie podejmuje się wiele wysiłków, zarówno w zakresie legislacji jak i sądownictwa, jednak są one bezużyteczne. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy jako społeczeństwo chcemy tego, czy nie. I tylko tyle. To bardziej kwestia kulturowa, kwestia wartości.
R.M.: Dobrego wychowania?
R.X.: Od tego można by zacząć.

Zysk czy strata?

R.M.: Zdarza się, że piractwo utożsamiane jest z kreatywnością. Czy istnieje jakiś związek między kreatywnością a prawem autorskim?
R.F.: Wielu artystów nie tworzy dzięki prawu autorskiemu, ale pomimo jego istnienia. Cała kultura remiksu jest w dużej mierze nielegalna, a jednak nadal powstaje, mimo że prawo autorskie jej nie chroni, a wręcz grozi więzieniem. Jednocześnie monopol prawnoautorski funkcjonuje na opak, chroniąc raczej pośredników niż indywidualnych twórców. Mamy tu do czynienia z grupą wpływowych pośredników i mechanizmem regulatory capture – regulacji, które zamiast kontrolować, chronią ich. Starania pośredników o zyski kosztem twórców odbywają się zgodnie z literą prawa. Najskuteczniejszy w tych działaniach jest przemysł muzyczny – artyści mogą wydać swoją muzykę w sieci i w ciągu kilku sekund trafić z nią do odbiorców na całym świecie, a jednak wciąż marzą o wydaniu płyty. Od nastania ery dzielenia się plikami zyski muzyków wzrosły o 114 procent, mimo że sprzedaż płyt ciągle spada. Znajdują nowe źródła dochodów, które nie opierają się na monopolu prawnoautorskim.
O.H.: Nie spotkałem jeszcze artysty, który twierdziłby, że prawo autorskie uniemożliwia mu bycie artystą. Spotkałem za to wielu dziennikarzy, pisarzy czy fotografów, którzy – bojąc się złodziei pomysłów – w prawie autorskim widzieli zabezpieczenie swojej wolności twórczej. Według mnie jest ono także gwarantem wolności mediów, a wolne media to jeden z fundamentów demokracji. Musimy je chronić za pomocą prawa autorskiego.
J.S.: Zakaz wykorzystywania dzieł innych twórców to zagrożenie dla demokracji. Prowadzi do skostnienia kultury i czyni z nas pasywnych konsumentów, a nie aktywnych obywateli zaangażowanych w procesy twórcze. Twierdzenie, że prawo autorskie chroni artystów możemy włożyć między bajki. Kilku gwiazdorów zarabia krocie, a reszta z tytułu praw autorskich nie dostaje ani grosza. Pomiędzy nimi jest taka przepaść, jak pomiędzy zarobkami prezesa i pensją szeregowego pracownika. Mówili Państwo o egzekwowaniu prawa. Środowiska biznesowe oczekują od społeczeństwa przeznaczenia znacznych sił policyjnych i wymiaru sprawiedliwości do ochrony swoich indywidualnych interesów. To wstyd! Czy dla dobra społeczeństwa ważniejsze są indywidualne interesy, czy rozwiązanie problemów, na które nigdy nie starcza uwagi, takie jak prawa kobiet i dzieci, korupcja, pranie brudnych pieniędzy? Interesy powinny być załatwiane w ramach struktur rynkowych.
R.X.: System prawa autorskiego jest dostosowany do kapitalistycznego społeczeństwa, w którym funkcjonujemy. Dlatego jest on tak użyteczny dla korporacji, które inwestują w twórczość. Nie powinien jednak służyć ochronie istniejących modeli biznesowych. Prawo autorskie zawsze było dostosowane do technologii, którą w danym momencie dysponowaliśmy. I to właśnie teraz nas czeka.
R.M.: Według Joosta zależność między tworzeniem a prawem autorskim nie tylko istnieje, ale jest ona negatywna, ponieważ blokuje kreatywność.

Oryginał i kopia

R.X.: Prawo autorskie działa w prosty sposób: przyznaje na pewien czas pewne wyłączne prawa osobie, która coś tworzy. Po upływie tego okresu praca przechodzi do domeny publicznej i każdy może z niej korzystać. W końcowym rozrachunku prowadzi to do budowy bogactwa kulturowego i kreatywności. W czasie, kiedy praca podlega ochronie, każdy przypadek jej wykorzystania wymaga licencji, która albo wynika z samego prawa dopuszczającego określone działania – tworzenie prywatnych kopii, edukacja, cytat, parodia, albo udziela jej autor czy też właściciel praw. Jedynym negatywnym aspektem monopolu prawnoautorskiego, jaki przychodzi mi do głowy, jest prawo do opracowania. Autor decydując o tym, jak jego praca może być wykorzystywana nie tylko w swoim pierwotnym kształcie, ale również gdy chodzi o jej opracowanie, może ograniczać kreatywność i swobodę wypowiedzi innego autora, który chciał zrobić pracę pochodną. Dyskusja, czy prawo autorskie powinno rozciągać się na prawa do opracowania, czy też obejmować jedynie pierwotne dzieło i jego eksploatację to wejście głęboko w istotę samego prawa autorskiego – tego co jest oryginałem, jak bardzo trzeba go zmodyfikować, aby otrzymać zupełnie nowe dzieło, które podlega ochronie, a kiedy mamy do czynienia z pracą pochodną, która wymaga autoryzacji oryginalnego autora. Zgadzam się z Olivierem, że nie ma osób, które nie tworzą tylko dlatego, że istnieje prawo autorskie. Jest jednak możliwe, że prawo autorskie uniemożliwia powstanie niektórych dzieł bliskich istniejącym już dziełom.
R. Markiewicz: To ma wpływ na bardzo wiele spraw. Nie chodzi tylko o to, że licencje ustawowe są zbyt wąsko określone – dopuszcza się jedynie cytat i parodię. Najgorsza jest niepewność – nigdy nie wiadomo, co możemy, a czego nie możemy zrobić; która praca podlega ochronie, a która nie; jak możemy czerpać z danej pracy bez naruszania prawa autorskiego; co to jest oryginał i gdzie kończy się pomysł, a zaczyna jego realizacja. Łatwo jest o tym dywagować, ale kiedy ktoś przychodzi do mnie w konkretnej sytuacji i pyta: „Czy to stanowi naruszenie prawa autorskiego?” odpowiadam: „Sądzę, że tak” albo „Sądzę, że nie”. Ale jak zadecyduje sąd? Tego nie jestem pewien. Skoro nawet ja, z moim wieloletnim doświadczeniem, nie znam jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, to jak ma ją znać twórca? Potrzebne jest doprecyzowanie przepisów.
R.M.: Zwłaszcza w sytuacji, kiedy stroną sporu jest Disney lub inny wielki koncern.
R. Markiewicz: Nie chciałbym różnicować, czy mówimy o Disneyu, czy młodym chłopaku, który coś sobie rysuje.
R.M.: Jeśli z Myszki Mickey stworzę Psa Mickey, będę miał na karku 20 prawników.
R. Markiewicz: Zgadzam się, że musimy dać twórcom utworów pochodnych więcej swobody pod warunkiem, że te nowe twory nie będą konkurowały z utworem pierwotnym. Łatwiej powiedzieć niż zrobić…
R.F.: Jest takie łacińskie powiedzenie „Ubi non accusator, ibi non iudex” – „tam, gdzie nie ma oskarżyciela, nie ma prawa”, co w wolnym tłumaczeniu bywa podawane jako „tam, gdzie nie ma policji, nie ma ograniczeń prędkości”. Nie da się oddzielić prawa od jego egzekucji. Jakie są koszty społeczne egzekwowania prawa autorskiego? Jak skontrolować nielegalne przesyłanie cyfrowych utworów prywatnymi kanałami komunikacji? Przecież ktoś musiałby oddzielić informacje legalne od nielegalnych, a aby to zrobić musiałby mieć wgląd we wszystko. To oznacza, że musielibyśmy zrzec się prawa do prywatnej komunikacji, pozbawić ochrony whistleblowerów (autorów „przecieków” o aferach na najwyższych szczeblach administracji państwowej – przypis red.), którzy kontaktują się z prasą, a także innych naszych podstawowych praw. Szczerze mówiąc nie jestem gotów na takie wyrzeczenia dla czyichś interesów biznesowych. Monopol prawnoautorski nie może mieć wstępu do sypialni uczciwych obywateli.
J.S.: Już trzykrotnie przywołano pojęcie „oryginału”. To romantyczna koncepcja z czasów Oświecenia. Ale czy naprawdę istnieje coś oryginalnego? Czy Myszka Mickey jest czymś oryginalnym? Absolutnie nie. Bazuje na historiach, które istniały przed nią. A czy Harry Potter jest oryginalny? Nie, to odtwarzanie i parafrazowanie pradawnych opowieści. I nie ma w tym nic złego. Koncepcja „autora” to konstrukt. Wszystko zaczęło się od interesów biznesowych i przyznania w Anglii monopolu drukarzom. Tym samym potrzebny był ktoś, kogo można by tytułować twórcą. Koncepcja autora nie jest nam dana od Boga, tylko od prawników. Ale to nonsens. Czym innym jest szanowanie prac danego artysty, a czym innym przyznanie mu absolutnego prawa, zgodnie z którym nie wolno mi ich tknąć. To samo prawo każe twórcom trzymać się z dala od produktów wielkich koncernów ze strachu przed ich prawnikami.
Opowiem coś Państwu. Mam przyjaciela w Kalkucie, dramatopisarza. Z grupą znajomych przygotowywali na kanwie opowieści o Harrym Potterze jakiś występ na ichni karnawał. Tak dla zabawy. Aż przyszło pismo od właściciela praw – koncernu Warner Bros. Nie wyrazili zgody. Nie chodzi więc tylko o to, że danej pracy nie można użyć czy zmodyfikować – przemysł stara się kontrolować nawet nastrój i otoczenie tworzone przez dzieła pokrewne. Żyjemy w głęboko kontrolowanym społeczeństwie.
O.H.: Wciąż nie kupuję argumentu na rzecz prawa dżungli. Prawo internetu mówi, że zwycięzca bierze wszystko. Wyszukiwarki, aukcje online, mikroblogi, przeglądarki... Lista jest długa i praktycznie za każdą z tych branży stoi firma z minimum 50- czy 80-procentowym udziałem w rynku. Nie jestem pewien, czy to dobrze. Wiele branży, które wymieniłem to zamknięte środowiska, nie dla wszystkich dostępne. W przypadku mediów społecznościowych, jeśli serwis uzna, że nadużywamy swoich uprawnień, możemy zostać od niego odcięci i nawet nie mamy możliwości kontaktu z kimś, kto wytłumaczyłby nam, dlaczego tak się stało. Brakuje tu władzy państwowej. Uważam, że każdy, kto coś tworzy powinien móc sam zdecydować, czy chce się swoją pracą dzielić z całym światem, czy woli, aby chroniło ją prawo autorskie. Jestem za swobodą umów.

Dziki Zachód

Głos z widowni: Chciałbym podać przykład niszczycielskich skutków piractwa. Pochodzę z Turcji i swego czasu odkryłem wytwórnię Cavern Records, która wydawała artystów mniejszości tureckich. Poza nią nikt się tym nie zajmował. Wytwórnia, całkowicie niezależna od państwa, istniała, bo ludzie kupowali jej nagrania. Artyści też mieli z tego korzyści. W zeszłym roku przeprowadzałem wywiad z jej właścicielem, który powiedział, że jego interes praktycznie upadł. Wszyscy ściągają muzykę za darmo z internetu. Potwierdził to również kurdyjski artysta – zarabia jedynie na koncertach. Nie stać go na produkowanie nowych nagrań. Efekt kulturowy piractwa jest jednoznacznie negatywny i nie dotyczy tylko wielkich wytwórni. Najbardziej cierpią mali producenci i niszowi artyści.
R.F.: Sprzedaż płyt od dawna spada. Fakt, że ktoś je dziś kupuje jest objawem niedorozwoju infrastruktury. Gdyby sieć była w pełni rozwinięta, nie sprzedawałoby się płyt. To archaiczna forma dystrybucji treści.
R.M.: Podam inny przykład – ktoś nakręcił film inwestując pieniądze i energię, które mu się nie zwrócą, bo ktoś inny udostępnił ten film za darmo w internecie. W rezultacie autor nie będzie więcej kręcił filmów.
R.F.: Niestety nie ma czegoś takiego jak prawo do zysku. Wszystkich przedsiębiorców obowiązują te same zasady – muszą dostarczyć coś, za co ktoś inny gotów jest zapłacić. Jeśli się tego nie potrafi, żadne prawo nie uratuje firmy. Jesteśmy teraz w okresie przejściowym – jedni znajdą rozwiązanie i prawdziwą żyłę złota, innym się to nie uda i będą przegrani. Przed nami wiele tragedii, ale też i wiele sukcesów.
R.M.: Wróćmy więc do głosu publiczności z początku debaty o tym, że z treści udostępnionych w internecie można korzystać za darmo. To żaden model biznesowy.
R.F.: Powtórzę: monopol prawnoautorski musi trzymać się z dala od areny niekomercyjnej. Niech reguluje sprzedaż książek w księgarni, ale niech nie zakrada się do poczty, którą przesyłam mojej mamie. Modele biznesowe będą musiały się zmienić.
R.X.: Rick, kiedy mówisz, że prawo autorskie powinno dotyczyć jedynie komercyjnej eksploatacji, to przecież dokładnie to starała się robić tamta firma nagraniowa. To dobry przykład szkodliwości piractwa. Te sprawy nie dotyczą tylko dużych czy małych firm, ale nas wszystkich – będziemy ubożsi, jeśli ludzie przestaną tworzyć i inwestować w twórczość. Dlatego jest tak ważne, abyśmy płacili wynagrodzenie tym, którzy to robią.
R. Markiewicz: Mam kilka uwag. Możemy wysłać e-mailem książkę naszej mamie czy przyjacielowi – prywatny użytek jest dozwolony. Niepewna jest kwestia, czy samo ściąganie muzyki lub filmu z internetu jest legalne. W niektórych krajach już o tym zdecydowano, w innych kwestia ta budzi wątpliwości. W Polsce samo ściąganie nie jest naruszeniem prawa autorskiego, ale jednoczesne udostępnianie ściąganych treści już tak. Moim zdaniem ściąganie ze źródeł o niewątpliwie pirackim charakterze narusza prawo autorskie. Musimy zastąpić model prawny oparty na własności modelem opartym o zasady odpowiedzialności. Co to oznacza? Że ktoś, kto używa danego dzieła bez zezwolenia musi za to zapłacić.
Głos z widowni: Jestem reżyserką i reprezentuję tutaj Federację Europejskich Reżyserów Filmowych. Chciałabym, w imię transparentności, zapytać pana Falkvinge, kto właściwie finansuje Partię Piratów i dlaczego w jej planach finansowych widnieje punkt o zebraniu 10 milionów dolarów w Dolinie Krzemowej? Przedstawia się Pan jako odpowiednik Robin Hooda. Co takiego w programie waszej partii miałoby skłonić Dolinę Krzemową do zainwestowania 10 milionów dolarów? Scenariusz czytania Pańskiej poczty, to dokładnie to, co te firmy robią, aby personalizować przekazy reklamowe. Wydaje mi się to straszną hipokryzją.
R.F.: W imię transparentności postaram się udzielić możliwie pełnej odpowiedzi na temat naszego finansowania. Kiedy uświadomiłem sobie, że nasze prawa obywatelskie są zagrożone, wziąłem dużą pożyczkę bankową i porzuciłem pracę, aby poświęcić się temu, co robię w pełnym wymiarze. W końcu pieniądze się skończyły. Zacząłem więc błagać o darowizny i właśnie to zapewniło finansowanie przez 18 miesięcy, zanim dostaliśmy się do Parlamentu Europejskiego. Obecnie jestem formalnie zatrudniony przez Parlament Europejski i nasze biuro przy nim. Partia Piratów nie jest finansowana, przynajmniej w Szwecji, przez duże korporacje. To prawda, że odbyłem fundraisingowe tournée po Dolinie Krzemowej. Zebrana kwota nie wystarczyłaby na taksówkę powrotną na lotnisko. Partia jako taka jest finansowana przez studentów, którzy przeznaczają na nią kwoty rzędu 10 euro miesięcznie ze swoich grantów studenckich.

Układ krwionośny

R.M.: Oliver, w przypadku RTL inwestowanie w program gwarantuje jego jakość. Czy byłoby to możliwe bez prawa autorskiego?
O.H.: Oczywiście, że nie. Weźmy jako przykład rok 2009, który był krytycznym rokiem obecnego kryzysu. W tym okresie RTL zainwestował w treści ponad 3 miliardy euro. Oczywiście było to możliwe, ponieważ rokowania dawały nadzieję na zwrot i reinwestycję. Prawo autorskie to nasz układ krwionośny. Gdyby obieg został przerwany powstałoby pytanie, kto byłby skłonny zapłacić te 3 miliardy.
R.M.: W przypadku popularnych programów, to nie byłby chyba problem.
O.H.: Dla telewizji kluczowe znaczenie mają terytorium i wyłączność. Zupełnie inaczej niż w przypadku muzyki – przebój robi karierę wszędzie w tym samym czasie. W telewizji produkt zawsze jest na wyłączność. Jeśli ktoś go skopiuje i wyemituje gdzie indziej, zarabiając na reklamach, wtedy tracimy dochody. Telewizja to trochę kwadratura koła, ponieważ oddajemy nasz produkt konsumentom przeważnie za darmo, a jednocześnie płacimy właścicielom praw – twórcom. Finansujemy to z reklam i częściowo także z innych źródeł.
R.M.: Koncerny dzięki prawu autorskiemu reinwestują pieniądze. Ale czy w którymś momencie nie dochodzi do nadużywania praw autorskich?
R.X.: Prawo autorskie umożliwia inwestorom planować inwestycje. Pieniądze to jeden z celów, ale i korzyść płynąca z prawa autorskiego. Nadużycia zaczynają się wtedy, kiedy przemysły starają się zmienić prawo w taki sposób, aby umożliwiało im kontynuowanie działalności na starych zasadach niezależnie od zmieniających się warunków zewnętrznych. Przemysł muzyczny wygrał z Napsterem (system wymiany plików mp3 – przypis red.), ale teraz, 15 lat po procesie, ludzie nadal korzystają z rozwiązań peer-to-peer i naruszają prawa autorskie. Co znaczy spektakularna wygrana w sądzie, jeśli rzeczywistość i społeczeństwo podążają w innym kierunku? Przemysły powinny zrezygnować z gry o całą stawkę, ale konsumenci również powinni z czegoś zrezygnować i płacić za czyjąś pracę twórczą. Potrzebny jest kompromis, na który nie wszyscy są gotowi.
J.S.: Czy nie powinniśmy zmienić całej gospodarki i myśleć o innych priorytetach? Takich jak kwestie środowiskowe, społeczne, przemysł farmaceutyczny, rolnictwo. Pytajmy o to, a nie czy możemy oglądać telewizję za darmo. Mamy ją za darmo, ale jesteśmy zmuszeni oglądać reklamy, które zawierają przekaz ideologiczny, na przykład odnośnie tego jak traktować kobiety. Reklamy, które kręci Olivier i jego koledzy nie są przyjazne kobietom, czasem są wręcz rasistowskie.
R.M.: Jestem prostym konsumentem. Lubię takie dyskusje jak nasza, ale lubię też muzykę, którą ściągam z iTunes na mojego iPhone'a. Jestem bardziej niż gotów płacić za treści produkowane przez koncerny, bo najzwyczajniej w świecie, podobają mi się.
Głos z widowni: Nie wszystkich na to stać.
R.M.: To prawda, 99 centów za jeden utwór.
Głos z widowni: Mnóstwo ludzi nie ma tych 99 centów.
R.M.: Więc nie ma także iPhone’ów. To temat na inną dyskusję.
J.S.: Nie rozmawiam o indywidualnych gustach, ale wiem, że gust kształtują reklamy i marketing. Swoboda gustu? Nie ma czegoś takiego! Gdyby ludzie kierowali się własnymi upodobaniami, wystarczyłaby prosta informacja, że np. ukazał się jakiś film. Zalew reklam to przekonywanie niezdecydowanych. Przeznaczanie 50-60 procent budżetu na reklamy to nieuczciwa konkurencja. Czy to jest normalny rynek? Na co mamy czekać? Przecież nie wiadomo czemu, ani kiedy następują zmiany. Na początku roku 1989 nikt nie przypuszczał, że z końcem roku upadnie Mur Berliński. Musimy być intelektualnie przygotowani na nową sytuację.
Głos z widowni: Wypadałoby spytać twórców, czy chcą, by ich praca była objęta prawem autorskim, czy nie. Nie znam żadnego twórcy, który by tego nie chciał. Być może Joost jakichś zna, może Pańska książka jest do pobrania za darmo w internecie. Rick, nie jest Pan twórcą, więc łatwo panu powiedzieć: „Ściągnijcie wszystko z internetu”. Może dla artystów, którzy koncertują, zniesienie prawa autorskiego byłoby dobrym rozwiązaniem, ale ja nie gram koncertów, jestem kompozytorem. Gdyby moje prace były za darmo, w ogóle bym nie zarabiał. Chcę mieć kontrolę nad swoimi prawami autorskimi i nie chcę rozdawać swojej pracy za darmo.
R.M.: Czy w tym przypadku autor ma kontrolę?
R. Markiewicz: Sądzę, że tak. To decyzja autora, czy chce udostępnić komuś swoją muzykę. Jeśli tak, może skorzystać z odpowiedniej licencji, na przykład Creative Commons i wtedy sprawa jest jasna. Na normalnym rynku prawo autorskie mogłoby funkcjonować tak jak dotychczas, ale w internecie blokuje swobodny przepływ informacji. Z kolei odrzucenie prawa autorskiego zniszczyłoby normalny rynek w ciągu roku lub dwóch. Nikt nie kupowałby książek i nagrań, gdyby mógł pobrać je za darmo w internecie. Wiem, że argument, którym się posłużę jest nie do końca fair, ale czy powinniśmy dać społeczeństwu dostęp, dlatego że chce go mieć? Znamy z przeszłości przykłady odrzucenia praw własności – np. nacjonalizację ziemi – i ich opłakane skutki.
J.S.: To nie jest dobre porównanie.
R. Markiewicz: Wiem, to nie do końca fair, ale jest tu pewna analogia – mamy producenta, który coś wytwarza i twierdzimy, że musi to oddać społeczeństwu, bo ono tego potrzebuje.
J.S.: Nie jest pan ekonomistą. I tu tkwi problem. Wszystko jest w rękach prawników i przedsiębiorców – nie myślicie o nowych modelach ekonomicznych.
R.M.: Kompozytor przyznał, że chce być chroniony. To nie jest decyzja prawników czy ekonomistów.
J.S.: Ochronę mogą zapewnić zespoły grające jego muzykę i płacące mu za to.

Nowe modele biznesowe

R.F.: Pojawiła się kwestia, jak bym publikował swoje dzieła, gdybym był autorem. Jestem nim – piszę artykuły i książki. Wszystkie są absolutnie wolne od jakichkolwiek praw autorskich.
R.M.: Czy ktoś płaci Panu za te artykuły?
R.F.: Nie otrzymuję za nie żadnego wynagrodzenia. Traktuję je jako formę promocji mojego sposobu myślenia, a pieniądze mam z publicznych wystąpień. Trzeba rozdzielić kwestię wykorzystywania – po co komuś mój produkt, od kwestii biznesowych – jak zarobić na tym, że ktoś go chce. To są oddzielne kwestie i obie warunkują sukces przedsiębiorcy. Chciałbym zwrócić na coś Państwa uwagę. Jesteśmy tutaj, bo dokonała się pewna zmiana. Piętnaście lat temu byliśmy skazani na bycie pasywnymi odbiorcami – mówiono nam, co mamy myśleć, wiedzieć, o czym mówić, czego słuchać. Teraz my też możemy wyrazić własne zdanie – o czym świat powinien wiedzieć, czego słuchać. Elita, której przysługiwał dotąd ten przywilej jest w panice. Jeszcze nie do końca zdaje sobie sprawę z utraty kontroli nad naszymi umysłami i kulturą. Po raz pierwszy w historii jesteśmy równi. Nikt nie dokonuje odgórnej selekcji, co ma się składać na wiedzę ludzkości. W tym globalnym umyśle zbiorowym dziewięcioletnia dziewczynka z Wenezueli, która właśnie dostała swojego pierwszego laptopa w ramach programu „One Laptop Per Child” znaczy równie dużo, co biały Europejczyk w średnim wieku. To absolutnie fantastyczne.
R.X.: Wydaje mi się, że mieszamy tutaj dwie sprawy. Nikt nie kwestionuje fundamentalnego prawa do swobody wypowiedzi. Ale ona nie ma nic wspólnego z darmowym korzystaniem z czyjejś własności bez licencji czy autoryzacji. To dogmatyczne podejście, które zaburza debatę. Internet jest wspaniałą platformą dla twórców, którzy wcześniej nie mieli możliwości dotarcia ze swoją twórczością do odbiorców, ale ściąganie muzyki narzędziami peer-to-peer nie jest realizacją wolności słowa. To nie ma nic wspólnego ze swobodnym przepływem informacji.
R.F.: To jest wolność słowa.
R.M.: Mamy więc dwa fronty. Zastanówmy się jak te kwestie powinny zostać rozstrzygnięte w przyszłości? Oliver, czy planujecie zmianę modeli biznesowych? A może już je zmieniliście?
O.H.: Póki co nie wydaje mi się, aby digitalizacja, internet czy serwisy społecznościowe zmieniły zasady funkcjonowania wolnego rynku. Zjawiska te istnieją, czy nam się to podoba, czy nie i musimy sobie z tym jakoś radzić. Zanim zacząłem pracować w telewizji, poznałem Shawna Fanninga, twórcę Napstera. Widziałem jak znaczna część przemysłu muzycznego początkowo ignorowała go, a kiedy zorientowano się, o co w tym wszystkim chodzi, starano się przejąć nad tym kontrolę i zaczęła się walka. Skończyło się na tym, że teraz Apple dyktuje warunki biznesowe. Kolejni, którzy zmierzyli się z internetem, to wydawcy. Oczywiście zewsząd było słychać „Dajcie nam swoje treści za darmo”. I mimo, że gazety i magazyny utrzymują się ze sprzedaży papierowych egzemplarzy, w internecie dostępne były za darmo. Czy to dobrze? Nie sądzę, zważywszy jak teraz walczą o przetrwanie.
Tego wszystkiego doświadczył też przemysł telewizyjny. Tradycyjna forma telewizji z programem godzinowym nadal dominuje, ale obserwujemy migrację do internetu. Wszystkie duże kanały mają tam swoje platformy, na których można pobrać dane, zgodnie z obowiązującym modelem biznesowym, oczywiście, za darmo. Ale pojawiają się nowi gracze o dużej popularności. Google zarabia około 50 miliardów dolarów na reklamie i chce jeszcze więcej, więc uruchomił platformę Google TV, mówiąc ludziom „zreorganizujemy waszą telewizję”. Ale Google nie robi telewizji, tak jak Apple nie produkuje muzyki. To właściciele platform. W przemyśle nadawczym sytuacja jest jasna – mamy zasady, według których dzielimy się naszymi treściami. Jedna z nich mówi, że nie rozmieniamy się na drobne. Jeśli mamy być obecni na czyjejś platformie, chcemy sprzedawać swoje reklamy, wbrew popularnej tendencji do rozdawania treści za ułamek wartości. Treści mają wartość, która musi być ponownie zainwestowana, a do tego potrzebne są dochody. Ten model biznesowy praktycznie się nie zmienił od 1924 roku, kiedy to RTL rozpoczął nadawanie. Mimo kilku rewolucji i ewolucji, których w tym czasie doświadczył. Dotyczy to również internetu.
R.M.: Ale to będzie działać tylko tak długo, jak długo będzie was chronić prawo. W początkowej fazie działalności You Tube'a 80 procent najczęściej oglądanych treści było nielegalnych. Co robicie, aby mieć pewność, że nie pojawi się tu kolejny Napster?
O.H.: Większość nadawców nie przejmuje się You Tube'em dopóki nikt nie zarabia na umieszczanych tam treściach. Jeśli zaczynamy tracić pieniądze i naruszane są nasze prawa nadawcy, zgłaszamy to prawnikom, a oni You Tube'owi, który usuwa dane treści.
R.M.: I monitorujecie to wszystko, aby znaleźć nastolatka w Rosji, który wrzuca materiały na You Tube'a korzystając z Google Ads, zarabiając na tym?
O.H.: Dozwolony użytek – tak, jazda na gapę – nie. Jeśli dzielisz się treściami z szeroko pojętymi znajomymi, to zapewne będzie to uznane za użytek prywatny, który nie podlega karze. Ale jeśli masz listę 1000 tak zwanych przyjaciół w jakimś serwisie społecznościowym i reklamujesz tam jakieś treści i naruszasz prawa autorskie, to jest to substytut wykorzystania komercyjnego i będziesz miał problemy.

Współodpowiedzialność

R.X.: Ten model da się obronić dopóki dostawcy internetu skłonni są do współpracy. Obowiązująca klauzula Safe Harbor pozwala im świadczyć usługi i odwracać głowę od tego, co dzieje się w sieci (przepisy, które zdejmują z dostawców internetu odpowiedzialność za działania użytkowników – przypis red.). Kiedy robi się gorąco mamy procedury notice and takedown (notyfikacji bezprawnych treści w internecie – przypis red.). Ale to nie wystarcza. Nie twierdzę, że dostawcy internetu powinni nadzorować czy egzekwować prawo autorskie, ale ciąży na nich większa odpowiedzialność niż ta, którą aktualnie akceptują. Narzekamy tu na prawo autorskie, pośredników, producentów i wydawców, ale to dostawcy usług internetowych są głównymi graczami. Google, T-Mobile i wszyscy, którzy zapewniają dostęp do internetu mają bardzo ważną rolę do odegrania na rynku prawa autorskiego.
R.M.: Póki co mogą oferować mnóstwo darmowych treści.
R.X.: Pieniądze powinny być przeznaczone na umowy licencyjne. Uczestnicy rynku powinni spotkać się przy jednym stole, uznać fakt, że funkcjonują w ramach tego samego rynku, niektórzy produkując treści, inni zaś zapewniając szerokie pasmo dystrybucji, i zastanowić się czego od siebie nawzajem oczekują. Do tej pory nikt nie zmusił dostawców internetu do racjonalnego zachowania czy płacenia. A jednocześnie wszyscy widzimy, że sprzedając swoje usługi podkreślają, że umożliwiają one darmowe pobieranie treści. To przecież jawne naruszanie praw autorskich. Powinni przejąć odpowiedzialność za swoje modele biznesowe. Jeśli jakaś strona ma cechy aktywności peer-to-peer to jej właściciel narusza prawa autorskie, będąc ich płatnym klientem. Dlatego dostawcy powinni mieć jakiś wkład w aktywne egzekwowanie i respektowanie praw autorskich.
Głos z widowni: Wymiana plikami w większości przypadków nie odbywa się na stronach internetowych, tylko pomiędzy pojedynczymi komputerami. Jedyny sposób by to kontrolować, to nadzór aktywności poszczególnych osób w sieci. Jestem temu zdecydowanie przeciwny.
R.M.: Inne rozwiązanie to brak kontroli w ogóle.
Głos z widowni: Tak.
Inny głos z widowni: A co państwo myślą o darowiznach? Np. trafiam w sieci na coś fajnego i mam możliwość w prosty sposób – bez konieczności logowania się – przekazać na to dobrowolną składkę.
O.H.: Mamy w Niemczech już takie doświadczenia. Powstał jeden film, którego budżet pochodził z crowdsourcingu. O ile dobrze pamiętam w ciągu dwóch miesięcy zebrano 300 tysięcy euro.
Głos z widowni: Reprezentuję fundację Nowoczesna Polska. To niewielka organizacja non-profit pracująca nad stworzeniem biblioteki internetowej. Jestem trochę zawiedziony tą dyskusją, bo wszystko można ośmieszyć ekstremalnymi argumentami. Problemem nie jest to, czy chcemy ochrony praw autorskich, czy nie, ale jej zakres i ograniczenia. Obecne przepisy przyznają prawa autorskie ich właścicielom na 70 lat po śmierci autora, więc z opublikowaniem w ramach naszej Biblioteki dzieł Tomasza Manna muszę czekać kolejne 20 lat. To niedorzeczne. Obecne wyjątki związane z celami edukacyjnymi w rzeczywistości nie działają w internecie, a dozwolony użytek, którego zakres jest nieco szerszy, zezwala na znacznie więcej niż nasze obecne możliwości, ale tylko w teorii. To właśnie jest problem, z którym musimy się zmierzyć. Jak stworzyć rozumne prawo autorskie, które obejmie kwestie kopiowania w internecie? Miałem nadzieję, że w czasie tej dyskusji zastanowimy się, do czego chcemy dążyć. Nie ulega wątpliwości, że mamy za sobą punkt krytyczny i nie możemy dłużej polegać na intensyfikacji egzekwowania prawa i dodatkowych ograniczeniach. Musimy się cofnąć i znaleźć optymalny punkt. Moje pytanie brzmi: gdzie on się znajduje?
R.M.: Jaka jest Pańska sugestia?
Głos z widowni: Wróćmy do rozwiązań Konwencji Berneńskiej, czyli do 50 lat ochrony. Potem należałoby się zastanowić, jak poszerzyć wyjątki i jak pozwolić na niekomercyjny re-use. Żyjemy w erze kultury remiksu. Niekomercyjny re-use powinien być legalny.
Inny głos z widowni: Uważam, że należy przyznać więcej uprawnień bibliotekom, muzeom i archiwom. Zachęcam wszystkich, aby zajrzeli do niedawno podpisanej Deklaracji Waszyngtońskiej. Wytycza ona interesujący kierunek, w którym powinna pójść reforma prawa autorskiego. Można obecnie zaobserwować zjawisko ograniczania dozwolonego użytku, szczególnie na rynku online. Przykładem niech będą e-booki, które bardzo często mają w bibliotekach limit wypożyczeń. Coś takiego nigdy nie dotyczyło druku – książkę można wypożyczać bez końca.
R.M.: Przez ostatnie 10 minut chciałbym, aby paneliści sformułowali swoje propozycje. Gdybyśmy odbywali tę dyskusję za 5 lat, to jak waszym zdaniem ona by wyglądała, co by się zmieniło?
J.S.: Powinniśmy mieć świadomość, że wiele dziedzin wiedzy i twórczości w znacznej mierze zostało sprywatyzowanych, choćby przemysł farmaceutyczny. Cała nasza wiedza na temat nowych leków znajduje się w rękach prywatnych. Staram się więc przekonać wydziały ekonomii, prawa czy socjologii, aby przeanalizowały katastroficzne konsekwencje prywatyzacji wiedzy. Nie możemy z niej korzystać ani jej komunikować, bo zjawią się u nas prawnicy. Moglibyśmy wypracować zupełnie nowe modele biznesowe. Zbadajmy te zagadnienia.
O.H.: Kilka lat temu prowadziliśmy badania nad treściami audiowizualnymi i sposobami ich wykorzystania online. Wniosek był taki, że jeśli ludzie mogą coś dostać za darmo, to zawsze wybiorą darmową opcję. To jest model biznesowy telewizji. Prawo autorskie ma kluczowe znaczenie dla inwestycji, a tym samym dla kreatywności i innowacji.
R.F.: W krótkiej perspektywie wydaje się, że zgadzamy się, że rozszerzenie prawa autorskiego nie przyniesie rezultatów. Jednakże w przyszły poniedziałek odbędzie się głosowanie Rady Ministrów Unii Europejskiej w sprawie rozszerzenia prawa autorskiego wykonawców z 50 do 70 lat w UE. To rozwiązanie może zostać przyjęte bardzo małą większością głosów. Polska zamierza głosować za przedłużeniem praw. Jeśli ktoś z obecnych tu byłby w stanie przekonać Polskę, aby głosowała przeciw, rozszerzenie nie zostanie przegłosowane. (Rada Ministrów przegłosowała rozszerzenie prawa wykonawców do 70 lat – przypis red.)
R.X.: Musimy mieć zrównoważony system i zgadzam się, że obecny system prawa autorskiego taki nie jest. Ale nie wylewajmy dziecka z kąpielą – potrzebujemy prawa autorskiego, ale lepszego prawa autorskiego.
R. Markiewicz: W długiej perspektywie marzy mi się europejski kodeks prawa autorskiego, nie jakaś dyrektywa, ale właśnie kodeks, bazujący na przepisach.
R.M.: Nasza dyskusja dobiega końca. (moderator podchodzi do osoby z widowni) Czy po jej wysłuchaniu nie czuje się Pan trochę winny? Na początku twierdził Pan, że nie chodzi o piractwo, ale zwykłe dzielenie się treścią.
Głos z widowni: Czuję się winny wobec artystów, którzy nie są za wynagradzani za swoją twórczość, ale jednocześnie nie czuję się winny z powodu cen jakie narzucają firmy nagraniowe okradające artystów. Artyści sami powinni wytwarzać swoje dzieła.

transkrypcja i tłumaczenie z angielskiego: Michał Banasiak
skróty i redakcja: Agnieszka Berlińska

  1. 1. współautorką książki jest Marieke van Schijndel
odsłuchaj zawartość strony wersja do druku

  1. OtWtpsYYlL2012-08-01 18:44:58

    I was away camping, so I meissd this one. Did you go? was it fun? Reply:July 13th, 2010 at 3:51 PMWe didn't get to go . My oldest son returned from cub scout camp that day and was too exhausted to do anything. I was pretty bummed; I really wanted him to go!

  2. 2012-08-01 18:45:02

  3. 2012-08-02 07:47:20

  4. 2012-08-04 02:26:35

  5. 2012-08-04 11:03:26

  6. 2012-08-05 10:13:01

  7. eofvgZhvKrGJfUFLux2012-11-13 15:12:52

    ( ) jeśli weźmie się pod uwagę sugestie, że Ryszard C. priaoopoddbnwe cierpi na chorobę psychiczną ( ) . Nie dało się już chyba lepiej wyrazić, że to tylko domniemanie i sugestie! Napisanie tego zdania inaczej mogłoby sugerować, że Ryszard C. na pewno nie jest chory psychicznie. A takiej pewności nie ma. Tekst wpisu jest tak skonstruowany, aby nie opowiadał się po żadnej ze stron. Przynajmniej takie było założenie.

  8. 2012-11-13 15:12:54

  9. 2012-11-14 02:46:28

  10. 2012-11-14 06:38:00

  11. 2012-11-16 15:52:10

  12. 2012-11-17 01:41:40

  13. 2013-02-24 17:29:22

  14. bookmarks2013-03-13 23:15:28

    G0Kit2 Really enjoyed this blog.Thanks Again. Fantastic.

  15. 2013-03-13 23:15:30

  16. bookmarks2013-03-14 06:47:12

    3BTv5X This is one awesome blog article.Thanks Again. Fantastic.

  17. 2013-03-14 06:47:14

  18. bookmaring service2013-03-15 15:06:44

    nTA0AN A round of applause for your blog post.Much thanks again. Really Great.

  19. 2013-03-15 15:06:47

  20. buy cipro2013-03-15 17:48:56

    Fantastic post.Really looking forward to read more.

  21. generic viagra2013-03-15 19:27:24

    Say, you got a nice post.Really thank you! Awesome.

  22. generic cialis no prescription2013-03-15 21:06:28

    Thanks for sharing, this is a fantastic article.

  23. Buy Levitra2013-03-15 22:46:06

    Fantastic article.Thanks Again. Much obliged.

  24. BHgUrFDCjKwAaDI2013-03-26 10:10:22

    Remember that while the medical dooctr can run checks, he or she canbetter assist you when you disclose your medical situation.Patients who are on a once-a-day dose and who are most likelyto engage in sexual activity in the evening should wait to take theirmedication until just before falling asleep. Generic Viagrausually comes in three main options: 25mg, 50mg, and 100mg.

  25. 2013-03-26 10:10:24

  26. 2013-03-27 16:49:30

  27. 2013-03-27 16:49:32

  28. 2013-03-30 21:17:43

  29. 2013-04-15 18:21:04

  30. 2013-05-19 11:23:17

  31. good seo2013-05-25 19:37:07

    JyjxcL Im grateful for the blog. Great.

  32. 2013-05-25 19:37:09

  33. seo service2013-05-27 13:40:54

    zYg6ez Thank you for your blog post.Thanks Again. Awesome.

  34. 2013-05-27 13:40:57

  35. 2013-06-17 05:36:05

  36. 2013-07-25 19:45:20

  37. the best seo service2013-09-07 22:26:46

    YsuCrb wow, awesome article.Really thank you! Much obliged.

  38. 2013-09-07 22:26:48

  39. online business2013-09-13 10:50:14

    RiDHXk I truly appreciate this blog.Much thanks again.

  40. 2013-09-13 10:50:16

  41. take a look at it!2013-10-25 18:27:49

    sZ5KhX Awesome blog article.Really thank you!

  42. 2013-10-25 18:27:51

  43. take a look at it!2013-10-26 23:11:37

    DEVevv Say, you got a nice post. Fantastic.

  44. 2013-10-26 23:11:39

  45. awesome things!2014-04-17 20:41:08

    hwvR9Y Thanks again for the article post.Really looking forward to read more. Awesome.

  46. 2014-04-17 20:41:10

  47. nice penalty removal2014-06-17 21:50:51

    dMxHb5 I loved your blog post.Really looking forward to read more. Will read on...

  48. cheap seo services2014-06-17 21:50:51

    pxQR5l Great, thanks for sharing this blog article. Much obliged.

  49. 2014-06-17 21:50:53

  50. 2014-06-17 21:50:53

  51. matzcrorkz2014-08-03 21:16:44

    NxKIWb Thank you for your article post.Really thank you! Awesome.

  52. 2014-08-03 21:16:46

  53. crorkz matz2014-08-05 21:03:44

    EJUfGt Very informative article post.Much thanks again. Keep writing.

  54. 2014-08-05 21:03:46

  55. 2014-10-06 07:59:11

  56. 2015-06-24 17:28:48

  57. 2015-07-15 07:04:17

  58. 2015-07-15 09:36:41

  59. 2015-08-06 12:45:51

  60. 2015-08-06 16:51:28

  61. 2015-10-04 06:30:36

  62. 2015-10-25 16:38:56

  63. 2016-01-10 16:11:38

  64. 2016-02-06 07:34:21

  65. 2016-04-11 12:59:17

  66. 2016-05-09 01:28:45

  67. 2016-05-19 14:52:59

  68. 2016-05-31 01:40:06

  69. 2016-06-09 16:29:05

  70. 2016-06-13 15:09:15

  71. 2016-06-13 15:20:56

  72. 2016-06-18 13:45:26

  73. 2016-06-23 04:01:14

  74. 2016-07-05 23:09:56

  75. 2016-07-18 21:41:47

  76. 2016-07-22 01:52:03

  77. 2016-07-28 00:07:32

  78. 2016-08-13 09:47:11

  79. 2016-09-13 00:06:05

  80. 2016-10-12 10:21:14

  81. 2016-10-12 10:21:19

  82. 2016-11-09 20:03:04

  83. 2016-12-05 23:12:04

  84. 2016-12-05 23:14:34

  85. 2016-12-27 06:32:48

  86. 2017-01-08 12:59:27

  87. 2017-01-15 21:43:47

  88. 2017-02-03 21:40:32

  89. 2017-02-23 00:42:31

  90. 2017-07-05 19:13:25

  91. 2017-07-22 14:33:07

  92. 2017-08-06 09:54:58

  93. 2017-08-20 15:41:16

  94. 2017-09-04 06:59:59

  95. 2017-12-20 22:51:31

  96. 2018-10-21 08:36:22

  97. 2018-11-11 01:13:42

  98. 2018-12-10 11:05:46

  99. 2018-12-25 15:19:14

  100. 2019-04-11 05:01:08

  101. 2019-04-16 20:41:23

  102. 2019-04-16 22:12:20

  103. see pron 2019-04-22 14:29:26

    EKSMND Perfect work you have done, this internet site is really cool with good info.

  104. 2019-04-22 14:29:28

  105. dentist sidcup2019-04-26 19:56:22

    Really appreciate you sharing this blog.Really looking forward to read more. Fantastic.

  106. Vans Romania Originale2019-04-27 19:55:48

    Really informative blog post.Really thank you! Really Cool.

  107. Outlet Guess Romania2019-04-27 21:50:16

    Im thankful for the blog.Thanks Again. Great.

  108. fraud2019-04-29 11:37:03

    In any case I all be subscribing for your rss feed and I hope you write once more very soon!

  109. viagra2019-04-30 09:12:41

    If so, Alcuin as origins may lie in the fact that the Jags are

  110. fortnite accounts2019-04-30 12:58:24

    Say, you got a nice blog article.Really thank you! Want more.

  111. The Venus Factor Review2019-04-30 14:45:54

    Of course, what a fantastic blog and illuminating posts, I definitely will bookmark your site.Best Regards!

  112. formacion profesional junta de andalucia2019-04-30 16:33:53

    Look complicated to far added agreeable from you! By the way, how

  113. Loading G Club2019-04-30 23:01:58

    recognize his kindness are cost-free to leave donations

  114. rip off2019-05-01 11:00:19

    I truly appreciate this post. Want more.

  115. Chicago Escorts2019-05-01 11:59:17

    Some truly prize blog posts on this internet site , saved to favorites.

  116. click here2019-05-01 12:05:01

    some truly interesting details you have written.

  117. brooklyn nyc fire extinguisher2019-05-01 14:15:03

    The data mentioned in the article are a number of the best offered

  118. Halki Diabetes Remedy Reviews2019-05-01 18:14:09

    Well I definitely enjoyed studying it. This post provided by you is very useful for proper planning.

  119. miller proheat2019-05-01 20:02:13

    Thank you ever so for you article post.Really thank you! Great.

  120. welding slides2019-05-01 23:52:41

    Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your website is magnificent, as well as the content!

  121. juy 863 2019-05-02 09:02:47

    I truly appreciate this blog article.Much thanks again. Great.

  122. agencia de mercadeo digital2019-05-02 09:55:23

    I truly appreciate this post.Really looking forward to read more. Want more.

  123. crypto2019-05-02 11:59:10

    PRADA BAGS OUTLET ??????30????????????????5??????????????? | ????????

  124. lj tank fit-up system2019-05-02 13:45:57

    What as up, its good post regarding media print, we all understand media is a

  125. growing line system2019-05-02 15:34:22

    Muchos Gracias for your article.Really thank you! Really Cool.

  126. pipe stands and vices2019-05-02 16:46:42

    Really appreciate you sharing this article post.Much thanks again. Great.

  127. lj welding automation2019-05-02 18:33:48

    Really appreciate you sharing this article. Really Cool.

  128. http://rt.live-erotic-chat.com/2019-05-02 20:20:28

    kabansale watch was too easy before, however right now it is pretty much impossible

  129. Chicago Escorts2019-05-02 21:34:18

    Im thankful for the article.Thanks Again. Great.

  130. visit website2019-05-02 22:19:01

    Wonderful site. Lots of helpful info here. I am sending it to a few

  131. Miami Escorts2019-05-02 23:13:51

    Thanks-a-mundo for the blog article.Much thanks again. Cool.

  132. gomovies1232019-05-03 00:38:05

    Thanks for the post. I will definitely comeback.

  133. Escorts Milwaukee2019-05-03 01:11:40

    more strategies in this regard, thank you for sharing...... My web-site holiday Costa Blanca (Von)

  134. Saint Louis Escorts2019-05-03 02:34:04

    I?ve read several excellent stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you put to make one of these fantastic informative website.

  135. robotic welding tilt turn positioner2019-05-03 02:58:38

    Wow, incredible blog layout! How long have you ever been running a blog for? you make blogging glance easy. The overall glance of your website is wonderful, let alone the content material!

  136. Escorts San Diego2019-05-03 04:38:24

    Really enjoyed this blog.Really looking forward to read more. Fantastic.

  137. The Lost Ways2019-05-03 05:20:15

    Red your website put up and liked it. Have you at any time considered about visitor submitting on other associated blogs similar to your website?

  138. dcBfNFvEmSdpGLhw2019-05-03 07:15:43

  139. His Secret Obsession Reviews2019-05-03 08:31:04

    Thanks-a-mundo for the post.Much thanks again. Much obliged.

  140. amsterdam escort2019-05-03 09:07:22

    Perfectly indited content material , thankyou for information.

  141. escorts sydney2019-05-03 10:30:00

    Lastly, an issue that I am passionate about. I ave looked for data of this caliber for that previous various hrs. Your site is tremendously appreciated.

  142. pipe turning positioners2019-05-03 10:53:54

    This is very interesting, You are a very skilled blogger. I ave joined your feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I have shared your web site in my social networks!

  143. https://docs.google.com/spreadsheets/d/1CG9mAylu6s2019-05-05 10:56:25

    Well I truly liked studying it. This information offered by you is very constructive for good planning.

  144. Entertainment news2019-05-07 08:10:15

    Thanks for the blog article.Thanks Again. Cool.

  145. 먹튀 검증2019-05-07 10:00:00

    Thanks a lot for the post.Thanks Again. Great.

  146. krovati v spalnju2019-05-07 10:29:31

    Well I really liked studying it. This post procured by you is very effective for proper planning.

  147. 먹튀 폴리&2019-05-07 19:59:55

    It as nearly impossible to find knowledgeable people in this particular topic, but you sound like you know what you are talking about! Thanks

  148. ssni 4922019-05-08 11:17:03

    I simply could not leave your site before suggesting that I really loved the usual information an individual supply for your guests? Is gonna be back steadily in order to inspect new posts

  149. saffron2019-05-08 12:35:42

    This is a topic that is near to my heart Thank you! Where are your contact details though?

  150. Website Design Leicester2019-05-08 13:04:57

    this yyour bbroadcast providd vivid clear idea

  151. purchase mp32019-05-08 14:30:47

    Some really excellent info , Gladiolus I observed this.

  152. His Secret Obsession2019-05-08 15:01:57

    Really enjoyed this article post.Much thanks again. Great.

  153. cheap mp32019-05-08 17:21:18

    Saw your material, and hope you publish more soon.

  154. EZ Battery Reconditioning Reviews2019-05-08 17:30:52

    Useful information for all Great remarkable issues here. I am very satisfied to look your article. Thanks a lot and i am taking a look ahead to touch you. Will you kindly drop me a e-mail?

  155. canadian health and care mall2019-05-08 18:47:59

    interesting page I noticed a website today and found a really worthwhile point of view

  156. The Lost Ways Book2019-05-08 19:59:22

    Well I sincerely enjoyed studying it. This post provided by you is very constructive for accurate planning.

  157. canadian health&care mall2019-05-08 21:38:00

    wow, awesome blog post.Really looking forward to read more. Really Great.

  158. Lean Belly Breakthrough2019-05-08 22:27:09

    I was suggested this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are incredible! Thanks!

  159. buy mp32019-05-08 23:05:20

    I simply could not leave your website prior to suggesting that I extremely loved the usual information a person supply in your visitors? Is gonna be back incessantly in order to check up on new posts.

  160. Dave2019-05-09 00:55:16

    Well I sincerely liked reading it. This article provided by you is very constructive for correct planning.

  161. buy music2019-05-09 01:56:36

    Recommeneded websites Here you all find some sites that we think you all appreciate, just click the links over

  162. viagra 100 mg2019-05-09 03:22:08

    I value the post.Thanks Again. Really Cool.

  163. Michal2019-05-09 04:12:06

    Some genuinely nice and useful info on this site, as well I think the style has got superb features.

  164. canadian levitra2019-05-09 06:13:06

    Tirage gratuit des tarots de belline horoscope du jour gratuit

  165. Wynell2019-05-09 06:36:52

    This is really interesting, You are a very skilled blogger. I ave joined your rss feed and look forward to seeking more of your excellent post. Also, I ave shared your web site in my social networks!

  166. 릴게임바&a2019-05-09 08:22:00

    Keep up the great work , I read few posts on this web site and I believe that your website is rattling interesting and has bands of good info.

  167. Caitlin2019-05-09 09:02:30

    Major thankies for the article post.Thanks Again. Will read on

  168. 메이저사&a2019-05-09 10:33:08

    I truly appreciate this article. Want more.

  169. 메이저사&a2019-05-09 10:33:09

    written by him as nobody else know such detailed about my difficulty.

  170. Letitia2019-05-09 11:28:47

    Thanks again for the blog.Really looking forward to read more. Want more.

  171. Barcode2019-05-09 12:43:54

    Really superb information can be found on blog.

  172. 안전놀이&a2019-05-09 14:34:49

    I think this is a real great article.Much thanks again. Much obliged.

  173. Lashawn2019-05-09 15:14:27

    Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you! By the way, how can we communicate?

  174. 토토 사이&2019-05-09 16:45:50

    Where I am from we don at get enough of this type of thing. Got to search around the entire globe for such relevant stuff. I appreciate your effort. How do I find your other articles?!

  175. Temple2019-05-09 17:41:24

    Wow, awesome blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your web site is magnificent, let alone the content!

  176. 먹튀검증2019-05-09 18:14:20

    You are my aspiration, I own few blogs and sometimes run out from post . Yet do I fear thy nature It is too full o a the milk of human kindness. by William Shakespeare.

  177. flexible glasses for adults2019-05-09 20:03:35

    Muchos Gracias for your blog article. Really Cool.

  178. 토토사이&a2019-05-09 20:29:28

    Some truly prime content on this web site , saved to my bookmarks.

  179. best port renfrew lodge2019-05-09 22:06:37

    I was recommended this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my difficulty. You are incredible! Thanks!

  180. 바다이야&a2019-05-09 22:40:27

    Just Browsing While I was surfing yesterday I saw a excellent article about

  181. 다자바2019-05-10 00:55:32

    Really enjoyed this article post. Will read on

  182. Conozca el precio de su casa2019-05-10 01:18:16

    You might have a really great layout for your website. i want it to utilize on my site also ,

  183. Halki Diabetes Remedy Eric Whitfield2019-05-10 02:53:39

    I went over this web site and I believe you have a lot of good info, saved to fav (:.

  184. arquitecto en Tucuman2019-05-10 05:51:01

    Im no expert, but I feel you just made the best point. You obviously understand what youre talking about, and I can really get behind that. Thanks for staying so upfront and so genuine.

  185. visit website2019-05-10 08:39:14

    This definitely answered my problem, thank you! jordans cheap

  186. tu dong sanaky inverter2019-05-10 10:07:55

    Souls in the Waves Excellent Morning, I just stopped in to visit your site and assumed I would say I loved myself.

  187. SEO company in Regina2019-05-10 11:59:45

    This blog was how do I say it? Relevant!! Finally I have found something which helped me. Appreciate it!

  188. click here2019-05-10 14:05:57

    Wow, awesome blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your website is excellent, as well as the content!

  189. estrategias para cerrar una venta2019-05-10 16:38:05

    I was suggested this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my difficulty. You are amazing! Thanks!

  190. tips de ventas2019-05-10 19:16:45

    Keep up the wonderful piece of work, I read few content on this site and I conceive that your web blog is real interesting and has bands of great information.

  191. download film terbaru2019-05-10 20:03:56

    Thanks again for the article post.Really thank you! Great.

  192. 먹튀폴리&a2019-05-10 20:39:52

    There as definately a great deal to learn about this issue. I really like all of the points you ave made.

  193. this website2019-05-10 22:23:47

    You created some decent factors there. I looked online with all the problem and located most individuals goes moreover to utilizing your site.

  194. this website2019-05-11 00:31:59

    I really love I really love the way you discuss this kind of topic.~; a.~

  195. 토토사이&a2019-05-12 12:23:01

    Im thankful for the blog article.Really thank you! Want more.

  196. 안전놀이&a2019-05-12 14:51:28

    What as up, I read your blogs like every week. Your humoristic style is witty, keep up the good work!

  197. 메이저사&a2019-05-12 16:08:26

    Your style is so unique in comparison to other folks I ave read stuff from. Many thanks for posting when you have the opportunity, Guess I all just bookmark this site.

  198. 릴 게임2019-05-12 18:39:36

    Im grateful for the article post.Really thank you! Will read on

  199. 우리카지&a2019-05-12 19:54:54

    I visited various sites however the audio quality

  200. 메이저사&a2019-05-13 11:08:24

    Really enjoyed this article post.Much thanks again. Great.

  201. Volume Pills Benefits2019-05-13 13:45:19

    I was studying some of your articles on this internet site and I think this web site is very instructive! Keep on posting.

  202. visit website2019-05-13 17:16:29

    ItaаАа’б‚Т€ТšаЂаŒаАа’б‚Т€ТžаБТžs tremendous weblog, I wish to be like you

  203. gafas sol oakley polarizadas2019-05-13 19:23:36

    Thanks so much for the blog post.Thanks Again. Much obliged.

  204. libros de princesas para leer2019-05-13 22:19:18

    Thanks a lot for the blog post.Really thank you!

  205. la isla shopping center2019-05-14 00:26:10

    Keep up the superb piece of work, I read few posts on this website and I believe that your site is really interesting and has got circles of great info.

  206. conciliacion bancaria en excel gratis2019-05-14 01:50:45

    Thanks for the blog post.Thanks Again. Really Great.

  207. presupuesto de licitacion y valor estimado2019-05-14 03:59:08

    Thanks for sharing this very good piece. Very interesting ideas! (as always, btw)

  208. Doris2019-05-14 06:08:07

    Usually I don at read post on blogs, however I wish to say that this write-up very compelled me to try and do so! Your writing style has been amazed me. Thank you, very nice article.

  209. Ilona2019-05-14 08:12:35

    This web site truly has all of the info I wanted concerning this subject and didn at know who to ask.

  210. BMW mechanic2019-05-14 10:17:01

    This page truly has all the info I wanted concerning this subject and didn at know who to ask.

  211. BMW mechanic2019-05-14 10:20:40

    You are my inhalation , I own few blogs and rarely run out from to brand.

  212. 다자바2019-05-14 10:23:39

    Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this post and the rest of the website is extremely good.

  213. Charisse2019-05-14 11:52:52

    This is one awesome post.Thanks Again. Keep writing.

  214. 바다이야&a2019-05-14 13:25:56

    Wohh just what I was searching for, thanks for placing up.

  215. Verlie2019-05-14 14:21:53

    I truly appreciate this blog post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  216. 토토 사이&2019-05-14 14:58:28

    onto a friend who was conducting a little homework on this.

  217. Jacinda2019-05-14 16:51:39

    Some times its a pain in the ass to read what website owners wrote but this website is rattling user genial!.

  218. 먹튀 검증2019-05-14 18:07:02

    We think you should read this I am still learning from you, but I am improving myself. I definitely love reading everything that is posted on your site.Keep the tips coming. I enjoyed it!

  219. ROOP2019-05-14 19:39:37

    Wow! Thank you topiew! I always wanted to write on my website something like that. Can I implement a portion of your post to my site?

  220. Edna2019-05-14 20:10:10

    Im grateful for the blog.Really thank you! Great.

  221. Bao gia ong thep luon day dien SMARTUBE2019-05-14 22:56:43

    Say, you got a really great blog post.Many thanks again. Really Great.

  222. ong thep luon day dien ren BS45682019-05-14 23:01:10

    Very interesting topic , thanks for putting up.

  223. cotizacion de seguro para auto qualitas2019-05-14 23:36:19

    Thank you, I have just been looking for info about this subject for ages and yours is the best I have discovered so far. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  224. best place to get kids glasses2019-05-15 01:43:29

    Im obliged for the blog post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  225. departamentos en remate judicial2019-05-15 03:51:38

    I really liked your article.Thanks Again. Great.

  226. west Hollywood realtor2019-05-15 06:22:43

    This very blog is no doubt educating as well as informative. I have chosen a bunch of handy advices out of it. I ad love to go back every once in a while. Thanks a lot!

  227. body shower panel2019-05-15 10:26:09

    Wow! This can be one particular of the most helpful blogs We ave ever arrive across on this subject. Basically Magnificent. I am also a specialist in this topic therefore I can understand your effort.

  228. take a look at2019-05-15 13:35:29

    very nice put up, i actually love this web site, keep on it

  229. floorboard sanding2019-05-15 15:04:55

    Very good info. Lucky me I recently found your site by chance (stumbleupon).

  230. Plastic Surgeon in Punjab2019-05-15 16:15:30

    Thanks, However I am having difficulties with

  231. visit website2019-05-16 12:49:03

    Thanks-a-mundo for the article post. Great.

  232. 릴 게임2019-05-16 13:11:02

    My brother recommended I might like this blog. He was totally right. This post actually made my day. You can not imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

  233. click here2019-05-16 15:22:36

    Wonderful article! This is the kind of information that should be shared around the web. Shame on Google for now not positioning this post higher! Come on over and seek advice from my site. Thanks =)

  234. 메이저사&a2019-05-16 16:27:56

    Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your website is great, as well as the content!

  235. 안전놀이&a2019-05-16 18:05:59

    Nice post. I learn something new and challenging on blogs I stumbleupon everyday. It as always useful to read through content from other authors and practice something from other web sites.

  236. ong thep luon day dien2019-05-16 19:47:34

    Thank you, I have recently been looking for information about this topic for ages and yours is the best I have discovered till now. But, what about the conclusion? Are you sure about the source?

  237. phu kien ong luon day dien2019-05-16 19:54:08

    Very good article post.Much thanks again. Awesome.

  238. 토토 사이&2019-05-16 21:11:58

    Thanks so much for the blog. Keep writing.

  239. EZ Battery Reconditioning Method2019-05-16 21:53:32

    You made some decent points there. I did a search on the topic and found most persons will agree with your website.

  240. Venus Factor2019-05-17 00:09:56

    It as really very complicated in this active life to listen news on Television, thus I simply use web for that purpose, and get the latest information.

  241. gvg 8872019-05-17 10:12:11

    Really appreciate you sharing this blog.Thanks Again. Want more.

  242. Lean Belly Breakthrough2019-05-17 10:50:52

    Thanks for sharing, this is a fantastic post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  243. mebel v Tolyatti na zakaz2019-05-17 14:39:06

    You made some really good points there. I looked on the web for additional information about the issue and found most people will go along with your views on this site.

  244. kupit' kontrol'nuju2019-05-17 15:31:58

    Major thankies for the article post.Really looking forward to read more. Much obliged.

  245. watch movies online free full movie2019-05-17 17:40:53

    Marvelous, what a weblog it is! This web site provides helpful information to us, keep it up.

  246. seo tool2019-05-17 19:33:41

    Not loads of information and facts in this particular tale, what happened into the boat?

  247. to read more2019-05-17 20:01:44

    Muchos Gracias for your article. Fantastic.

  248. 먹튀검증&a2019-05-17 21:10:03

    Regards for this tremendous post, I am glad I detected this internet site on yahoo.

  249. watch series2019-05-17 22:35:27

    This is one awesome post.Thanks Again. Keep writing.

  250. 토토사이&a2019-05-18 00:22:25

    Thanks youаЂ аЂа›Buy Generic ViagraаЂ аЂа›.

  251. 바다이야&a2019-05-18 01:40:32

    This blog is definitely entertaining additionally diverting. I have discovered helluva handy things out of this amazing blog. I ad love to return every once in a while. Thanks!

  252. 다자바2019-05-18 04:10:13

    Say, you got a nice article post.Thanks Again. Awesome.

  253. 그래프 메&2019-05-18 05:26:53

    Im thankful for the blog post.Really thank you! Will read on

  254. 우리카지&a2019-05-18 07:55:18

    I truly appreciate this blog article.Much thanks again.

  255. derevyannaya mebel2019-05-20 08:48:24

    Outstanding post however I was wondering if you could write a litte more on this subject? I ad be very grateful if you could elaborate a little bit more. Appreciate it!

  256. DesignStudio2019-05-20 08:53:38

    wow, awesome post.Thanks Again. Keep writing.

  257. domain name selling made easy2019-05-20 09:07:24

    I think this is a real great blog article.Really looking forward to read more. Awesome.

  258. ganar dinero desde casa2019-05-20 13:19:42

    the time to study or visit the content material or web sites we have linked to beneath the

  259. Exclusivemuzic2019-05-20 19:27:35

    Really appreciate you sharing this blog post. Much obliged.

  260. domain name selling made easy2019-05-21 13:43:53

    Nice blog here! Also your website loads up fast! What host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded up as fast as yours lol

  261. 우리 카지&2019-05-22 08:59:53

    It as really a nice and helpful piece of information. I am glad that you shared this helpful info with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  262. Best Gibson Practice Chanter2019-05-22 09:22:35

    Im grateful for the blog article. Awesome.

  263. 메이저사&a2019-05-22 12:01:51

    Only wanna tell that this is extremely helpful, Thanks for taking your time to write this.

  264. read more2019-05-22 13:14:45

    Thanks for great article! I like it very much!

  265. 바다 이야&2019-05-22 13:38:06

    Muchos Gracias for your blog.Much thanks again. Much obliged.

  266. champix dosierung2019-05-22 15:55:32

    to be good. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  267. 메이저사&a2019-05-22 17:00:25

    You ave made some decent points there. I looked on the web to find out more about the issue and found most people will go along with your views on this site.

  268. deshevaja tipografija2019-05-22 17:43:18

    Ultimately, an issue that I am passionate about. I have looked for data of this caliber for the very last various hrs. Your website is tremendously appreciated.

  269. how to install soundproof foam 2019-05-22 17:49:46

    Thanks for sharing, this is a fantastic post.Thanks Again. Cool.

  270. 먹튀검증&a2019-05-22 18:33:42

    Im thankful for the article.Really thank you!

  271. moose jaw homes for sale2019-05-22 19:27:12

    Very good post !!! I certainly love this website, keep on it.Take care

  272. Comprar Spedra en línea2019-05-22 21:49:10

    I truly appreciate this blog.Thanks Again. Cool.

  273. performance2019-05-23 08:48:46

    You have observed very interesting points! ps nice site.

  274. Bill Clinton2019-05-23 16:56:59

    It as hard to find well-informed people for this topic, but you seem like you know what you are talking about! Thanks

  275. top Miami architects2019-05-23 19:34:00

    Photo paradise for photography fans ever wondered which web portal really had outstanding blogs and good content existed in this ever expanding internet

  276. como saber cuanto vale mi casa2019-05-23 22:23:33

    Wow, wonderful blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your site is excellent, as well as the content!

  277. cuanto vale mi casa2019-05-24 00:30:25

    You ave made some decent points there. I checked on the internet to find out more about the issue and found most individuals will go along with your views on this website.

  278. poker online2019-05-24 02:35:18

    It as hard to find well-informed people for this subject, however, you seem like you know what you are talking about! Thanks

  279. Descrizione delle compresse di MODAFINIL2019-05-24 04:16:22

    Looking forward to reading more. Great blog article.Really thank you! Really Cool.

  280. son an duoc2019-05-24 06:29:41

    I really liked your article.Really thank you! Great.

  281. prestashop theme 2019-20212019-05-24 09:01:53

    IaаАа’б‚Т€ТšаЂаŒаАа’б‚Т€ТžаБТžm a extended time watcher and I just believed IaаАа’б‚Т€ТšаЂаŒаАа’б‚Т€ТžаБТžd drop by and say hi there there for your extremely initially time.

  282. Description des comprimés MODAFINIL2019-05-24 11:13:39

    Just a smiling visitor here to share the love (:, btw great pattern.

  283. vigrx plus coupon2019-05-24 13:22:57

    the original materials to represent skin etc. As for the technology of air cushion; it is useful

  284. prestashop theme 2019-20212019-05-24 14:11:08

    of years it will take to pay back the borrowed funds completely, with

  285. wordpress best theme 2019-20212019-05-24 15:15:04

    Interesting read , I am going to spend more time learning about this subject

  286. visit website2019-05-24 16:32:52

    shared your web site in my social networks

  287. Link alternatif sbobet2019-05-24 18:49:42

    Thanks so much for the article post. Want more.

  288. Link Alternatif Luxury1382019-05-24 21:02:36

    This blog is really entertaining as well as factual. I have found many helpful things out of it. I ad love to come back again soon. Thanks a bunch!

  289. Instablog9ja2019-05-24 23:14:00

    This web site really has all the info I needed about this subject and didn at know who to ask.

  290. extended vehicle warranty pricing2019-05-25 01:25:14

    Very very good publish, thank that you simply lot regarding sharing. Do you happen a great RSS feed I can subscribe to be able to?

  291. victoria bc airbnb2019-05-25 03:58:00

    My brother recommended I might like this web site. He was entirely right. This post actually made my day. You can not imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

  292. air conditioning repairs 2019-05-25 20:17:31

    pretty nice post, i certainly adore this web site, keep on it

  293. chimney sweep 2019-05-26 20:00:47

    This in fact answered my problem, thank you!

  294. 우리카지&a2019-05-27 08:19:50

    This is one awesome blog article.Really looking forward to read more.

  295. 먹튀폴리&a2019-05-27 09:39:01

    Keep up the good piece of work, I read few articles on this site and I conceive that your website is real interesting and has circles of excellent info.

  296. 릴게임2019-05-27 12:20:50

    lushacre.com.sg I want to start a blog but would like to own the domain. Any ideas how to go about this?.

  297. 메이저토&a2019-05-27 13:39:32

    Yes, you are correct friend, on a regular basis updating website is in fact needed in support of SEO. Fastidious argument keeps it up.

  298. adelaide graffiti removal2019-05-27 15:45:29

    I value the article post.Really looking forward to read more. Want more.

  299. 먹튀폴리&a2019-05-27 16:41:21

    we came across a cool site that you simply may appreciate. Take a appear for those who want

  300. 야마토게&a2019-05-27 18:20:37

    Visit this I was suggested this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are wonderful! Thanks!

  301. JayZ Mp3 download2019-05-27 18:29:43

    We are a group of volunteers and starting a new scheme

  302. web2019-05-27 23:34:15

    wow, awesome article post.Really looking forward to read more. Really Great.

  303. chimney sweep 2019-05-28 15:42:23

    Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your web site is magnificent, as well as the content!

  304. to learn more2019-05-29 08:50:35

    iаЂа›?Produkttest Berichte in vielen Kategorien jetzt lesen.

  305. 스포츠 중&2019-05-29 10:31:29

    Thanks again for the article post.Much thanks again. Really Cool.

  306. visit website2019-05-29 11:28:02

    Some really good content on this site, appreciate it for contribution.

  307. latest nigeria music2019-05-29 12:12:33

    That is a really good tip particularly to those new to the blogosphere. Short but very precise information Thanks for sharing this one. A must read article!

  308. CRECSO SEO Magazine2019-05-29 15:15:34

    This is one awesome blog article.Really looking forward to read more. Awesome.

  309. 먹튀폴리&a2019-05-29 15:18:05

    This is really interesting, You are a very skilled blogger. I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I have shared your site in my social networks!

  310. 토토 사이&2019-05-29 17:00:31

    Very good article. I am facing a few of these issues as well..

  311. valor de seguros para autos2019-05-29 18:00:48

    It as hard to find educated people on this topic, but you sound like you know what you are talking about! Thanks

  312. 먹튀검증2019-05-29 20:30:52

    Your content is valid and informative in my personal opinion. You have really done a lot of research on this topic. Thanks for sharing it.

  313. seguros banorte boca del rio2019-05-29 21:28:49

    ipad case view of Three Gorges | Wonder Travel Blog

  314. 야마토카&a2019-05-29 22:05:20

    This is a topic which is close to my heart Best wishes! Where are your contact details though?

  315. 우리카지&a2019-05-30 01:17:06

    I will right away grasp your rss as I can not find your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you have any? Please allow me recognize so that I may subscribe. Thanks.

  316. 우리카지&a2019-05-30 01:17:07

    I will immediately grasp your rss feed as I can at to find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Kindly allow me know in order that I may just subscribe. Thanks.

  317. site2019-05-30 02:39:15

    Thank you ever so for you post.Really thank you! Awesome.

  318. cong ty tu van du hoc canada2019-05-30 15:54:37

    Say, you got a nice article. Really Great.

  319. trung tam tu van du hoc canada uy tin2019-05-30 15:58:24

    That is a great tip especially to those new to the blogosphere. Simple but very accurate info Appreciate your sharing this one. A must read post!

  320. for more information2019-05-30 20:18:36

    you could have an remarkable weblog below! would you like to make a number of invite posts on my own blog?

  321. 메이저놀&a2019-05-31 08:02:57

    Just a smiling visitant here to share the love (:, btw great design and style. Everything should be made as simple as possible, but not one bit simpler. by Albert Einstein.

  322. GamVip2019-05-31 15:24:41

    to get my own, personal blog now my site; camping stove bbq

  323. Thi cong nha khung thep2019-05-31 17:44:20

    the Country/Roots and Americana charts in both

  324. thi cong quan cafe khung thep2019-05-31 21:01:55

    you might have a terrific blog right here! would you like to make some invite posts on my weblog?

  325. 메이저사&a2019-06-03 10:21:48

    Im grateful for the article post.Thanks Again. Want more.

  326. 검증토토2019-06-03 13:27:29

    What as up, simply wanted to say, I enjoyed this article. It was pretty practical. Continue posting!

  327. reformas de casas antiguas2019-06-03 14:02:10

    Yay google is my king helped me to find this great web site !.

  328. 야마토게&a2019-06-03 16:26:15

    I truly appreciate this blog.Really looking forward to read more.

  329. CC dumps reviews2019-06-03 17:48:47

    Well I truly enjoyed reading it. This information procured by you is very helpful for proper planning.

  330. 먹튀검증 &2019-06-03 18:14:44

    Very neat blog post.Really thank you! Much obliged.

  331. rvp v rossii2019-06-03 20:43:15

    There is certainly a great deal to know about this issue. I love all of the points you ave made.

  332. free porn2019-06-03 20:59:08

    Im obliged for the blog.Much thanks again. Cool.

  333. Barsala2019-06-03 23:37:06

    Wow, marvelous blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your site is wonderful, as well as the content!

  334. lua van phuc2019-06-04 03:11:22

    You have remarked very interesting points ! ps nice web site. Justice is the truth in action. by Jeseph Joubert.

  335. lua van phuc2019-06-04 03:15:03

    Yes, you are correct friend, on a regular basis updating weblog is really essential in favor of SEO. Nice discussion keeps it up.

  336. Mlb Picks2019-06-04 04:48:11

    ohenk you foo ohw oipt. Io hwkpwt mw e koo.

  337. Singapore Tattoo2019-06-04 07:12:00

    It as nearly impossible to find well-informed people in this particular subject, however, you seem like you know what you are talking about! Thanks

  338. waste collection2019-06-04 11:55:49

    I really liked your article. Much obliged.

  339. Nazar2019-06-05 08:16:31

    It as not that I want to duplicate your web-site, but I really like the style and design. Could you tell me which theme are you using? Or was it especially designed?

  340. 먹튀검증 &2019-06-05 11:14:50

    Very interesting information!Perfect just what I was searching for! It as the Brady Act taking manpower and crime-fighting capability off the streets. by Dennis Martin.

  341. 메이저사&a2019-06-05 12:42:33

    There is noticeably a bundle to realize about this. I think you made various nice points in features also.

  342. 베트맨토&a2019-06-05 15:28:06

    I would be great if you could point me in the direction of

  343. 먹튀검증&a2019-06-05 16:50:46

    Wow, great post.Much thanks again. Want more.

  344. tribune world news2019-06-06 16:50:02

    There is definately a great deal to find out about this subject. I love all of the points you made.

  345. finding a rubbish collection service2019-06-06 19:12:25

    Many thanks for sharing this good post. Very interesting ideas! (as always, btw)

  346. psicologo forense madrid2019-06-06 21:37:34

    Incredible story there. What happened after? Good luck!

  347. 릴게임 야&2019-06-07 09:28:40

    Really appreciate you sharing this post.Really looking forward to read more. Cool.

  348. alimentos transgenicos funcionales y nutraceuticos2019-06-07 10:44:40

    I used to be recommended this blog by way of my cousin.

  349. Laverne lovely2019-06-07 12:42:14

    WONDERFUL Post.thanks for share..more wait..

  350. 먹튀검증 &2019-06-07 13:09:35

    Very neat article post.Really looking forward to read more. Really Cool.

  351. 검증토토2019-06-07 15:01:04

    This is one awesome post.Really looking forward to read more. Great.

  352. 검증사이&a2019-06-07 18:07:29

    Outstanding story over again. Thank you!

  353. 먹튀검증 &2019-06-07 19:30:55

    This is one awesome article.Really thank you! Want more.

  354. 먹튀검증2019-06-07 22:17:31

    Very good blog post. I definitely appreciate this site. Stick with it!

  355. 메이저놀&a2019-06-07 23:39:26

    This site is packed full of good information on installing a home surveillance system. keep up the good work.

  356. 베트맨토&a2019-06-08 02:23:58

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog article.Much thanks again. Want more.

  357. 2019-06-08 20:17:15

  358. 실시간파&a2019-06-10 07:46:41

    Seriously, such a important online site.|

  359. xnxx brazzers2019-06-10 11:04:23

    you can find a great deal of exercising guides over the internet but some of them are not scientifically established and just assumptions.

  360. Jamb Textbooks2019-06-10 15:48:53

    This actually answered my own problem, thank an individual!

  361. alquiler de autos en colombia2019-06-10 18:36:39

    Pretty! This was an extremely wonderful post. Many thanks for providing these details.

  362. จ้าง&#2019-06-11 15:10:11

    Thanks so much for the blog article.Thanks Again. Will read on

  363. trang suc bac2019-06-11 18:10:39

    wonderful points altogether, you just gained a new reader. What might you recommend in regards to your submit that you just made some days ago? Any certain?

  364. สำนั&#2019-06-11 22:31:24

    It as not that I want to replicate your web site, but I really like the design. Could you let me know which style are you using? Or was it custom made?

  365. more information2019-06-12 12:05:02

    I value the article post.Much thanks again. Fantastic.

  366. homestay ayer keroh2019-06-12 14:46:49

    Useful info. Lucky me I discovered your website unintentionally, and I

  367. radio2019-06-12 17:13:50

    Im obliged for the post.Really looking forward to read more. Much obliged.

  368. sunshine city sai gon2019-06-12 22:24:41

    I truly appreciate this article post.Thanks Again. Want more.

  369. Widex hearing aids2019-06-14 08:02:01

    It as nearly impossible to find well-informed people in this particular subject, however, you sound like you know what you are talking about! Thanks|

  370. Herman Miller Aeron Chair2019-06-14 11:34:54

    Its hard to find good help I am constantnly saying that its difficult to get good help, but here is

  371. leap work stool2019-06-14 13:55:24

    Pretty! This has been an extremely wonderful post. Thanks for providing this info.

  372. small fixed blade knife2019-06-14 15:54:33

    There is certainly a great deal to learn about this subject. I really like all of the points you ave made.

  373. nuoc khoang vinh hao quan 92019-06-14 16:01:31

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog post. Much obliged.

  374. cuanto cuesta crear una app2019-06-14 18:23:58

    Wow! I cant believe I have found your weblog. Very helpful info.

  375. interior fitout companies sydney2019-06-14 20:45:21

    Major thanks for the blog. Keep writing.

  376. 2019-06-15 10:43:29

  377. apk latest version download2019-06-15 11:30:08

    You should take part in a contest for one of the best blogs on the web. I will recommend this site!

  378. apk download for pc windows2019-06-15 20:53:42

    Of course, what a fantastic site and illuminating posts, I surely will bookmark your site.All the Best!

  379. beeg porn2019-06-17 08:22:46

    I was suggested this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are amazing! Thanks!

  380. Cbd oil2019-06-17 11:33:56

    I truly appreciate this blog post.Thanks Again. Cool.

  381. pornofilmpjes2019-06-17 13:04:08

    stays on topic and states valid points. Thank you.

  382. oris ladies watches2019-06-17 13:23:46

    Saved as a favorite, I love your web site!

  383. صيان&#2019-06-17 15:02:51

    I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are incredible! Thanks!

  384. Sub Zero Wine Coolers2019-06-17 16:21:27

    You must participate in a contest for top-of-the-line blogs on the web. I will advocate this website!

  385. Wolf Countertop Microwaves2019-06-17 19:03:13

    Wow, fantastic blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your website is excellent, as well as the content!

  386. windows apk download for pc2019-06-17 23:02:00

    Im no pro, but I believe you just crafted an excellent point. You certainly comprehend what youre talking about, and I can truly get behind that. Thanks for being so upfront and so truthful.

  387. apk latest version download2019-06-17 23:06:49

    Keep up the superb work , I read few posts on this web site and I conceive that your web blog is rattling interesting and contains bands of great information.

  388. monifinex2019-06-18 00:06:39

    to recommend you few interesting issues or tips. Perhaps you could write next articles

  389. Miele Dryers2019-06-18 02:28:13

    line? Are you sure concerning the supply?

  390. mexico swingers2019-06-18 11:01:28

    pretty beneficial gear, on the whole I imagine this is laudable of a bookmark, thanks

  391. Cineblog2019-06-18 12:44:48

    This is very interesting, You are a very skilled blogger. I ave joined your rss feed and look forward to seeking more of your great post. Also, I have shared your web site in my social networks!

  392. erotiske noveller2019-06-18 18:01:04

    There as definately a great deal to learn about this topic. I like all the points you have made.

  393. best whole house evaporative cooler2019-06-19 01:33:44

    Just Browsing While I was browsing yesterday I saw a excellent article concerning

  394. navixsport download for windows2019-06-19 15:16:33

    Thanks , I have just been looking for info about this topic for ages and yours is the greatest I have discovered so far. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  395. Barsala2019-06-19 17:48:19

    This is a topic that is near to my heart Cheers!

  396. industrial roomba2019-06-19 19:24:01

    Thanks so much for the blog post. Will read on

  397. reach in ice cream freezer2019-06-19 19:30:06

    Very good blog post.Really thank you! Much obliged.

  398. مركز &2019-06-21 12:37:38

    This is one awesome post.Really thank you! Cool.

  399. صيان&#2019-06-21 13:06:51

    Your current positions continually include much of really up to date info. Where do you come up with this? Just saying you are very resourceful. Thanks again

  400. lead generation for small business2019-06-21 15:20:58

    Thanks again for the post.Much thanks again. Really Great.

  401. shophouse europe2019-06-21 16:11:52

    very handful of web-sites that occur to become in depth beneath, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out

  402. europe shophouse2019-06-21 16:20:55

    I think this is a real great blog.Really thank you! Want more.

  403. used car warranty2019-06-21 18:39:19

    Ultimately, a problem that I am passionate about. I ave looked for details of this caliber for your previous a number of hours. Your site is significantly appreciated.

  404. vuxen2019-06-21 19:05:07

    Loving the information on this site, you have done great job on the blog posts.

  405. Blog Panduan Mengatasi Akun2019-06-23 16:34:34

    Im obliged for the post.Really looking forward to read more. Much obliged.

  406. Skyline University Nigeria2019-06-23 18:55:22

    Some truly great content on this site, appreciate it for contribution.

  407. Christie2019-06-23 21:12:27

    I think this is a real great article.Thanks Again. Great. this site

  408. Crista2019-06-23 23:27:09

    Thank you ever so for you post.Thanks Again. Awesome.

  409. Breanna2019-06-24 01:44:13

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog.Really thank you!

  410. Vikki2019-06-24 04:07:38

    Thank you, I ave recently been looking for info about this subject for ages and yours is the best I have discovered so far. But, what about the conclusion? Are you sure about the source?

  411. Tomoko2019-06-24 06:31:46

    Wow, marvelous blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your web site is fantastic, as well as the content!

  412. Angeline2019-06-24 08:06:37

    I really liked your blog article.Really looking forward to read more. Keep writing.

  413. instagram login network error2019-06-24 09:08:43

    Your style is unique compared to other folks I ave read stuff from. Many thanks for posting when you ave got the opportunity, Guess I all just book mark this page.

  414. solving issues in workplace2019-06-24 19:58:10

    visit always a major fan of linking to bloggers that I enjoy but really don at get a great deal of link really like from

  415. สลาย&#2019-06-25 15:22:01

    Thanks for the post.Really thank you! Really Great.

  416. อาหา&#2019-06-25 17:52:46

    This very blog is without a doubt interesting and also diverting. I have chosen many handy tips out of it. I ad love to visit it over and over again. Cheers!

  417. จ้าง&#2019-06-25 20:24:23

    Just what I was searching for, thanks for posting.

  418. CBD2019-06-25 22:53:01

    Merely wanna Merely wanna remark that you have a very nice site, I the design it really stands out.

  419. pc games free download for windows 72019-06-26 02:54:29

    please stop by the internet sites we follow, like this one particular, because it represents our picks in the web

  420. apk free download for pc windows2019-06-26 03:08:34

    It as hard to find experienced people for this subject, but you sound like you know what you are talking about! Thanks

  421. etherscan io2019-06-26 08:15:59

    Secondary moment My partner and i acquired and then both of those events happy with %anchor% When important I most certainly will arrangement as a result supplier once again..Fantastic occupation.

  422. program do mailingu2019-06-26 12:30:12

    Im obliged for the blog post.Much thanks again. Will read on

  423. free apk download for pc windows2019-06-26 15:04:40

    Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to say that I have really enjoyed browsing your blog posts. In any case I will be subscribing to your feed and I hope you write again soon!

  424. free apps for pc download full version2019-06-26 20:16:22

    Only a smiling visitor here to share the love (:, btw outstanding style and design.

  425. Vse o zdorov'e serdca i sosudov2019-06-26 20:21:47

    Thanks again for the blog.Really thank you!

  426. world best network 'speed measurement' tool on 22019-06-27 09:07:57

    Muchos Gracias for your article post.Really thank you! Really Cool.

  427. 2019-06-27 19:24:03

  428. Structured Query Language (SQL)2019-06-28 11:45:52

    Pretty! This was a really wonderful post. Thank you for providing this information.

  429. A00-255 Practice Test2019-06-28 13:27:24

    that could be the finish of this article. Right here you

  430. sap hcm syllabus2019-06-28 13:33:06

    Inspiring quest there. What occurred after? Take care!

  431. evropski2019-06-28 14:46:27

    Yeah bookmaking this wasn at a high risk conclusion great post!

  432. West Bengal Board 10th Sample Paper 20202019-06-28 17:16:17

    I reckon something genuinely special in this site.

  433. 1Z0-337 exam2019-06-28 18:57:13

    This particular blog is definitely educating additionally factual. I have found a lot of helpful tips out of this blog. I ad love to come back again soon. Thanks!

  434. Lean Six Sigma Black Belt Exam Questions and Answe2019-06-28 19:03:27

    It'а†s in reality a nice and useful piece of information. I am happy that you shared this helpful info with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

  435. fakultet2019-06-28 21:34:37

    romance understanding. With online video clip clip

  436. carpet drying Lake Worth, FL2019-06-29 00:22:03

    Thanks for the blog post.Much thanks again.

  437. click for more info2019-06-29 04:10:05

    Wow! This can be one particular of the most helpful blogs We have ever arrive across on this subject. Basically Wonderful. I am also an expert in this topic so I can understand your effort.

  438. 2019-07-22 04:11:42

  439. 2019-07-27 23:24:48

  440. 2019-07-30 17:14:08

  441. 2019-08-03 23:04:03

  442. 2019-08-12 03:18:57

  443. 2019-08-16 02:33:50

  444. best pron2019-10-26 06:35:26

    mn4XLH Wow, great post.Thanks Again. Really Cool.

  445. 2019-10-26 06:35:28

  446. suba suba2019-11-07 13:01:06

    gXWoX6 lol. So let me reword this. Thank YOU for the meal!!

  447. 2019-11-07 13:01:08

  448. 2019-11-30 09:48:10

  449. 2019-12-05 16:34:00

  450. 2019-12-09 01:12:02