TL;DR

AAA

Jacek Dukaj

Spośród tradycyjnych sposobów odbioru kultury, czytanie jest jedynym, do którego człowiek nie został przystosowany ewolucyjnie.


Słuchanie muzyki, oglądanie obrazów, sztuk teatralnych opiera się na sprawnościach zmysłów i mózgu doskonalonych przez miliony lat. Do lektury natomiast nie wystarczy zdolność dostrzegania znaków na papierze – zachodzi tu nadto skomplikowany proces transformowania symboli w znaczenia. Jest on efektem treningu, jaki każdy człowiek z osobna musi przejść, zanim przekroczy granicę imperium książki.

Ten trening oraz powtarzane doświadczenia czytelnicze zmieniają strukturę kognitywną w sposób jak najbardziej mierzalny. Skany neurologiczne ujawniają obszary mózgu aktywowane w trakcie lektury; uwidaczniają się różnice w skali makro i mikro. Eksperymenty pokazały, że już samo WYOBRAŻENIE sobie liter zapala neurony w innych rejonach mózgu, gdy są to majuskuły, i w innych rejonach – gdy minuskuły.

Wtrenowanie się w biegłość w danym języku oznacza bowiem najzupełniej dosłowne PRZEFORMATOWANIE MÓZGU, tj. wykształcenie w nim neuralnych połączeń i trybów aktywności najlepiej odpowiadających specyfice danego języka. Maryanne Wolf w “Proust and the Squid. The Story and Science of the Reading Brain” przytacza multum fascynujących przykładów. I tak osoby anglojęzyczne (posługujące się alfabetem łacińskim) wykorzystują prawie wyłącznie lewą półkulę, zwłaszcza tylną część. Osoby posługujące się alfabetem chińskim (logosylabowym) używają zaś do lektury obu półkul. Przypadek czytelników japońskiego jeszcze uwypukla tę specyfikę: mamy tam sylabiczne pismo kana, do nazw własnych, słów obcych, technicznych itp., i mamy logograficzne kanji, bliższe chińskiemu. Na skanach widać, jak mózg Japończyka “przeskakuje” między aktywnościami bliższymi chińskiemu lub angielskiemu, nawet gdy odczytuje te same słowa zapisane w kana i kanji.

Czy różnice zależą wyłącznie od języka, czy także od sposobu posługiwania się nim? W historii ludzkości doświadczyliśmy tu co najmniej jednej rewolucji: przejścia z kultury słowa mówionego do kultury słowa pisanego. Grzegorz Jankowicz przywołuje słynne protesty Sokratesa z Platońskiego “Fajdrosa” jako przykład bezpodstawnych lęków wobec przemian cywilizacyjnych. Ale zastanówmy się: czy Sokrates w dużym stopniu nie miał racji?

Zmiana nastąpiła. Ludzie wychowani w kulturze słowa pisanego (zwłaszcza – w kulturze druku) inaczej mówią, inaczej myślą, inaczej zapamiętują i inaczej postrzegają świat.

Już nie uczymy się słuchowo, w rozmowie, kształtowani przez osobowe relacje z nauczycielem (mistrzem); uczymy się wzrokowo, z martwego, niezmiennego tekstu, “od nikogo”.

Dla Sokratesa myślenie to był dialog – z kimś albo z sobą samym. W grece homeryckiej nie da się właściwie opisać procesów myślowych jak to czynimy dzisiaj: “czytając” swój umysł.

W kulturze oralnej pamięć jednostkowa pełniła rolę biblioteki publicznej. Ile stron (poezji, prozy) znasz na pamięć od lat? Dzisiaj wykuć wiersz czy piosenkę to wyczyn, specjalność zawodowa sceny i estrady; natomiast ludzie z pokolenia moich dziadków, pradziadków recytowali z głowy długie ustępy klasyki, i to będąc już w podeszłym wieku.

Kiedy uczysz się ze słuchu i polegasz wyłącznie na pamięci, nie masz odruchu kwestionowania usłyszanego – najważniejsze jest, by wpierw wiernie zapamiętać przekaz. Nastawienie interpretacyjne i całe instrumentarium nowożytnego myślenia krytycznego powstały dzięki upowszechnieniu pisma.

Ważniejszą nawet niż zarzut uwiądu pamięci, była obiekcja Sokratesa dotycząca “fałszywego rozumienia”: możesz przeczytać kompendium danej nauki i uważać się za wyedukowanego w niej, w istocie niewiele pojąwszy z tego, co przeczytałeś – niemniej posiadając WIEDZĘ, tzn. INFORMACJE. Podczas gdy kształcąc się w żywej interakcji z rozmówcą–nauczycielem, nie pospieszysz do następnego etapu dyskursu, nie przyswoiwszy istoty uprzedniego. Człowiek potrafi rozpoznać, gdy nie rozumiesz, o czym mówisz; książka – nie.

Różnice dają się zmierzyć obiektywnie. Badania portugalskich neurologów (skany MRI rozmaicie wykształconych 60–latków) pokazały, że analfabeci wykonują zadania językowe – także po prostu w rozmowie – w płacie czołowym, a czytający – w płacie skroniowym.
Przejście do kultury opartej na cyfrowych technologiach komunikacji i do człowieka o mózgu przez nie sformatowanym oznacza zmianę co najmniej tak samo doniosłą jak ta, której świadkiem był Sokrates.

Medialna kariera “klątwy lektury internetowej” zaczęła się od publikacji artykułu Nicholasa Carra “Is Google Making Us Stupid?” w “The Atlantic” w lipcu 2008. Carr rozwija go następnie w książkę (“The Shallows”); tymczasem kolejne media podejmują temat, aż trafia on na szpalty papierowych tygodników i dzienników, także w Polsce.

Przytaczano tam rozpropagowane przez Carra wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez Gary’ego Smalla z UCLA. Small wpakował do skanera MRI dwie grupy ochotników: doświadczonych internautów oraz nowicjuszy. Na skanach wyraźnie uwidoczniła się różnica ich aktywności mózgowej w trakcie korzystania z Internetu: struktury aktywności “starych” internautów były znacznie bardziej rozbudowane, zwłaszcza w ośrodkach podejmowania decyzji i rozwiązywania problemów w korze przedczołowej. Small następnie dał ochotnikom sześć dni przerwy, w trakcie których nowicjusze mieli spędzać godzinę dziennie na przeszukiwaniu Internetu. Powtórzone po tym interwale skany ujawniają dramatyczną zmianę we wzorcach aktywności kognitywnej świeżych internautów: ich mózgi właściwie już nie różnią się od mózgów weteranów. Wystarczyło kilka godzin na przestrzeni tygodnia – i byli już trochę innymi ludźmi, trochę inaczej myśleli.

Eksperymenty kliniczne nie są konkluzywne, lecz potwierdzają osobiste doświadczenia, które w mniej konkretny sposób opisywali użytkownicy sieci; Carr zaś jako pierwszy zebrał i nagłośnił te relacje.

“Kiedyś potrafiłem zagłębić się w lekturze na długie godziny – dzisiaj walczę, by skupić się na kilku stronach. Czuję niemal fizycznie, jak coś wyrywa mnie z lektury: mój umysł przeskakuje z tekstu do innego strumienia informacji, nawet gdy nie ma żadnego innego strumienia informacji”.

“Myślę w rytmie staccato. Umiem odbierać “równolegle” krótkie przekazy z wielu źródeł, ale nie jestem już w stanie przeczytać “Wojny i pokoju””.

Nawet gdy chcą, nie potrafią siłą woli “przełączyć” sobie mózgu z powrotem: nabycie biegłości internetowych wyklucza zachowanie starej zdolności do lektury. Nie da się posiadać równocześnie mózgu takiego i takiego.

Zauważyłem u siebie następujący objaw: sama MOŻLIWOŚĆ dostępu do sieci (wejścia w tryb myślenia à la Google) czyni niezwykle trudnym skupienie się i pracę nad tekstem w tradycyjny sposób. Muszę fizycznie odciąć się od dopływu informacji, ażeby umysł przestawił się na “myślenie książkowe”, przestał skakać po skojarzeniach i domagać się coraz to nowych bodźców uwagi. Ale nie wystarcza zamknięcie przeglądarki czy odejście parę kroków od komputera – bo nadal WIEM, że od strumienia informacji dzieli mnie jedna decyzja, jedna sekunda; umysł czeka w gotowości.

To samo dotyczy prób czytania głębokich narracji przy włączonym komputerze z dostępem do sieci, nawet jeśli sam monitor został wyłączony. Stąd coraz popularniejszy sztywny podział na komputer z Internetem i komputer bez Internetu, przeznaczony wyłącznie do pracy.
Może jednak to wyłącznie kwestia formy i te same dane przyswoimy sobie równie dobrze, gdy podane w im właściwym “trybie internetowym”? Jeszcze w 2001 roku przeprowadzono następujący test czytania ze zrozumieniem: jedna grupa czytała opowiadanie w tradycyjnej formie, a druga – podane na sposób internetowy (hipertekstowo). Czytaczom internetowym nie tylko że lektura zabrała więcej czasu, ale na koniec siedmiokrotnie częściej raportowali o niezrozumieniu tego, co właśnie przeczytali. Podobnie wypada porównanie przekazów tekstowych z przekazami multimedialnymi.

Były prowadzone badania masowe, “podglądające” aktywność internautów. Nawet logi z serwisów przeznaczonych do naukowego researchu pokazują, że statystyczny użytkownik nie wytrzymuje w jednym tekście dłużej niż kilka akapitów, po czym przeskakuje do następnego. Czasami zapisuje dłuższe dokumenty, ale czy kiedykolwiek później do nich wraca?

Biznes dawno rozpoznał te prawidłowości: proszę spojrzeć na teksty zamieszczane w komercyjnych portalach, jak się je dzieli na maleńkie strony–porcje.

Powstał sieciowy akronim na ów nieprzezwyciężalny odruch ucieczki ze zbyt rozbudowanego wywodu: TL;DR.

Too Long; Didn’t Read.

Zachodzą zmiany głębsze, sięgające poza sposób zdobywania informacji, do samego rdzenia procesów myślowych.

Znajomi nauczyciele akademiccy opowiadają mi o rosnącej różnicy między studentami z roczników “wychowanych na Google” i dawniejszych. Z tymi pierwszymi coraz trudniej wejść w intelektualny dialog opierający się na formach wnioskowania właściwych dla “kultury książki”.

Rozumowania wymagające utrzymania w głowie długich łańcuchów implikacji okazują się coraz trudniejsze.

A → B → C → D → E

Umysły zguglowane sprawnie natomiast rozumują “przez sąsiedztwo”, operując wtedy nawet na bardzo dużych zbiorach danych.

(A, B, C, D) (E, F, B) (A, C, E, G, H, I)

Rozumowania asocjacyjne zastępują inferencje i implikacje właściwie we wszystkich dziedzinach życia. W reklamie dawno stały się normą – ale również w debacie publicznej i coraz częściej w artykułach prasowych przemawia się do nas porzuciwszy argumentacje składające logiczne konstrukcje, gdzie jedna myśl wynika z drugiej – na rzecz huraganowych salw niepowiązanych stwierdzeń. “Polska jest piękna”. “Trzy razy trzy równa się dziewięć”. “Mój przeciwnik to cham”.

Implikacja nie pełni nawet roli retorycznej; np. były minister Kaczmarek frazy “w związku z powyższym” używa zamiast przecinka – żadne związki logiczne tam nie występują, ale któż to dostrzega?

Google zgwałciło nam mózgi.

Czytający także piszą. (A może: piszący także czytają?)
Google to oczywiście symbol i soczewka ogółu procesów cywilizacyjnych i nowoczesnych technologii, jakie po rewolucji komputerowej zmieniają nasze życie. A zależności biegną w obie strony: znaczenie ma nie tylko sposób, w jaki odbieramy treści, ale też – jak je tworzymy.

Wielokrotnie przytaczano anegdotę o przygodzie Nietzschego z maszyną do pisania: przymuszony stanem zdrowia, “przesiadł się” na nią w 1882 roku. Znajomi natychmiast spostrzegli różnicę: Nietzsche stał się myślicielem jeszcze bardziej zwięzłym, aforystycznym. Heidegger wyklinał maszynę do pisania z pryncypu: jako przyczynę nawet brutalniejszego oderwania przedmiotu pisarstwa (słowa) od podmiotu (piszącego). Rytuały twórców literatury pięknej dla laika sprawiają wrażenie zgoła magicznych. Nabokov pisał na stojąco, na tysiącach fiszek, rearanżując je potem w dowolnych konfiguracjach – co odbijało się w zawikłanej strukturze jego powieści. Capote z kolei pisał na leżąco, i to w następującej sekwencji: pierwszą i drugą wersję – ręcznie ołówkiem, trzecią – na maszynie. Neal Stephenson, przechodząc od SF do historycznej epopei, zamienił komputer na wieczne pióro i ryzy papieru czerpanego.

Ale to nie puste rytuały, to naturalne uwarunkowanie mózgu. Wittgenstein (późny) ujmował myślenie w kategoriach bardzo praktycznych czynności fizycznych. Myślenie to operowanie znakami – lecz operujemy nimi ręką (gdy piszemy), ustami i krtanią (gdy mówimy) itd. “Mają zatem sens wyrażenia: “myślimy naszymi ustami”, “myślimy ołówkiem i kartką papieru””.

Dzisiaj zaś myślimy edytorami tekstu, e–mailami, tweetami, SMSami, klawiaturami komputerów i komórek.

Pisząc w edytorach tekstu doświadczamy języka jako czegoś nieskończenie płynnego. Znakiem takiej literatury jest woda, podczas gdy znakiem literatury papierowej było drewno.

E–tekst rozlewa się w czasie i przestrzeni.

W czasie – bo nie zamarza nigdy do postaci konkretnej, niezmienialnej. Otwórz w MSWordzie Biblię, naciśnij klawisz – już zmieniłeś Pismo Święte. W pewnym sensie oznacza to koniec myślenia interpretacyjnego rozwiniętego w tradycyjnej kulturze pisma – słowo znów utraciło swą stałą, obiektywną postać.

W przestrzeni – bo prosta operacja edytorem wycina, mnoży, przekleja całe bloki tekstu. Ta zgubna łatwość przesuwania i zmieniania toku opowieści przenosi się wprost na rytm narracji we współczesnej literaturze. Redaktorzy i korektorzy walczą z nowym rodzajem błędów powtórzenia: dublują się nie pojedyncze słowa, a długie fragmenty – autor tyle razy stosował copy & paste, że zapomniał, co gdzie przekleił. Nawet w jego umyśle tekst się roztopił i rozpłynął.

Lecz ponieważ pisząc w edytorze nie jesteśmy w stanie obejmować myślą i wzrokiem więcej niż ten wycinek tekstu, który akurat znajduje się na ekranie, okno “uwagi fabularnej” jest znacznie mniejsze niż w narracjach tradycyjnych, tworzonych na papierze. Ta cecha wiąże się bezpośrednio z zanikiem rozległych rozumowań implikacyjnych na rzecz lokalnych rozumowań asocjacyjnych. Wykształcił się oto nawyk lektury “szczelinowej”, “punktowej”.

Proszę sobie przedstawić czytanie jako proces oświetlania przez lampę umysłu pogrążonego w mroku fresku językowego.

Wymontowano nam z głów reflektory, zastępując je chirurgicznymi latarkami.

Jak to wszystko odbija się na tworzonej współcześnie literaturze?

O jasną diagnozę bynajmniej nie łatwo. W praktyce – u autorów i czytelników – na pierwszy rzut oka mamy do czynienia z dwoma przeciwnie skierowanymi trendami.

Z jednej strony, istnieje silne przekonanie, iż powyższe zmiany warunków życia i uczestniczenia w kulturze wymuszają zmianę form literackich. Słusznie zauważa Jerzy Sosnowski, przywołując symboliczną tu twórczość Gretkowskiej – w pewnym momencie prawie cała literatura polska tak wyglądała; i taki jej kształt uważano za historyczną konieczność.

Najprostsze byłyby wyjaśnienia następujące:

(1) autorzy piszą tak, bo inaczej już nie potrafią (umysły pisarzy uległy przeformatowaniu);
(2) autorzy piszą tak, bo czytelnicy nie potrafią już inaczej czytać (umysły czytelników uległy przeformatowaniu).

Wariant 2 rozbija się znowuż na dwie możliwości:

(2a) przekonanie autorów jest zgodne z prawdą (czytelnicy istotnie się w ten sposób zmienili);
(2b) przekonanie autorów jest niezgodne z prawdą (autorzy tylko sobie wyobrażają, że czytelnicy się w ten sposób zmienili).

Z drugiej bowiem strony, wystarczyło przejść się do Empiku, by stwierdzić, że te teorie zwyczajnie nie odpowiadają rzeczywistości. Nieprzerwanie od PRL–u obecny był trend odwrotnie skierowany – ku epice XL. To nieprawda, że takie książki pojawiły się dopiero niedawno, “w reakcji” na kulturę Google’a. Zachodnia literatura popularna preferuje coraz dłuższe powieści co najmniej od lat 70–tych. (Zapewne ma tu też coś do rzeczy standaryzacja na rynku anglojęzycznym postaci hardcovera, który jest tam pierwszą, najdroższą i najbardziej dochodową formą wydania książki).

Bodaj co druga rozmowa o “Lodzie” zaczynała się od zdziwienia dziennikarza–krytyka, dla kogo właściwie napisałem taką cegłę – przecież WIADOMO, że “dzisiaj grubych książek nie czyta nikt”.

Rzekłbym, że takie myślenie stanowi odpowiednik fenomenu Johna Kerry’ego czy Unii Wolności: “nie znam nikogo, kto nie głosowałby na Kerry’ego, więc jak mógł on przegrać?”. Środowiska opiniotwórcze bardzo łatwo otorbiają się w swoich ekosystemach kulturowych i projektują własną normalność (rozpędzoną, wielkomiejską, hi–techową) na całość społeczeństwa. Co naturalne, one zazwyczaj są najdalej wysunięte na froncie cywilizacyjnym i najmocniej doświadczają tych zmian. Z pozoru najbardziej prawdopodobny wydaje się więc wariant 2b.

Czy to jednak oznacza, że ostatecznie te procesy ogarną wszystkich? Jeszcze trochę, a z przyczyn czysto neurologicznych nikt już nie będzie w stanie – nie zbiegłszy do jakiejś pustelni bez Internetu – przeczytać tekstu dłuższego niż blog–notka?

Sądzę, że to rozpoznanie zbyt proste, zbyt czarno–biała alternatywa. Książki się zmieniają, to prawda, ale inaczej. “Wojnę i pokój” może trudniej przeczytać, lecz chętnie czytamy utwory równie długie – tylko że odmiennie skonstruowane.

Mamy do czynienia z rodzajem hybrydyzacji, ze specyficznym połączeniem cech klasycznej epiki wagi ciężkiej z literaturą pokoleń Google’a. Metodą prób i błędów powieść wypracowała formułę skutecznie rozbrajającą w mózgu czytelnika odruch TL;DR.

I nie jest w tej ewolucji osamotniona: połączenie długich form narracyjnych z wrażliwością guglową uznaję wręcz za symbol kultury pierwszej dekady XXI wieku – bo to także czas niebywałego wzrostu popularności telewizyjnych form serialowych, te tasiemce ogląda się w wielogodzinnych maratonach; seriale stały się dla nas domyślną metodą “opowiadania świata”. Również sesje gier komputerowych trwają godzinami (niekiedy przez całą noc).

Przede wszystkim “literatura Google’a” operuje MIKROMODUŁAMI NARRACJI. Rzuca się to w oczy już w graficznym układzie tekstu. Proszę np. otworzyć w dowolnym miejscu któryś z tomów serii “Millenium” Larssona, tego wzorca współczesnego bestsellera (a każdy tom to ponad 600 stron). Mamy tu bloki tekstu wprost odpowiadające scenom z nowocześnie montowanego serialu: ujęcie, ujęcie, krótki dialog, cięcie.

Z tym wiąże się druga cecha wspólna z serialami: SYMULTANICZNOŚĆ. Akcja rozbita zostaje na kilka (a niekiedy – jak u Kinga, w technothrillerach czy sagach fantasy – kilkanaście lub kilkadziesiąt) wątków, lokalizacji, wiodących postaci. W ten sposób powieść (i serial) sztucznie zaspokajają owo wdrukowane w mózg zguglowany przemożne pragnienie przeskakiwania do wciąż nowych strumieni danych: nie mogę na kartkach książki otworzyć okna z kolejnym programem, wejść na kolejną stronę WWW czy kanał rozmowy z nowym znajomym, ale zanim ten odruch warunkowy wyrwie mnie z lektury – jestem już w innym wątku, w innej scenografii, z innymi bohaterami. I znowu. I znowu. I znowu.

Wspólna dla tej literatury i seriali jest także silna zasada KAPSULACJI, dzięki której umysł nie musi sięgać poza wąski obszar oświetlony przez latarkę uwagi. Nawet gdy oglądasz ciągiem pół sezonu, gdy czytasz gruby tom, to dla orientacji w opowieści wystarcza ci utrzymanie w głowie zaledwie jednego odcinka, kilkudziesięciu stron. W serialu odpowiada za to zamknięta struktura scenariusza każdego odcinka oraz telegraficzne streszczenia zdarzeń uprzednich doklejane przed czołówką. W przypadku powieści guglowej czytelnicy ze starszych pokoleń – i jakże wielu recenzentów! – narzekają na wodolejstwo i zbędne repetycje. Ale właśnie ta redundancja zabezpiecza czytelników zguglowanych przed zagubieniem.

Książka to nie blog – lecz w danym momencie nie może od nich żądać w lekturze więcej niż blogi.

Tak naprawdę jednak to nie blogi określają dzisiaj kierunki rozwoju komunikacji sieciowej. Jej ciężar przeniósł się na komunikatory jeszcze szybsze i skrótowe, jak Twitter czy Blip, które mają im właściwe modele narracji (“opowiedz swój stan ducha w 140 znakach”); a także na tekstowe i pozatekstowe aplikacje serwisów społecznościowych.

Internet bowiem istotnie spowodował nadzwyczajną obfitość produkcji słowa pisanego. Nigdy w historii ludzkości statystyczny człowiek nie pisał tyle listów, co w szczycie użyteczności e–maila – który mamy już za sobą.

Gdyż wszystko wskazuje, że dominacja słowa w sieci to etap przejściowy, bo stanowiący bezpośredni skutek ograniczeń technologicznych w metodzie inputu i outputu danych, a zwłaszcza zarządzania nimi, organizacji, przeszukiwania itp. Po prostu operacje na dźwiękach, grafice, filmach były i nadal są trudniejsze do zaklęcia w tani i wygodny dla użytkownika software i hardware – niż operacje na tekście. Wszelako branża pompuje tu w R&D coraz potężniejsze sumy i należy się spodziewać, że formaty audio i video stopniowo przejmą większość użytkowo–komunikacyjnych funkcji tekstu.

Jak wtedy zmienią się nam mózgi? W jaki sposób do tych zmian przystosuje się książka? Tego nie sposób jeszcze przewidzieć – jednak optymistycznie nastraja sama ta plastyczność literatury, żywotność wobec ofensywy nowych mediów nawet gatunku tak konserwatywnego jako powieść.

Inny mózg czyta, trochę inaczej i trochę inne książki – ale mimo wszystko CZYTA.

Idąc za Lemem, nawet jeśli “piszą wszyscy”, to nikt nie czyta, a jak czyta, to nie rozumie, a jak rozumie, to nie pamięta.

W wielu wypowiedziach – choć akurat nie w dyskusji na łamach “TP” – pobrzmiewa obawa przed potopem słowa pisanego i deprecjacją, wręcz sprofanowaniem literatury przez tę masowość. (Wystarczy chwila z Google’em, by znaleźć tuziny forów i serwisów poświęconych treningowi pisarskiemu i sposobom wydania książki).

Mam te strachy za przejaw błędnego rozumienia literatury jako sztuki – za fetyszyzację samego aktu pisania.

Czy rzeczywiście istotą literatury pięknej jest produkcja słowa pisanego – czy też to, co w nim przekazujemy, co nim wywołujemy w umysłach czytelników? Tak samo jak zwalczenie analfabetyzmu nie uczyniło ze wszystkich pisarzy–artystów, tak i nie uczyni ich nimi możliwość powszechnej publikacji. Wydawnictwa drukujące dzieła grafomanów na ich koszt nie są nowym wynalazkiem. Każdy, kto chce, może się mienić pisarzem i przedstawiać na dowód sążniste publikacje. I cóż z tego?

Absolutna wolność publikowania w Internecie – literatury czy innych form artystycznej ekspresji – powinna zadziałać wręcz oczyszczająco, uwalniając akt twórczy z ornamentyki tych rytuałów.

Nie jesteś nikim wyjątkowym dlatego, że umiesz pisać. Nie jesteś wyjątkowym dlatego, że napisałeś opowiadanie czy powieść. Istotna będzie dopiero ich jakość, oryginalność, moc.
 

Tekst pierwotnie opublikowany w „Tygodniku Powszechnym”.

odsłuchaj zawartość strony wersja do druku

  1. Consumer2011-11-21 15:09:55

    Great! thanks for the share!
    Linda

  2. oem software2012-02-11 03:28:52

    bPOe5N The Author is crazy..!!

  3. Marjorie 2012-03-23 03:58:39

    A better magazine theme would make the blog nicer.:)

  4. nqpBMAceUnIjQxYZMjV2012-04-08 17:44:53

    PIS przypomina obcenie LPR. Chcę wiedzieć co proponuje dla ludzi oprf3cz rozliczeń (słusznych, tylko niemożliwych do przeprowadzenia). Pf3jście dalej tą drogą oznacza bojkot państwa III RP minimum (bo przecież rządzą nami co najmniej spiskowcy), a co potem bo przecież włodarze III RP sami władzy nie oddadzą (zupełnie przypadkowo dodam, że mają za sobą zmanipulowane społeczeństwo). Znf3w do lasu trzeba by iść.Chcąc uniknąć wojny domowej, trzeba zaakceptować system i powalczyć o obecnych ludzi (a nie tylko o martwych). Z obecnych pozycji PIS jest to niemożliwe (brak większości i zdolności koalicyjnej), więc niemożliwe jest wcielanie super idei. Tak właśnie Kaczyński (ciężko doświadczony osobiście) strzela sobie w kolano i całej prawicy zresztą też. Kaczyński zrobił bardzo wiele dobrego niemniej jednak obcenie jest skończony. Ja nie mam na kogo głosować, nie chcę PIS=LPR. Pozdrawiam (PS. Na PO na pewno nie zagłosuję)

  5. 2012-04-08 17:44:56

  6. 2012-04-09 12:18:59

  7. 2012-04-09 17:36:06

  8. 2012-04-11 01:35:04

  9. 2012-04-13 17:55:04

  10. 2013-03-01 03:37:37

  11. buy discount viagra2013-03-03 07:01:36

    ulFPgc Thank you for your blog article. Much obliged.

  12. 2013-03-03 07:01:38

  13. bookmaring service2013-03-14 05:07:30

    gqsfa3 Really informative blog post.Thanks Again. Cool.

  14. 2013-03-14 05:07:32

  15. bookmarks2013-03-14 18:51:55

    vzgu1d Wow, great blog article.Really looking forward to read more.

  16. 2013-03-14 18:51:57

  17. ciprofloxacin 500mg2013-03-15 18:00:49

    A round of applause for your article post. Cool.

  18. ciprofloxacin 500mg2013-03-15 18:28:32

    Very neat article.Really looking forward to read more. Awesome.

  19. buy generic viagra2013-03-15 19:39:23

    A round of applause for your article post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  20. buy generic viagra2013-03-15 20:07:39

    Thanks for the blog post.Much thanks again. Want more.

  21. generic cialis online2013-03-15 21:18:38

    Wow, great article.Really looking forward to read more. Really Great.

  22. cialis online2013-03-15 21:46:51

    Thanks so much for the article. Great.

  23. 10mg levitra2013-03-15 22:58:27

    Thanks again for the article post. Awesome.

  24. 20mg levitra2013-03-15 23:27:13

    Really enjoyed this blog post.Really thank you! Fantastic.

  25. Social bookmarks2013-04-19 15:30:41

    vZWRUE I loved your blog.Thanks Again. Really Cool.

  26. 2013-04-19 15:30:43

  27. 2013-04-22 20:23:42

  28. digital slr lenses2013-05-14 02:14:53

    RH3FVA I appreciate you sharing this post.Thanks Again. Keep writing.

  29. 2013-05-14 02:14:55

  30. 2013-05-19 15:07:46

  31. good seo2013-05-25 08:50:01

    hPdIsX Thank you ever so for you blog.Really looking forward to read more. Will read on...

  32. 2013-05-25 08:50:03

  33. seo service2013-05-28 02:00:25

    ZV4Kif Im thankful for the blog post. Awesome.

  34. 2013-05-28 02:00:28

  35. seo service2013-05-28 02:40:59

    fPj9vr Major thanks for the blog. Really Cool.

  36. 2013-05-28 02:41:01

  37. 2013-06-17 11:15:58

  38. cheap social bookmarks2013-06-19 16:46:53

    i5xxps I am so grateful for your post.Really looking forward to read more. Want more.

  39. 2013-06-19 16:46:56

  40. news and many more2013-07-04 19:15:33

    cg4UwP Thank you for your post.Thanks Again. Fantastic.

  41. 2013-07-04 19:15:35

  42. Franticfan2013-07-10 02:17:25

    Ciesze sie ze znalazlem twoja stronke, teraz jestem tu stalym gosciem, tylko troche ciezko bylo ja znalezc w google na podana fraze, trzeba ja lepiej wypozycjonowac. Podepnij sobie ja do systemu wymiany linkow i masz pozycjonowanie za darmo, ruch powinienen ci wzrosnac kilkakrotnie jak wbijesz sie na pierwsza strone google.
    Wpisz sobie w google - seo stronka z seo poradami - tu jest wszystko opisane, napewno ci sie przyda
    pozdro

  43. 2013-07-19 09:46:21

  44. news2013-07-26 15:27:48

    47LDQ8 I cannot thank you enough for the article post.Much thanks again. Keep writing.

  45. 2013-07-26 15:27:51

  46. greatest news2013-08-02 16:20:52

    Very neat blog post. Keep writing.

  47. amazing news2013-08-02 20:47:47

    YFV0Ri Awesome post.Thanks Again. Keep writing.

  48. 2013-08-02 20:47:50

  49. awesome links for you2013-08-19 17:12:35

    rFhed3 Thanks for sharing, this is a fantastic article post.Really looking forward to read more. Want more.

  50. 2013-08-19 17:12:38

  51. great seo service2013-09-04 06:14:18

    yo9pi7 Very informative post.Much thanks again. Keep writing.

  52. 2013-09-04 06:14:20

  53. the best seo service2013-09-06 20:26:20

    DqloaE I really enjoy the article post. Great.

  54. 2013-09-06 20:26:22

  55. best place for make money online2013-09-12 00:55:00

    2ZCerT Thanks for the blog post. Really Great.

  56. 2013-09-12 00:55:05

  57. only for 5 dollars2013-09-12 18:59:12

    jEmOun Thanks for the blog post.Really looking forward to read more. Will read on...

  58. 2013-09-12 18:59:14

  59. online business2013-09-13 04:21:27

    nyC5vb Hey, thanks for the article.Really thank you! Awesome.

  60. 2013-09-13 04:21:29

  61. cheap link building2013-09-25 00:43:17

    bBmEGW Very informative blog. Really Cool.

  62. 2013-09-25 00:43:19

  63. best link build2013-10-15 11:48:43

    aenWSR Thanks-a-mundo for the blog post. Will read on...

  64. 2013-10-15 11:48:45

  65. best link build2013-10-16 05:30:43

    5cILaO Im grateful for the blog article.Thanks Again. Will read on...

  66. 2013-10-16 05:30:45

  67. Danilo2013-10-19 15:43:41

  68. 2013-10-19 16:54:45

  69. Yolanda2013-10-22 06:57:39

  70. 2013-10-22 08:00:55

  71. smashing top seo2013-10-25 00:04:18

    msj9Zr I really like and appreciate your post.Really thank you! Cool.

  72. 2013-10-25 00:04:20

  73. watch this pls2013-11-18 04:01:23

    SmV0Le This is one awesome blog post.

  74. 2013-11-18 04:01:25

  75. awesome seo thing2013-12-14 19:33:36

    GETQvP I truly appreciate this blog article. Great.

  76. 2013-12-14 19:33:38

  77. check it out2014-01-08 06:19:54

    LnD2oh Say, you got a nice article post.Really looking forward to read more.

  78. 2014-01-08 06:19:59

  79. nice site here2014-01-15 23:46:16

    SCoTT2 Thanks for sharing, this is a fantastic post.Thanks Again. Really Cool.

  80. 2014-01-15 23:46:18

  81. awesome things!2014-01-31 14:19:35

    VyDX1a Im obliged for the article post.Really looking forward to read more. Great.

  82. 2014-01-31 14:19:37

  83. 2014-02-02 06:35:10

  84. 2014-03-05 05:30:21

  85. 2014-03-07 16:18:40

  86. 2014-03-08 20:57:08

  87. nice seo guys2014-03-22 20:48:35

    ctuPXQ Thank you ever so for you article post.Really thank you!

  88. 2014-03-22 20:48:37

  89. check it out2014-04-01 11:56:54

    vyJ1Pu I am so grateful for your blog. Will read on...

  90. 2014-04-01 11:57:47

  91. 2014-04-07 13:00:19

  92. 2014-04-07 13:01:16

  93. 2014-04-13 08:35:21

  94. 2014-04-18 10:39:14

  95. awesome things!2014-04-20 10:18:45

    cn11bJ Major thankies for the blog post.Really thank you!

  96. 2014-04-20 10:18:48

  97. 2014-04-26 12:23:37

  98. ppAbiiRcElaLyeUXPKd2014-05-06 13:22:15

    A round of applause for your article. Will read on...

  99. eLUeliCNLivsZT2014-05-06 13:23:19

    I think this is a real great article post.Really thank you! Much obliged.

  100. QoXdlUtwdqSwnPhOW2014-05-06 18:40:28

    Fantastic article post.Really looking forward to read more. Really Great.

  101. hJmIkmwGWID2014-05-06 18:40:44

    I think this is a real great blog.Really looking forward to read more. Really Cool.

  102. seo for cheap2014-05-11 16:54:31

    GDHDeB Thanks a lot for the article post.Really looking forward to read more.

  103. 2014-05-11 16:54:34

  104. best prices2014-05-12 01:01:38

    IiTo4P Wow, great post.Much thanks again. Keep writing.

  105. 2014-05-12 01:01:40

  106. 2014-05-20 03:21:42

  107. 2014-05-21 00:50:29

  108. seo cheap2014-06-04 22:04:28

    4fOBZj I cannot thank you enough for the post.Really thank you! Keep writing.

  109. 2014-06-04 22:04:31

  110. 2014-06-15 04:24:45

  111. awesome seo2014-06-17 18:14:50

    kaAPNl Thanks a lot for the blog. Cool.

  112. 2014-06-17 18:14:52

  113. cheap seo services2014-06-17 22:22:05

    T5gGCD Appreciate you sharing, great post.Really thank you! Cool.

  114. 2014-06-17 22:22:08

  115. 2014-07-21 10:55:25

  116. 2014-08-25 19:17:21

  117. 2014-10-06 18:09:36

  118. 2014-10-06 18:19:53

  119. 2014-10-17 12:02:22

  120. 2014-12-17 15:07:49

  121. 2015-01-06 01:11:14

  122. 2015-01-07 07:00:43

  123. 2015-01-08 09:11:37

  124. 2015-01-09 00:57:32

  125. crorkz linkz2015-01-16 00:11:33

    9KK3rz You completed a number of good points there. I did a search on the issue and found nearly all people will consent with your blog.

  126. 2015-01-16 00:11:35

  127. 2015-05-02 18:34:35

  128. 2015-05-03 04:26:01

  129. 2015-05-16 17:09:43

  130. 2015-07-16 09:22:40

  131. 2015-07-20 09:26:36

  132. 2015-08-05 17:25:18

  133. 2015-08-06 07:35:17

  134. 2015-08-08 04:25:11

  135. 2015-08-10 18:30:01

  136. 2015-08-11 00:26:45

  137. 2015-08-11 05:37:27

  138. 2015-08-12 00:52:38

  139. 2015-10-02 23:08:11

  140. 2015-10-22 07:23:16

  141. 2015-10-25 03:06:11

  142. 2015-10-26 03:50:22

  143. 2015-11-22 21:04:13

  144. 2016-01-09 16:27:51

  145. 2016-02-05 06:20:33

  146. 2016-02-05 06:22:07

  147. 2016-02-05 06:22:16

  148. 2016-02-05 06:22:20

  149. 2016-02-05 15:02:03

  150. 2016-04-11 21:03:38

  151. 2016-04-19 12:07:18

  152. 2016-04-28 02:49:04

    Now I know who the brainy one is, I'll keep loikong for your posts.

  153. 2016-04-28 02:49:06

  154. 2016-04-28 20:59:05

  155. 2016-04-29 01:58:08

  156. 2016-04-29 19:51:53

  157. 2016-04-30 02:23:46

  158. 2016-05-06 02:44:29

  159. 2016-05-11 23:55:09

  160. 2016-05-12 05:50:02

  161. 2016-05-12 07:22:10

  162. 2016-05-24 22:23:11

  163. 2016-06-27 14:52:14

  164. 2016-07-08 13:57:26

  165. 2016-07-13 09:54:23

  166. 2016-08-07 03:29:18

  167. 2016-08-11 06:21:10

  168. 2016-09-04 21:43:02

  169. 2016-09-05 03:31:57

  170. 2016-10-06 20:48:45

  171. best nala pron2016-10-11 07:42:38

    cceljx Perfectly composed subject material, Really enjoyed examining.

  172. 2016-10-11 07:42:40

  173. 2016-10-21 17:42:39

  174. 2016-11-03 20:21:19

  175. 2016-11-24 01:58:16

  176. 2016-12-22 11:33:10

  177. 2016-12-28 12:32:31

  178. 2017-01-01 07:21:21

  179. 2017-01-06 23:53:55

  180. 2017-01-28 13:37:19

  181. 2017-02-25 21:06:23

  182. 2017-05-07 09:08:17

  183. 2017-06-14 22:09:25

  184. 2017-06-14 23:44:15

  185. 2017-06-15 00:34:30

  186. 2017-07-30 23:10:14

  187. pron best2017-11-08 14:20:53

    LbTqqZ I value the post.Much thanks again. Awesome.

  188. 2017-11-08 14:20:55

  189. 2018-01-14 23:32:58

  190. 2018-01-30 07:58:31

  191. 2018-04-17 22:12:13

  192. check this out2018-05-30 22:39:25

    CdUfO6 This is what good writing is made of; interesting, engaging, intelligent and well-written content. This is exactly what I see in your article. Thank you.

  193. 2018-05-30 22:39:27

  194. 2018-07-07 03:20:19

  195. 2018-10-23 15:25:48

  196. 2018-11-21 23:51:30

  197. 2018-11-27 12:12:52

  198. 2018-11-27 14:20:44

  199. i love pron2018-12-20 20:53:37

    7hcENd I'а†ve read some good stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I surprise how a lot attempt you set to create one of these excellent informative site.

  200. 2018-12-20 20:53:39

  201. i love pron2018-12-20 22:41:48

    R8QBOd Im thankful for the article.Thanks Again. Awesome.

  202. 2018-12-20 22:41:50

  203. 2019-03-23 22:18:52

  204. 2019-04-05 07:48:00

  205. suba me2019-04-15 20:49:36

    X8dJfa Respect to author , some great selective information.

  206. 2019-04-15 20:49:38

  207. suba me2019-04-16 00:01:12

    zmxhWR Thank you for your blog post.Really looking forward to read more. Really Cool.

  208. 2019-04-16 00:01:15

  209. suba me2019-04-19 12:08:14

    XVzNhX Way cool! Some very valid points! I appreciate you writing this article plus the rest of the website is also very good.

  210. 2019-04-19 12:08:16

  211. suba me2019-04-19 15:14:19

    KEQLa5 Right now it sounds like BlogEngine is the preferred blogging platform available right now. (from what I ave read) Is that what you are using on your blog?

  212. 2019-04-19 15:14:21

  213. suba suba2019-04-22 16:11:35

    F3CF41 Thanks-a-mundo for the blog.Really thank you!

  214. 2019-04-22 16:11:37

  215. dentist sidcup2019-04-26 19:56:57

    Im thankful for the blog.Really thank you! Keep writing.

  216. Vans Romania online2019-04-27 19:56:10

    Woman of Alien Great perform you have got done, this great site is admittedly great with great facts. Time is God as strategy for trying to keep anything from taking place directly.

  217. shop Guess Romania2019-04-27 21:37:18

    My brother recommended I might like this blog. He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine simply how much time I had spent for this information! Thanks!

  218. casino2019-04-29 11:37:25

    It as genuinely very complex in this active life to listen news on

  219. porn2019-04-30 09:13:08

    stiri interesante si utile postate pe blogul dumneavoastra. dar ca si o paranteza , ce parere aveti de inchiriere vile vacanta ?.

  220. fortnite accounts2019-04-30 12:42:52

    Utterly written articles , thanks for entropy.

  221. The Venus Factor2019-04-30 14:29:38

    The material from this valuable blog is really interesting.

  222. cursos subvencionados para desempleados2019-04-30 16:18:13

    Just what I was searching for, appreciate it for putting up.

  223. Download gclub2019-04-30 23:02:23

    This awesome blog is obviously interesting and informative. I have found a lot of helpful advices out of this source. I ad love to return again and again. Cheers!

  224. 2019-05-01 08:03:11

  225. nude2019-05-01 10:47:45

    You made some good points there. I looked on the internet for the topic and found most people will agree with your blog.

  226. Escorts Chicago2019-05-01 11:59:52

    Louis Vuitton Monogram Galliera Pm Handbag Bag

  227. 389poker.online2019-05-01 12:05:24

    Say, you got a nice blog.Thanks Again. Great.

  228. fire extinguisher install manhattan 2019-05-01 14:15:31

    to mind. Is it simply me or does it look like li?e some of

  229. Halki Diabetes Remedy Review2019-05-01 17:58:44

    This is my first time go to see at here and i am truly impressed to read all at one place.

  230. miller induction heating2019-05-01 19:46:23

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Really looking forward to read more. Really Great.

  231. welding head cross slide2019-05-01 23:38:31

    Than?s for the post. ? all cаА аЂа•аА аБТ–tainly аАааАТƒomeback.

  232. "JUY-863"2019-05-02 09:03:27

    very good submit, i definitely love this web site, carry on it

  233. que servicios ofrece una agencia de publicidad2019-05-02 09:34:57

    I truly appreciate this post.Really thank you!

  234. crypto2019-05-02 11:43:21

    This awesome blog is without a doubt interesting as well as informative. I have chosen helluva interesting things out of this blog. I ad love to return over and over again. Thanks!

  235. tank welding automation2019-05-02 13:29:55

    Lovely site! I am loving it!! Will be back later to read some more. I am taking your feeds also

  236. growing line system2019-05-02 15:19:04

    These are really fantastic ideas in about blogging. You have touched some nice points here. Any way keep up wrinting.

  237. pipe stands2019-05-02 16:47:30

    mine. Please shoot me an email if interested. Thank you!

  238. lj welding automation2019-05-02 18:34:21

    This very blog is really awesome and also factual. I have chosen many handy stuff out of this source. I ad love to go back again and again. Thanks!

  239. en.live-erotic-chat2019-05-02 20:21:00

    The text in your content seem to be running off the screen in Opera.

  240. Escorts Chicago2019-05-02 21:34:46

    Major thanks for the blog article.Thanks Again. Want more. this link

  241. visit website2019-05-02 22:19:32

    Wohh just what I was looking for, thanks for putting up.

  242. Escorts Miami2019-05-02 22:56:08

    injure the child as nose during a tackle. Tracy says the animal still

  243. gomovies website2019-05-03 00:38:44

    Im grateful for the blog article.Much thanks again. Will read on

  244. Escorts Milwaukee2019-05-03 00:53:07

    Im no pro, but I suppose you just crafted an excellent point. You undoubtedly know what youre speaking about, and I can really get behind that. Thanks for staying so upfront and so truthful.

  245. Escorts Saint Louis2019-05-03 02:34:48

    Thanks for helping out, superb info. аЂа‹аЂ Hope is the denial of reality.аЂ аЂа› by Margaret Weis.

  246. robotic welding2019-05-03 02:59:28

    Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your site is great, let alone the content!

  247. Escorts San Diego2019-05-03 04:39:08

    Very good information. Lucky me I came across your website by chance (stumbleupon). I ave saved as a favorite for later!

  248. The Lost Ways Review2019-05-03 05:21:03

    Is there free software or online database to keep track of scheduled blog posts? I would also like it to keep a record of past and future posts. I am trying to avoid creating a spreadsheet in Excel..

  249. WqLahjDhEmHEFO2019-05-03 06:59:57

  250. His Secret Obsession Reviews2019-05-03 08:10:57

    Thanks so much for the blog article.Really thank you! Really Cool.

  251. escort amsterdam2019-05-03 08:48:39

    Major thanks for the article post.Really looking forward to read more. Will read on

  252. sydney escorts2019-05-03 10:30:41

    Wow, great blog article.Really thank you! Will read on

  253. powered elevation headatock positioner2019-05-03 10:32:55

    wow, awesome blog.Really looking forward to read more. Keep writing.

  254. 2019-05-04 06:38:17

  255. https://docs.google.com/spreadsheets/d/1CG9mAylu6s2019-05-05 10:56:59

    Very good blog post. I definitely love this site. Stick with it!

  256. World News2019-05-07 08:10:45

    It as very trouble-free to find out any topic on web as compared to textbooks, as I found this

  257. nha thong minh2019-05-07 09:48:48

    veux garder ta que le monde tot il marchait, je ne

  258. 먹튀 검증2019-05-07 10:00:26

    style is awesome, keep doing what you are doing!

  259. 먹튀 폴리&2019-05-07 19:45:53

    Thank you for another fantastic article. Where else could anybody get that kind of info in such a perfect way of writing? I have a presentation next week, and I am on the look for such information.

  260. ssni 4922019-05-08 11:02:15

    to get used when maybe a handbag and also preserve on vacation

  261. saffron2019-05-08 12:36:19

    P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!

  262. Social Media Management Leicestershire2019-05-08 12:45:37

    Very useful information specifically the last part I care for such information a lot. I was looking for this certain information for a very long time. Thank you and good luck.

  263. purchase music2019-05-08 14:31:47

    Muchos Gracias for your article post.Thanks Again. Really Cool.

  264. His Secret Obsession2019-05-08 15:02:46

    That is a good tip especially to those new to the blogosphere. Simple but very precise information Thanks for sharing this one. A must read post!

  265. purchase mp32019-05-08 17:01:54

    It as great that you are getting ideas from this piece of writing as well as from our argument made at this time.

  266. EZ Battery Reconditioning2019-05-08 17:31:46

    This site was how do you say it? Relevant!! Finally I ave found something that helped me. Kudos!

  267. canadian levitra2019-05-08 18:48:49

    I take pleasure in, lead to I found just what I used to be taking a look for. You ave ended my four day long hunt! God Bless you man. Have a nice day. Bye

  268. The Lost Ways2019-05-08 19:59:59

    Some genuinely great content on this web site , thankyou for contribution.

  269. canadian levitra2019-05-08 21:19:13

    website who has shared this enormous piece of writing at

  270. Lean Belly Breakthrough Review2019-05-08 22:27:50

    pretty valuable stuff, overall I believe this is well worth a bookmark, thanks

  271. purchase music2019-05-08 23:06:05

    Major thankies for the post.Really looking forward to read more.

  272. Centres2019-05-09 00:55:59

    You have made some decent points there. I looked on the internet for more information about the issue and found most individuals will go along with your views on this site.

  273. buy music2019-05-09 01:37:33

    You need to take part in a contest for one of the

  274. otc viagra2019-05-09 03:23:02

    Thanks again for the article.Much thanks again. Will read on

  275. Penni2019-05-09 03:50:51

    Yay google is my queen helped me to find this great internet site!.

  276. viagra for women2019-05-09 05:53:23

    Loving the information on this internet site , you have done great job on the blog posts.

  277. Vikki2019-05-09 06:15:19

    Major thankies for the blog post.Much thanks again. Keep writing.

  278. 릴게임오&a2019-05-09 08:04:06

    Just wanna admit that this is handy , Thanks for taking your time to write this.

  279. Peggy2019-05-09 08:41:22

    Outstanding post, I conceive people should acquire a lot from this website its rattling user genial. So much wonderful information on here .

  280. 메이저 사&2019-05-09 10:13:39

    Really great info can be found on web blog. That is true wisdom, to know how to alter one as mind when occasion demands it. by Terence.

  281. Shila2019-05-09 11:07:06

    Merely a smiling visitant here to share the love (:, btw outstanding design. Individuals may form communities, but it is institutions alone that can create a nation. by Benjamin Disraeli.

  282. TSC2019-05-09 12:24:19

    Really informative blog post.Much thanks again. Much obliged.

  283. 안전놀이&a2019-05-09 14:16:33

    Wow! Thank you! I constantly wanted to write on my site something like that. Can I include a fragment of your post to my blog?

  284. Kathey2019-05-09 14:52:59

    I see something really interesting about your web blog so I saved to my bookmarks.

  285. 토토사이&a2019-05-09 16:26:41

    This web site truly has all the info I needed concerning this subject and didn at know who to ask.

  286. Sybil2019-05-09 17:19:37

    that would be ok. I am definitely enjoying your blog and

  287. 먹튀검증&a2019-05-09 18:15:00

    Thanks for the blog article.Really looking forward to read more. Really Great.

  288. best glasses for kids2019-05-09 19:42:18

    Wealthy and traveling anywhere and whenever I want with my doggie, plus helping get dogs fixed, and those that need homes, and organizations that do thus and such.

  289. 토토 사이&2019-05-09 20:30:11

    Informative article, totally what I was looking for.

  290. port renfrew hotels2019-05-09 22:07:20

    You got a very great website, Gladiola I found it through yahoo.

  291. 바다 이야&2019-05-09 22:40:55

    I truly appreciate this blog article.Much thanks again. Fantastic.

  292. 다잡아2019-05-10 00:56:06

    This really answered my drawback, thanks!

  293. Cómo saber cuanto vale tu casa2019-05-10 00:57:01

    wonderful issues altogether, you simply gained a new reader. What would you recommend about your publish that you made some days in the past? Any sure?

  294. Halki Diabetes Remedy Eric Whitfield2019-05-10 02:54:43

    My brother rec?mmended I might like thаАаб‚Т€Т“s websаАаб‚Т€Т“te.

  295. ruben rojkes constructor2019-05-10 05:51:42

    I will immediately clutch your rss feed as I can at to find your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you ave any? Please allow me recognise in order that I may subscribe. Thanks.

  296. sbobet2019-05-10 08:20:39

    This is my first time pay a quick visit at here and i am genuinely happy to read everthing at single place.

  297. Web design company in Vancouver2019-05-10 11:41:22

    Wow! Thank you! I always needed to write on my website something like that. Can I take a portion of your post to my website?

  298. this website2019-05-10 13:47:12

    It'а†s in reality a nice and useful piece of info. I am glad that you simply shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  299. cierre de ventas exitoso2019-05-10 16:20:15

    Say, you got a nice article post.Thanks Again. Much obliged.

  300. cris urzua2019-05-10 19:17:28

    Thanks for sharing, this is a fantastic article post.Much thanks again. Fantastic.

  301. film bioskop terbaru2019-05-10 20:04:28

    Very neat blog post.Really looking forward to read more.

  302. 먹튀 폴리&2019-05-10 20:40:25

    pretty useful stuff, overall I imagine this is really worth a bookmark, thanks

  303. this website2019-05-10 22:24:29

    Microsoft has plans, especially in the realm of games, but I am not sure I ad want to bet on the future if this aspect is important to you. The iPod is a much better choice in that case.

  304. visit website2019-05-11 00:32:45

    wow, awesome article post.Thanks Again. Really Great.

  305. 토토사이&a2019-05-12 12:23:48

    Thanks a lot for the post.Really thank you! Much obliged.

  306. 안전놀이&a2019-05-12 14:34:30

    wow, awesome article.Really looking forward to read more. Awesome.

  307. 메이저사&a2019-05-12 16:09:19

    Very interesting subject , appreciate it for putting up. Welcome to President Bush, Mrs. Bush, and my fellow astronauts. by Dan Quayle.

  308. 릴게임사&a2019-05-12 18:22:51

    Your style is very unique compared to other folks I have read stuff from. Thanks for posting when you ave got the opportunity, Guess I all just book mark this page.

  309. 우리카지&a2019-05-12 19:55:40

    I seriously enjoy your posts. Many thanks

  310. 토토사이&a2019-05-13 11:08:59

    I think this is a real great blog article.Thanks Again. Really Cool.

  311. Volume Pills Review2019-05-13 13:27:15

    like to find something more safe. Do you have any recommendations?

  312. gclub2019-05-13 16:57:43

    You have mentioned very interesting points! ps nice site.

  313. gafas de sol armani2019-05-13 19:04:43

    Thanks so much for the post.Really thank you! Cool.

  314. concrete grinding Perth2019-05-13 20:55:01

    Wow, amazing weblog format! How lengthy have you been blogging for?

  315. garage door openers2019-05-13 20:59:59

    I truly appreciate this post. I ave been looking everywhere for this! Thank God I found it on Bing. You ave made my day! Thx again

  316. lecturas en ingles para principiantes pdf2019-05-13 21:59:48

    Some really prime content on this web site , bookmarked.

  317. nearest shopping mall near me2019-05-14 00:07:32

    You, my friend, ROCK! I found exactly the information I already searched all over the place and simply couldn at locate it. What a great web site.

  318. conciliacion de cuentas contables2019-05-14 01:51:24

    wow, awesome article post.Really thank you! Want more.

  319. contrato de distribucion2019-05-14 03:59:39

    merely growing bigger Not Fake i mean, normally

  320. Grayce2019-05-14 06:09:03

    Some truly nice stuff on this web site , I it.

  321. Sommer2019-05-14 08:13:19

    online. Please let me know if you have any kind of suggestions or tips for new

  322. 다잡아2019-05-14 10:24:24

    I was excited to find this site. I need to to thank you for your time for this fantastic read!! I definitely loved every part of it and i also have you book marked to see new stuff in your site.

  323. Adella2019-05-14 11:53:48

    The hit musical Fela to be staged in Lagos

  324. 바다이야&a2019-05-14 13:04:58

    Thanks for the article.Really thank you! Will read on

  325. Roxane2019-05-14 14:22:38

    Im no pro, but I suppose you just made the best point. You certainly fully understand what youre talking about, and I can seriously get behind that. Thanks for being so upfront and so sincere.

  326. 토토 사이&2019-05-14 14:59:02

    Thanks so much for the blog article.Really looking forward to read more. Want more.

  327. Sheena2019-05-14 16:52:20

    Incredibly Interesting Blog site! Thank you Just for this Website!

  328. 먹튀검증&a2019-05-14 17:45:09

    Strange , this page turns up with a dark hue to it, what shade is the primary color on your webpage?

  329. Jansi Ki Rani2019-05-14 19:40:24

    identifies a home defeat to Nottingham Forest. browse this

  330. Bridgette2019-05-14 19:47:49

    Pretty! This was a really wonderful article. Thank you for supplying this info.

  331. Gia ong luon day dien2019-05-14 22:57:30

    If you are going to watch comical videos on the net then I suggest you to go to see this web site, it carries truly therefore comical not only video clips but also extra stuff.

  332. ong thep luon day dien ren BS45682019-05-14 23:01:13

    Rattling good info can be found on blog.

  333. seguros para autos cotizar en linea2019-05-14 23:36:58

    Normally I don at read post on blogs, however I wish to say that this write-up very pressured me to check out and do so! Your writing style has been amazed me. Thank you, very great post.

  334. miraflex frames for toddlers2019-05-15 01:44:16

    You have brought up a very wonderful details , thankyou for the post.

  335. lista de remates bancarios2019-05-15 03:52:22

    Very nice post and right to the point. I don at know if this is really the best place to ask but do you people have any thoughts on where to employ some professional writers? Thank you

  336. west Hollywood real estate agent2019-05-15 06:23:11

    I simply want to say I am new to blogs and certainly loved this web blog. Likely I am planning to bookmark your blog. You really have exceptional well written articles. Regards for sharing your blog.

  337. bathroom shower panel2019-05-15 10:06:42

    I really liked your blog.Much thanks again.

  338. you can check2019-05-15 13:16:13

    very nice put up, i certainly love this web website, maintain on it

  339. floorboard sanding2019-05-15 15:05:43

    Outstanding quest there. What happened after? Take care!

  340. Plastic Surgeon in India2019-05-15 16:15:59

    Well I sincerely liked reading it. This subject offered by you is very effective for correct planning.

  341. click here2019-05-16 12:49:38

    Nice blog here! Also your website loads up fast! What host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded up as fast as yours lol

  342. 릴게임오&a2019-05-16 13:12:26

    Thanks for sharing, this is a fantastic article.Really thank you! Keep writing.

  343. this website2019-05-16 15:23:15

    pretty beneficial material, overall I feel this is worthy of a bookmark, thanks

  344. 메이저사&a2019-05-16 16:05:31

    Some genuinely superb content on this site, regards for contribution.

  345. 안전놀이&a2019-05-16 18:06:44

    Some really nice and useful information on this internet site, likewise I conceive the pattern has got excellent features.

  346. Hai San Da Lat2019-05-16 19:09:03

    Thanks-a-mundo for the blog.Much thanks again. Awesome.

  347. 토토 사이&2019-05-16 20:51:25

    Utterly written articles, thanks for entropy.

  348. EZ Battery Reconditioning Method2019-05-16 21:54:11

    wonderful issues altogether, you simply gained a emblem new reader. What may you recommend in regards to your put up that you just made a few days ago? Any positive?

  349. Venus Factor Review2019-05-17 00:10:38

    Looking forward to reading more. Great post.Really thank you! Really Cool.

  350. gvg 8872019-05-17 09:54:18

    It as essentially a cool and beneficial piece of information. I am content which you just shared this valuable data with us. Please hold us informed like this. Thank you for sharing.

  351. Lean Belly Breakthrough Program2019-05-17 10:51:43

    I think this internet site holds some very great info for everyone .

  352. Thuoc han hoa nhiet Kumwell2019-05-17 13:54:46

    Well I really liked studying it. This subject offered by you is very effective for proper planning.

  353. find out more2019-05-17 13:59:22

    wow, awesome blog post.Thanks Again. Awesome.

  354. napisanie kursovoj2019-05-17 15:12:57

    Very nice post. I certainly love this site. Keep it up!

  355. click here2019-05-17 17:21:00

    Thanks a lot for the article post.Much thanks again. Much obliged.

  356. seo tool2019-05-17 19:12:01

    teacup maltese puppies california WALSH | ENDORA

  357. for details2019-05-17 19:39:37

    Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I ave truly enjoyed browsing your blog posts. After all I will be subscribing to your feed and I hope you write again very soon!

  358. 먹튀검증&a2019-05-17 21:10:56

    The app is called Budget Planner Sync, a finance calendar.

  359. for details2019-05-17 22:11:57

    Keep up the superb piece of work, I read few articles on this web site and I think that your web blog is very interesting and has got sets of great info.

  360. 토토 사이&2019-05-18 00:03:35

    Thanks a lot for sharing this with all people you actually recognize what you are talking about! Bookmarked. Please also consult with my site =). We could have a link exchange contract among us!

  361. 바다 이야&2019-05-18 01:40:55

    Very good post. I will be experiencing many of these issues as well..

  362. 다잡아2019-05-18 03:53:24

    you ave got a fantastic weblog right here! would you wish to make some invite posts on my weblog?

  363. 메이저사&a2019-05-18 05:27:13

    Such interesting stuff and reporting! Keep up the good work guys

  364. 우리카지&a2019-05-18 07:38:18

    This blog is definitely entertaining and factual. I have picked up a bunch of interesting advices out of this blog. I ad love to come back again and again. Thanks a bunch!

  365. mebel v Tolyatti na zakaz2019-05-20 08:48:53

    There is perceptibly a bundle to identify about this. I believe you made various good points in features also.

  366. DesignStudio2019-05-20 08:54:20

    Wow, fantastic movie porn child weblog structure! How long have you ever been running a blog for? you make blogging glance easy. The entire glance of your website is great, as well as the content!

  367. domain name selling made easy2019-05-20 09:07:47

    pasta maker home bargains WALSH | ENDORA

  368. como emprender un negocio2019-05-20 13:20:09

    Remarkable! Its actually remarkable post, I have got much clear idea on the topic of from this post.

  369. xxxtension2019-05-20 19:28:34

    woh I am pleased to find this website through google.

  370. 2019-05-21 09:53:59

  371. find your perfect domain2019-05-21 13:44:25

    Thankyou for this wonderful post, I am glad I detected this site on yahoo.

  372. evaporative2019-05-22 08:41:59

    Utterly indited content material, Really enjoyed studying.

  373. cooling fan2019-05-22 08:46:32

    Thanks so much and I am taking a look forward to touch you.

  374. 우리 카지&2019-05-22 09:00:56

    Just wanna tell that this is very helpful, Thanks for taking your time to write this.

  375. 메이저사&a2019-05-22 11:44:20

    It as not that I want to duplicate your web site, but I really like the design. Could you let me know which style are you using? Or was it custom made?

  376. learn more2019-05-22 12:51:08

    Thank you for every other great post. The place else may just anyone get that type of info in such a perfect way of writing? I ave a presentation next week, and I am at the look for such info.

  377. 바다 이야&2019-05-22 13:38:38

    we like to honor numerous other world-wide-web web-sites around the internet, even when they aren

  378. champix online kaufen2019-05-22 15:30:56

    There is noticeably a bunch to get on the subject of this. I deem you completed various fantastically good points in skin texture also.

  379. 검증사이&a2019-05-22 16:36:54

    Thanks again for the blog article.Thanks Again. Want more.

  380. tipografija v Moskve2019-05-22 17:44:00

    Just Browsing While I was surfing today I noticed a excellent post concerning

  381. how to install soundproof foam 2019-05-22 17:50:35

    Perfectly written content, thanks for selective information.

  382. 먹튀검증&a2019-05-22 18:34:36

    Thanks for the article post. Really Great.

  383. lumsden homes for sale2019-05-22 19:28:26

    I really liked your blog post. Will read on

  384. Comprar Roaccutane en linea2019-05-22 21:49:50

    I was suggested this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my problem. You are wonderful! Thanks!

  385. navy2019-05-23 08:49:10

    Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your web site is fantastic, let alone the content!

  386. Omotola Jalade2019-05-23 16:57:44

    You have remarked very interesting details ! ps nice web site. Loneliness seems to have become the great American disease. by John Corry.

  387. Miami residential architect2019-05-23 19:34:30

    Perfectly composed content material , thankyou for entropy.

  388. cuanto vale mi casa2019-05-23 22:04:06

    Really informative blog post. Fantastic.

  389. cuanto valor tiene mi casa2019-05-24 00:11:17

    You have observed very interesting details! ps nice site.

  390. click here2019-05-24 02:16:31

    Thanks for the blog article.Much thanks again. Much obliged.

  391. Modafinil pillole2019-05-24 04:16:58

    Thanks so much for the article.Really thank you! Cool.

  392. son mau dep2019-05-24 06:30:12

    Very informative article post.Really looking forward to read more. Great.

  393. wordpress best theme 2019-20212019-05-24 09:02:27

    Pretty! This has been a really wonderful post. Many thanks for providing these details.

  394. Acheter des pilules de roaccutane2019-05-24 11:14:00

    I really liked your blog post.Really looking forward to read more. Want more.

  395. vigrx plus coupon2019-05-24 13:23:30

    Say, you got a nice article.Much thanks again. Fantastic.

  396. prestashop theme 2019-20212019-05-24 14:11:53

    Your current blogs normally have got alot of really up to date info. Where do you come up with this? Just stating you are very creative. Thanks again

  397. prestashop theme 2019-20212019-05-24 14:52:17

    Very good article post.Really looking forward to read more. Fantastic.

  398. click here2019-05-24 16:33:34

    There is certainly a great deal to learn about this issue. I really like all of the points you ave made.

  399. http://agen234aa.com/2019-05-24 18:50:19

    We all talk a little about what you should talk about when is shows correspondence to because Maybe this has much more than one meaning.

  400. visit website2019-05-24 21:03:21

    Thanks so much for the article.Much thanks again. Really Great.

  401. Lailasnews2019-05-24 23:14:25

    It as remarkable to go to see this website and reading the views of all friends

  402. extended vehicle warranty pricing2019-05-25 01:25:51

    Major thankies for the blog article.Much thanks again. Fantastic.

  403. victoria airbnb2019-05-25 03:58:35

    Say, you got a nice blog article.Really thank you! Awesome. ventolin

  404. air conditioning repairs 2019-05-25 19:58:43

    you are really a good webmaster. The site loading pace is amazing. It seems that you are doing any unique trick. In addition, The contents are masterpiece. you have done a great task on this matter!

  405. chimney sweep 2019-05-26 19:40:44

    It as on a completely different topic but it has pretty much the same page layout and design. Superb choice of colors!

  406. 우리카지&a2019-05-27 08:02:22

    some genuinely interesting details you have written.

  407. 메이저사&a2019-05-27 09:39:23

    Really informative blog article.Really thank you! Awesome.

  408. 릴게임2019-05-27 12:03:01

    will omit your great writing due to this problem.

  409. 토토 사이&2019-05-27 13:39:59

    You ave made some really good points there. I looked on the web for additional information about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

  410. adelaide graffiti removal2019-05-27 15:21:56

    Muchos Gracias for your post. Fantastic.

  411. 먹튀검증2019-05-27 16:18:13

    Inspiring story there. What occurred after? Good luck!

  412. Best Music site2019-05-27 18:05:44

    Thanks again for the article post.Thanks Again. Cool.

  413. 야마토 게&2019-05-27 18:20:58

    We stumbled over here by a different web page and thought I should check things out. I like what I see so now i am following you. Look forward to going over your web page yet again.

  414. 릴게임2019-05-27 18:20:58

    single type of cultural symbol. As with all the assistance

  415. web2019-05-27 23:16:32

    Latest Pre Paid Mastercard Auctions PrePaid Mastercard

  416. chimney sweep 2019-05-28 15:20:50

    you have done a excellent task on this topic!

  417. to learn more2019-05-29 08:51:03

    Respect to website author , some good entropy.

  418. 무료스포&a2019-05-29 10:08:53

    Really clear website , appreciate it for this post.

  419. Fake ID2019-05-29 11:28:51

    Wow, great blog article.Really thank you! Keep writing.

  420. latest nigeria music2019-05-29 12:13:14

    Wohh precisely what I was searching for, regards for posting.

  421. 메이저 사&2019-05-29 14:56:00

    to continue your great job, have a nice afternoon!

  422. CRECSO Travel Magazine2019-05-29 15:16:22

    Thank you, I ave recently been searching for information about this topic for ages and yours is the greatest I ave discovered till now. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  423. 메이저토&a2019-05-29 17:01:24

    I will also like to express that most individuals that find themselves without having health insurance can be students, self-employed and those that are not working.

  424. 검증토토2019-05-29 17:01:25

    Well I truly enjoyed reading it. This subject provided by you is very effective for proper planning.

  425. polizas de seguros para vehiculos2019-05-29 18:01:57

    The facts mentioned within the article are a few of the most beneficial readily available

  426. 먹튀검증 &2019-05-29 20:06:56

    It as difficult to find educated people about this topic, however, you sound like you know what you are talking about! Thanks

  427. seguros banorte himno nacional2019-05-29 21:30:01

    It as difficult to find educated people in this particular subject, but you seem like you know what you are talking about! Thanks

  428. 야마토2019-05-29 22:05:59

    Very good article post.Really thank you!

  429. 우리 카지&2019-05-30 00:58:00

    Online Article Every so often in a while we choose blogs that we read. Listed above are the latest sites that we choose

  430. homepage2019-05-30 02:39:52

    wow, awesome article post.Much thanks again. Fantastic.

  431. tuong phat2019-05-30 15:16:13

    Major thanks for the blog post.Really looking forward to read more. Fantastic.

  432. qua tang doanh nghiep2019-05-30 15:20:54

    Keep up the excellent work , I read few blog posts on this site and I believe that your site is really interesting and has got lots of great information.

  433. click here2019-05-30 19:58:22

    Wow, great blog article.Really thank you! Really Cool.

  434. 메이저 놀&2019-05-31 08:03:37

    Some truly superb blog posts on this website , thanks for contribution.

  435. R882019-05-31 15:04:07

    Very good article. I will be going through a few of these issues as well..

  436. nha thep tien che2019-05-31 17:23:53

    Very good info. Lucky me I came across your blog by chance (stumbleupon). I ave bookmarked it for later!

  437. Thi cong nha khung thep2019-05-31 21:02:36

    My brother suggested I might like this websiteHe was once totally rightThis post truly made my dayYou can not imagine simply how a lot time I had spent for this information! Thanks!

  438. 2019-06-02 09:22:36

  439. 먹튀폴리&a2019-06-03 10:23:32

    This web site really has all the information and facts I wanted concerning this subject and didn at know who to ask.

  440. 토토 사이&2019-06-03 13:08:21

    Incredible points. Sound arguments. Keep up the amazing effort.

  441. empresas de reformas de casas2019-06-03 14:03:49

    Very good blog.Much thanks again. Want more.

  442. 야마토카&a2019-06-03 16:01:28

    platform. I have heard excellent things about blogengine.net.

  443. CC dumps reviews2019-06-03 17:49:36

    Well I truly enjoyed studying it. This information offered by you is very practical for proper planning.

  444. 먹튀검증 &2019-06-03 18:15:37

    Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall look of your site is fantastic, as well as the content!

  445. vnzh v rossii 2019-06-03 20:44:08

    I will immediately snatch your rss feed as I can not to find your e-mail subscription link or newsletter service. Do you ave any? Please allow me recognize in order that I could subscribe. Thanks.

  446. free porn2019-06-03 20:59:52

    Of course, what a fantastic blog and illuminating posts, I definitely will bookmark your site.Best Regards!

  447. Barsala2019-06-03 23:37:55

    Wow, marvelous blog layout! How long have you been blogging for? you made blogging look easy. The overall look of your web site is magnificent, as well as the content!

  448. moi cau ca2019-06-04 02:37:59

    Thank you for sharing your info. I truly appreciate your efforts and I will be waiting for your further write ups thank you once

  449. Mlb Picks2019-06-04 04:27:11

    Major thanks for the blog.Really looking forward to read more. Really Great.

  450. Singapore Martial Arts2019-06-04 06:50:51

    wow, awesome article.Really looking forward to read more. Fantastic.

  451. cleanups2019-06-04 11:56:34

    There as definately a lot to find out about this subject. I love all of the points you made.

  452. Kasauti Zindagi Ki2019-06-05 08:17:26

    Signes astrologique ascendant comment trouver son ascendant astrologique

  453. 먹튀검증 &2019-06-05 10:55:31

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog article.Really thank you! Want more. this link

  454. 메이저 사&2019-06-05 12:43:02

    Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this write-up and the rest of the website is also very good.

  455. 베트맨토&a2019-06-05 15:09:55

    Really appreciate you sharing this blog post.Really thank you! Will read on

  456. 먹튀검증 &2019-06-05 16:51:18

    Wonderful article! We will be linking to this great article on our website. Keep up the good writing.

  457. latest news2019-06-06 16:28:33

    I value the article.Really looking forward to read more. Awesome.

  458. how to call for rubbish pickup2019-06-06 18:51:32

    You made some decent points there. I did a search on the subject and found most guys will consent with your site.

  459. psicologos en madrid de sanitas2019-06-06 21:15:30

    Thank you a bunch for sharing this with all of us you really understand

  460. 야마토 게&2019-06-07 09:29:37

    Say, you got a blog write-up.Genuinely appreciate it! Really Cool.

  461. alimentos nutraceuticos y funcionales2019-06-07 10:18:56

    There as certainly a great deal to learn about this subject. I really like all the points you have made.

  462. 먹튀검증 &2019-06-07 12:43:23

    Major thanks for the blog article. Keep writing.

  463. fitness2019-06-07 12:43:24

    Wow, great blog post.Much thanks again. Want more.

  464. 2019-06-07 14:33:37

  465. 검증토토2019-06-07 15:01:55

    This is very interesting, You are a very skilled blogger. I ave joined your feed and look forward to seeking more of your wonderful post. Also, I have shared your website in my social networks!

  466. 검증사이&a2019-06-07 17:48:20

    visiting this web site and be updated with the hottest information posted here.

  467. 먹튀 검증2019-06-07 19:31:34

    Thanks for some other fantastic post. Where else may anyone get that kind of information in such an ideal method of writing? I have a presentation next week, and I am at the search for such info.

  468. 먹튀폴리&a2019-06-07 21:59:24

    Yes, you are correct friend, on a regular basis updating website is in fact needed in support of SEO. Fastidious argument keeps it up.

  469. 메이저사&a2019-06-07 23:39:48

    Wow! At last I got a webpage from where I know how to in fact take valuable data regarding my study and knowledge.

  470. 베트맨토&a2019-06-08 02:05:06

    Wow! This could be one particular of the most useful blogs We have ever arrive across on this subject. Basically Fantastic. I am also an expert in this topic therefore I can understand your effort.

  471. 파워볼사&a2019-06-10 07:48:33

    Major thanks for the article post. Really Cool.

  472. brazzers2019-06-10 10:44:07

    Thank you for your article.Much thanks again.

  473. Jamb2019-06-10 15:49:32

    weeks of hard work due to no back up. Do you have any solutions to stop hackers?

  474. ofertas alquiler de coches madrid2019-06-10 18:37:30

    In my opinion you commit an error. Let as discuss. Write to me in PM, we will communicate.

  475. นักส&#2019-06-11 14:48:53

    Utterly composed articles , thanks for entropy.

  476. hafele tphcm2019-06-11 17:34:11

    The Silent Shard This may almost certainly be really beneficial for many of one as job opportunities I plan to never only with my blog but

  477. สำนั&#2019-06-11 22:09:38

    What as up everyone, it as my first pay a visit at this

  478. about2019-06-12 12:05:18

    Thank you ever so for you blog article.Really thank you! Really Great.

  479. homestay melaka2019-06-12 14:47:35

    This blog was how do I say it? Relevant!! Finally I have found something that helped me. Kudos!

  480. MRP752019-06-12 17:13:53

    Wow, great post.Much thanks again. Want more.

  481. sunshine city sai gon2019-06-12 22:03:38

    you may have an incredible weblog right here! would you like to make some invite posts on my blog?

  482. tui giu nhiet giao hang loai lon2019-06-13 10:01:50

    You got a very excellent website, Gladiolus I observed it through yahoo.

  483. tui giao hang shipper2019-06-13 10:08:48

    It as really a cool and useful part of info. I am glad that you simply shared this useful information with us. Please maintain us informed such as this. Thanks with regard to sharing.

  484. phonak hearing aids2019-06-14 08:02:22

    Thank you ever so for you blog.Really thank you! Much obliged.

  485. Boston architects2019-06-14 10:18:31

    Red your site publish and beloved it. Have you at any time thought about visitor putting up on other associated weblogs comparable to your weblog?

  486. aeron executive chair2019-06-14 11:13:16

    Really informative article post.Thanks Again. Awesome.

  487. leap leather chair2019-06-14 13:34:14

    This site truly has all the info I needed about this subject and didn at know who to ask.

  488. small fixed blade2019-06-14 15:55:47

    Really appreciate you sharing this blog post.Really looking forward to read more. Want more.

  489. nuoc khoang vinh hao quan 92019-06-14 16:02:12

    You completed various nice points there. I did a search on the subject matter and found a good number of persons will agree with your blog.

  490. desarrollo de apps para ios2019-06-14 18:24:35

    Ridiculous story there. What happened after? Good luck!

  491. interior fitout companies sydney2019-06-14 20:46:02

    I truly appreciate this article post. Great.

  492. apk full version download for pc2019-06-15 11:10:08

    Thankyou for this marvelous post, I am glad I detected this website on yahoo.

  493. free download android apps for pc2019-06-15 13:03:03

    It is hard to uncover knowledgeable men and women within this topic, nevertheless you be understood as guess what takes place you are discussing! Thanks

  494. diamond rush original for pc2019-06-15 13:08:13

    Pretty! This has been an incredibly wonderful article. Many thanks for supplying this information.

  495. beeg com2019-06-17 08:23:24

    Respect for ones parents is the highest duty of civil life.

  496. Cbd oil2019-06-17 11:11:41

    This is one awesome article.Much thanks again.

  497. porno files2019-06-17 12:38:14

    Major thankies for the blog post.Really looking forward to read more.

  498. oris ladies watch2019-06-17 13:24:27

    WONDERFUL Post. thanks pertaining to share.. more wait around..

  499. صيان&#2019-06-17 15:04:19

    You ought to really control the comments on this site

  500. Sub Zero kitchen appliance2019-06-17 16:22:36

    There is noticeably a bunch to know about this. I feel you made some nice points in features also.

  501. Wolf Gas Ranges2019-06-17 19:03:51

    Thanks-a-mundo for the blog post.Really looking forward to read more. Much obliged.

  502. Palo Alto CertificAtion2019-06-17 22:13:05

    I want to to thank you for this excellent read!! I certainly enjoyed every bit of it. I have got you book-marked to check out new stuff you post

  503. 1z0-160 exam2019-06-17 22:19:14

    You could certainly see your skills in the work you write. The world hopes for more passionate writers like you who are not afraid to say how they believe. Always follow your heart.

  504. makemoney2019-06-17 23:45:45

    You can certainly see your enthusiasm within the work you write. The world hopes for more passionate writers like you who aren at afraid to mention how they believe. At all times follow your heart.

  505. Miele Front Load Washers2019-06-18 02:06:40

    Whoa! This blog looks just like my old one! It as on a totally different topic but it has pretty much the same page layout and design. Great choice of colors!

  506. meet mexico swingers2019-06-18 11:01:54

    Outstanding post, I conceive website owners should larn a lot from this website its rattling user genial.

  507. CB012019-06-18 12:45:36

    Wealthy and traveling anywhere and whenever I want with my doggie, plus helping get dogs fixed, and those that need homes, and organizations that do thus and such.

  508. erotiske noveller2019-06-18 18:01:51

    ItA?AаЂа†s in reality a great and helpful piece of information. I am happy that you shared this helpful info with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  509. qua tang doanh nghiep2019-06-19 00:01:13

    It is a beautiful shot with very good light.

  510. zeitgeist city2019-06-19 00:07:13

    It is best to take part in a contest for among the best blogs on the web. I all suggest this website!

  511. free download apps apks for windows 72019-06-19 14:53:11

    I truly appreciate this post. I have been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You ave made my day! Thank you again

  512. Barsala2019-06-19 17:25:57

    It as not that I want to replicate your web-site, but I really like the pattern. Could you let me know which design are you using? Or was it tailor made?

  513. industrial roomba2019-06-19 19:24:40

    loans will be the method where you will get your cash.

  514. reach in ice cream freezer2019-06-19 19:30:52

    Thanks so much for the blog post.Really thank you! Awesome.

  515. 2019-06-20 14:27:47

  516. مركز &2019-06-21 12:39:16

    Pretty! This was an incredibly wonderful post. Thanks for supplying this info.

  517. مركز &2019-06-21 13:07:29

    Many thanks for submitting this, I ave been in search of this info for your whilst! Your weblog is magnificent.

  518. lead generation for local businesses2019-06-21 15:21:53

    Seriously, such a important online site.|

  519. sun group ha long2019-06-21 16:13:03

    you can find a great deal of exercising guides over the internet but some of them are not scientifically established and just assumptions.

  520. sun group ha long2019-06-21 16:21:40

    Wow, amazing weblog structure! How lengthy have you been running a blog for? you made blogging look easy. The whole glance of your web site is excellent, let alone the content material!

  521. vuxen2019-06-21 18:39:43

    Thank you for your article.Really thank you! Really Great.

  522. car warranty2019-06-21 18:40:18

    This very blog is without a doubt awesome as well as informative. I have found helluva helpful tips out of it. I ad love to return over and over again. Cheers!

  523. www.immensewise.com2019-06-23 16:13:33

    You have remarked very interesting details ! ps decent site. I didn at attend the funeral, but I sent a nice letter saying that I approved of it. by Mark Twain.

  524. Philadelphia Elibrary2019-06-23 18:34:25

    It as not that I want to copy your internet site, but I really like the pattern. Could you let me know which style are you using? Or was it especially designed?

  525. Pattie2019-06-23 20:51:47

    Very informative blog.Really looking forward to read more. Cool.

  526. Angie2019-06-23 23:07:44

    Really enjoyed this blog post.Really thank you! Awesome.

  527. Noemi2019-06-24 01:22:53

    You certainly put a brand new spin on a topic that has been written

  528. Ok2019-06-24 03:46:34

    I think this site holds some very fantastic info for everyone . аЂа‹аЂ The public will believe anything, so long as it is not founded on truth.аЂ аЂа› by Edith Sitwell.

  529. Tianna2019-06-24 06:10:57

    Would you recommend starting with a free platform like WordPress or go for a paid option?

  530. Sabrina2019-06-24 08:07:46

    I was suggested this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are incredible! Thanks!

  531. instagram an unknown network error has occurred2019-06-24 08:42:59

    Im obliged for the blog post.Thanks Again. Fantastic.

  532. 2019-06-24 09:23:41

  533. local psychologists information2019-06-24 19:58:55

    Well I really liked studying it. This article offered by you is very constructive for correct planning.

  534. สลาย&#2019-06-25 15:01:08

    You made some decent points there. I did a search on the issue and found most people will consent with your website.

  535. อาหา&#2019-06-25 17:31:01

    You ave made some good points there. I looked on the net for additional information about the issue and found most people will go along with your views on this site.

  536. นักส&#2019-06-25 20:01:58

    Looking around I like to look around the internet, regularly I will go to Digg and read and check stuff out

  537. CBD2019-06-25 22:31:28

    Very good blog post.Really thank you! Really Cool.

  538. suba me2019-06-26 00:38:40

    lWQCXS wow, awesome article.Much thanks again. Will read on

  539. 2019-06-26 00:38:42

  540. free apk full version download for pc windows2019-06-26 02:55:04

    I went over this internet site and I believe you have a lot of superb information, saved to bookmarks (:.

  541. free apps download for pc windows2019-06-26 03:09:41

    Lovely blog! I am loving it!! Will come back again. I am taking your feeds also

  542. bitcoin chart2019-06-26 08:16:47

    What as up, just wanted to tell you, I loved this article. It was inspiring. Keep on posting!

  543. program do mailingu2019-06-26 12:11:09

    pretty useful stuff, overall I think this is well worth a bookmark, thanks

  544. free apk full version download for pc windows2019-06-26 14:13:13

    You made some good points there. I looked on the internet for the subject and found most individuals will consent with your website.

  545. apk free download for pc windows2019-06-26 14:19:10

    I simply could not depart your site prior to suggesting that I really enjoyed the standard info an individual provide for your visitors? Is gonna be again steadily to inspect new posts

  546. free apk latest version download2019-06-26 20:16:48

    Your means of explaining all in this paragraph is genuinely fastidious,all can easily be real sentient of it, Gratitude a lot.

  547. sredstvo ot gipertonii2019-06-26 20:22:29

    My brother recommended I might like this web site. He was totally right. This post actually made my day. You cann at imagine just how much time I had spent for this info! Thanks!

  548. world best network 'speed measurement' tool on 22019-06-27 08:49:03

    nordstrom coupon code free shipping ??????30????????????????5??????????????? | ????????

  549. Structured Query Language (SQL)2019-06-28 11:24:26

    Sweet blog! I found it while searching on Yahoo News. Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News? I ave been trying for a while but I never seem to get there! Thank you

  550. medicina2019-06-28 14:25:05

    Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I ave really enjoyed browsing your blog posts. After all I will be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

  551. Uttar Pradesh Board Model Paper 2020-212019-06-28 16:53:55

    Im thankful for the article.Thanks Again. Really Cool.

  552. 1Z0-337 sample questions2019-06-28 18:58:08

    Thanks for the post.Really thank you! Really Cool.

  553. Lean Six Sigma Black Belt2019-06-28 19:04:18

    very handful of internet sites that take place to become in depth below, from our point of view are undoubtedly well worth checking out

  554. Evropski2019-06-28 21:35:29

    Looking forward to reading more. Great article.Much thanks again. Much obliged.

  555. fire damage restoration Lake Worth, FL2019-06-29 00:22:53

    Just wanna state that this is handy , Thanks for taking your time to write this.

  556. browse around this website2019-06-29 03:45:01

    This is a really good tip particularly to those new to the blogosphere. Short but very precise info Thank you for sharing this one. A must read article!

  557. 2019-07-18 15:33:01

  558. 2019-07-19 04:18:43

  559. 2019-07-24 13:39:49

  560. 2019-07-26 21:21:14

  561. 2019-08-04 21:25:51

  562. 2019-08-10 10:46:01

  563. 2019-08-18 08:13:28