tematy / Niebezpieczne związki

Niebezpieczne związki władza a kultura

moderator: Jacek Żakowski
uczestnicy: Chantal Mouffe / Zbigniew Libera / Fatos Lubonja / Pius Knüsel / Tomislav Medak

Pojęcie soft power pojawiło się w dyskursie dotyczącym kultury stosunkowo niedawno, jednak praktyka wykorzystywania kultury jako narzędzia kolonizowania świata – również najbliższego otoczenia – jest odwieczna. Kultura służy władzy jako alternatywny, niesiłowy środek zaszczepiania i utrwalania ideologii. Z drugiej strony – kultura znajduje uzasadnienie dla własnego modelu w instancjach rządzących, które upowszechniają jej osiągnięcia intelektualne i artystyczne.

Jednak w wyniku polityki kulturalnej tylko wybrane zjawiska ukazywane są jako reprezentatywne, atrakcyjne i wartościowe, inne zaś zostają pominięte lub odrzucone. Selekcja ta wydaje się więc problematyczna: sprzyja, ale też zagraża rozwojowi sztuki, która grzęznąc w poprawności politycznej, rezygnuje z eksperymentu i ryzyka.

Czy korzyści płynące ze związków władzy i kultury są większe niż niebezpieczeństwa?

Podczas dyskusji chcielibyśmy zastanowić się, na ile sztuka może być apolityczna i funkcjonować bez wsparcia państwa, a na ile jest od niego zależna oraz na czyją korzyść i na rzecz jakich idei powinna pracować kultura, w kontekście pojęć Josepha Nye'a – „soft power” i „smart power”.