wolna strefa / strefa NGO

Gdańsk: Kultura jest kosztowna

AAA

Instytut Reportażu

Współczesny animator-freelancer, jeśli ma być efektywny, musi umieć podejmować ryzyko, działać w ruchu i zmienności, dużo podróżować - mówi Lena Dula, prezeska trójmiejskiego Stowarzyszenia A Kuku Sztuka w artykule Kamila Kaczmarskiego (Polska Szkoła Reportażu).

Kiedy pojawiłam się w DKF-ie „Miłość Blondynki” i powiedziałam, że chcę zrobić czterodniowy, interdyscyplinarny festiwal filmowy w alternatywnych, artystycznych przestrzeniach m.in. na Stoczni Gdańskiej, niektórzy zamarli. „Coctail Magnifique: Surrealizm – Awangarda – Švankmajer” był moim pierwszym autorskim projektem. Oprócz Švankmajera wyświetliliśmy filmy braci Quay i francuskiej awangardy lat dwudziestych. Była „uczta kanibali” z nagą modelką na stole, przebieranki, aktorzy i nieme filmy w tle. Wszystko pochłonęło jedną czwartą rocznego budżetu DKF-u, najwięcej w jego ówczesnej historii.

Okładki programów festiwalu wyklejałam ręcznie, a z jednym z dziennikarzy jechałam przez miasto z prędkością stu pięćdziesięciu na godzinę, autem załadowanym po dach kostiumami dla aktorów, którzy brali udział w projekcie.

Musieliśmy oszczędzać. Nauczyłam się wtedy kreatywnego rozwiązywania problemów, bo wszystko trzeba było pozyskiwać w barterze lub prawie bezkosztowo. Do dziś korzystam z wiedzy nabytej w czasach mniejszej finansowej płynności i działania na mniejszą skalę.

MARIAŻ PASJONATÓW

Spotkaliśmy się w 2006 i od początku był to mariaż pasjonatów. Grupa artystów i animatorów z nazwiskami, która poprzez konkretne inicjatywy autorskie chciała wprowadzić oddolny ruch w kulturze – na początku na skalę mikro. Wstępny budżet: tysiąc pięćset złotych ze składek i od razu skok na głęboką wodę. W pierwszym roku zrobiliśmy dwie imprezy: plener Film od Morza i multimedialną wystawę Lecha Majewskiego „Krew Poety”. Zaczęliśmy definiować nasze podejście do kultury i sztuki, konsolidować się jako grupa twórcza.

W tamtym czasie nie było za wiele tego typu organizacji w Trójmieście, chyba że już ponadlokalnie rozpoznawalne jak Fundacja Wyspa Progress, czy działające na dużą skalę jak Fundacja Gdańska. Szczęśliwie znaleźliśmy dla siebie niszę. Z czasem okazało się, że nasze pomysły mają przełożenie na rzeczywistość i swoją grupę odbiorców. Dostaliśmy dwa Sztormy, krajowe i lokalne media zwróciły na nas uwagę. Na początku wzbudzaliśmy duże zainteresowanie, choć media zastanawiały się, czy jeśli chodzi o organizację imprez, jesteśmy „trendem czy wkrętem”. Teraz nie ma już taryfy ulgowej i musimy nieustannie potwierdzać swoją wartość poprzez konkretne działanie i pomysły, a nie tylko oznajmiać, że jesteśmy kreatywni.

Gdynia była pierwszym miastem, które nam zaufało. Po prostu sprawdziliśmy się jako organizatorzy. Generalnie są dwa wyjścia: albo generujesz konkretny, intensywny ruch, który odpowiada ludziom, zdobywasz ich zaufanie, szacunek i osiągasz sukces, albo nie odnajdujesz się w tej kalejdoskopowej rzeczywistości, która wiele od ciebie wymaga. Wystarczy niewielki błąd, aby szybko stracić zdobyte zaufanie.

IDENTYFIKACJA

W A KuKu tworzę od początku do końca autorskie projekty - nie interesuje mnie przenoszenie imprez z innych miast. Naszą najsilniejszą stroną jest konsekwencja. Nie podejmiemy się niczego, co nie będzie zgodne ze wstępnie założonym planem i wizerunkiem A KuKu.

Od początku chcieliśmy promować współczesną kulturę alternatywną, artystów zarówno znanych, jak i mniej doświadczonych oraz tworzyć co rok nowe projekty. Do dziś się to udaje.

Oprócz tego mamy ciekawą identyfikację wizualną i dobrą stronę internetową. Kiedy na początku działalności kontaktowaliśmy się z mediami ogólnopolskimi, były zaskoczone jakością naszych press kitów – ujmowały dziennikarzy profesjonalizmem, choć wzbudzały także lekkie zdezorientowanie – komunikowaliśmy za dużo informacji. Droga do budowania dobrej opinii nie była zbyt długa, szybko dowiedziała się o nas spora grupa osób. Teraz jesteśmy na etapie podtrzymywania i stabilizowania pozytywnego wizerunku. Jeszcze wiele pracy przed nami.

Za A KuKu stoi umiejętność improwizacji i kreacji, ale także wiedza. Do projektów zapraszamy wiele osób i są one współtwórcami naszych sukcesów. Bez konkretnych ludzi, artystów, podwykonawców – sprawdzonych i wiarygodnych - niczego byśmy nie stworzyli. Dbamy także o wizerunek podmiotów, z którymi pracujemy.

Najbardziej rozczarowują nas organizatorzy, którzy traktują kulturę jak czysty biznes. Uważam, że należy mieć do tego typu działalności emocjonalny, niewykalkulowany stosunek i zaangażować się w pełni – wtedy są efekty.

Kiedy wymaga tego sytuacja, potrafię twardo negocjować z urzędem czy innymi instytucjami. Wbrew pozorom taka postawa jest ceniona, mimo że w kulturalnym biznesie przyjęło się nie okazywać większych emocji, a raczej stosować wypracowane formuły, podziękowania i pozorny spokój.

Co odróżnia A KuKu Sztukę od innych organizacji? Między innymi to, że w pełni się z nią identyfikujemy. Żyjemy stowarzyszeniem i projektami - z tego wynikają nasze sukcesy. Mam emocjonalny stosunek do imprez. Kiedy ktoś je ocenia, to ocenia mnie samą. Kiedy mówię: CudaWianki, oznacza to dla mnie poświęcenie pół roku życia w pełnym zakresie, bezwarunkowo.

Właściwe osoby na właściwym miejscu

Walczymy, żeby zmienić coś w rzeczywistości, zrealizować marzenia. Wiem, że brzmi to banalnie, ale nic nie dzieje się bez pasji i zaangażowania. Uważnie dobieramy artystów i program, bo chcemy wywołać konkretny efekt. Zobaczyć na przykład, co dają ludziom organizowane podczas CudaWianków warsztaty. Nie ma tu miejsca na myślenie, czy będzie to dla nas bezpieczne. Po każdej imprezie czytamy komentarze i fora (w tym moje ulubione wpisy typu: czy nie lepiej za te pieniądze wyremontować drogi?). Myślimy, co można zmienić, żeby działać w nieustannym procesie.

Wszyscy jesteśmy freelancerami, co rzadko się zdarza w tego typu organizacjach. Współczesny animator-freelancer, jeśli ma być efektywny, musi umieć podejmować ryzyko, działać w ruchu i zmienności, dużo podróżować. Czasem pracuję od siódmej rano do dwudziestej trzeciej, czasem od dziewiętnastej do piątej rano, a mimo to nie wyobrażam sobie pracy na etacie.

Jedni potrzebują dynamiki, inni kokonu bezpieczeństwa i ci na ogół nie sprawdzają się w tej branży. Nasz sukces to właściwe osoby na właściwym miejscu.

Jest sporo emocjonalnego zaangażowania, w tym pojawia się niestety frustracja, gdy nasze pomysły są odrzucane. Jednak nie poddajemy się. Na etapie produkcyjnym potrafimy poświęcić imprezie trzy tygodnie życia non stop i odbierać telefony o trzeciej w nocy. Nie jest to heroizm, tylko zwykłe, codzienne realia. Dlatego wspieramy młodych ludzi, którzy przychodzą do nas po radę: dobrze rozumiemy problemy, na jakie natrafiają przy projekcie.

MULTIKULTI

Jedną z naszych najważniejszych imprez jest Parkowanie. Chcemy przez nią dotrzeć do przeciętnego zjadacza chleba, który idzie do parku, żeby nakarmić kaczki i niespodziewanie styka się tam z kulturą i sztuką. Potrafimy tak ustawić imprezę masową jak CudaWianki, żeby skorzystali na tym artyści i jednocześnie zrozumieli ją ludzie. W ten sposób, przez obecność w przestrzeni publicznej, trafiamy do szerszego grona odbiorców. Jedynie Transvizualia są z założenia bardziej hermetyczne, ale też edukują i są przystępne cenowo. Karnet na cały festiwal kosztuje trzydzieści pięć złotych, czyli jedno wyjście do kina, wliczając popcorn.

Nie boimy się, że ktoś zabierze nam pracę. Wierzymy w wymianę pomysłów i wzajemną synergię, a także zdrową konkurencję – niech wygrają najlepsze pomysły i najlepsze organizacje. Współpracujemy m.in. lokalnie z Kulturą Miejską, Krytyką Polityczną i Kolonią Artystów. Szanuję to, co Sylwester i Mikołaj z Kolonii robią na polu edukacji i warsztatów. Dużo pracy poświęcają też sztuce współczesnej i działaniom audiowizualnym. My stawiamy na interdyscyplinarność, imprezy-hybrydy, prawie każde wydarzenie jest multikulti.

PRODUKT KULTURA

Kultura na poziomie narodowym jest kosztowna i nie może być inaczej. Mimo wszystko jest marginalizowana, bo nie trafia w potrzeby masowe. Nie mówię o popowym koncercie Dody czy Beaty Kozidrak. Chodzi o coś więcej niż rozrywkę. Co jest uznawane za jedną z ważniejszych imprez kulturalnych w Gdańsku? Jarmark Dominikański. Tego typu myślenie to częsty błąd w naszym kraju – chyba że mówimy o „kulturze” piwa i straganów.

Państwo powinno stworzyć lepszy system promocji kultury i sztuki, bo to jest nasza słodka wisienka na torcie, która mówi wiele o naszej tożsamości, buduje ją i scala. Bez tego nie istniejemy.

Z drugiej strony - kultura jest także produktem, wpisuje się w bezwzględne prawa rynkowe. Nie rozumiem podejścia, że można ją promować i udostępniać całkowicie za darmo. Wiąże się z konkretnymi nakładami organizacyjno-finansowymi - na tym rynku jest taka sama walka jak w usługach budowlanych. Niewiele osób ma tego świadomość, ale współczesne urynkowienie kultury czyni z niej biznes poddany prawom planowania i transakcji, prawom popytu i podaży, czystym prawom ekonomicznym, tabelom i rozliczeniom. Niekiedy jest to biznes bardzo lukratywny. Żeby stworzyć ważne i widoczne wydarzenie na dużą skalę, musisz mieć odpowiednie środki finansowe. Mimo ekonomicznych, skomplikowanych rozgrywek i walki o pieniądze, pozostaje nadal oczywiście pasja i fantastyczna możliwość tworzenia nowych inicjatyw.

Wierzę w NGO’sy, bo wówczas ludzie sami przejmują inicjatywę. W Polsce niestety nadal nie traktuje się ich poważnie – zazwyczaj jako organizacje społeczne, które chcą zrobić zbiórkę charytatywną lub organizują wydarzenia po szkołach, świetlicach czy domach kultury.

Tymczasem niektóre NGO’sy działają równie, a czasem bardziej profesjonalnie niż firmy. Nie ma w nich śladu dezynwoltury. Są pracą i pasją, a nie zajęciami pozalekcyjnymi. Spójrzmy, kto robi festiwal Era Nowe Horyzonty, kto robi Off Festival, Maltę czy festiwal filmowy w Gdyni. Wszystko to są projekty stowarzyszeń i fundacji.

Czasem słyszę, że jako prezes stowarzyszenia, które nie działa dla zysku, jestem nierozsądna i są osoby, które tego typu działalności kompletnie nie rozumieją, a nawet jej nie szanują. Skoro nie ma zysku – to co pozostaje? Proste pytanie, na które na ogół nie jestem w stanie odpowiedzieć, bo mnie automatycznie blokuje. Zysk pojmuję zupełnie inaczej. Uwielbiam też pytania w banku: czy państwo prowadzą jakąś formę księgowości? Jak widać sfera NGO jest dla wielu zagadką.
 

www.akukusztuka.eu
www.info.trasnvizualia.com

Kamil Kaczmarski

Tekst (i towarzysząca mu ankieta) jest częścią cyklu reportaży opisujących oddolne inicjatywy kulturalno-społeczne w różnych polskich miastach. Został napisany specjalnie dla EKK w ramach Polskiej Szkoły Reportażu działającej przy Instytucie Reportażu w Warszawie.

odsłuchaj zawartość strony wersja do druku

TAGI: Polska Szkoła Reporażu, Instytut Reportażu, Lena Dula

  1. WdnqazlGUOiun2011-09-15 15:57:25

    Heck yeah this is extacly what I needed.

  2. oem software2012-02-11 03:20:30

    LZtkRq Is anybody strong in radio here? We need a colleague who would tell us briefly about the transistor T2. I hope there are radio amateurs here. If it`s not on the subject at all, then I`m sorry. I have to write because I have no choice. PS: if the spelling is not right then also I'm sorry, I'm just 13 years old!....

  3. buy oem software2012-02-12 06:42:36

    pG0RMA I envy you. The content and design of your blog is much better than mine. Who made a design for you?!...

  4. Above Ground Pool2012-02-24 16:11:38

    Thank you very much! I took it for myself too. Will be useful!!...

  5. Tori Richard2012-02-24 16:23:54

    Edidn`t think about that. I'll tell my mother, she won`t believe it..!

  6. Wedding Invitation Packages2012-02-24 16:36:03

    Hello! Read the pages not for the first day. Yes, the connection speed is not good. How can I subscribe? I would like to read you in the future!...

  7. Software For Mobile Marketing2012-02-24 16:48:10

    Right from this article begin to read this blog. Plus a subscriber:D

  8. Egg Salad2012-02-24 17:00:38

    Thanks, useful material I added your blog to my bookmarks!...

  9. Ciabatta Recipe2012-02-24 17:13:19

    Extremely easy by words but in reality�, a lot of things don`t correspond. Not everything is so rosy..!

  10. HMiFRwldiUmGOZ2012-05-25 07:03:15

    #InwobGdy ja chcilem usaunc falszywe konto z jednego z serwisow spolecznosciowych wymagali odemnie przeslania do nich zdjecia z aktualna strona w tle.Moim zdaniem w tym sposbie chodzi raczej o to ze ktos postronny moglby podac sie za ta osobe i na prywatnej wiadomosci do znajomych rozglaszac nieprawdziwe informacje. A takto niektorzy z znajomych moga sie zastanowic nad ich autentycznoscia. Pozatym nie kazdy chce usuwac konto, kiedys moze sie przydac by cos sprawdzic albo porozmawiac z osoba ktorej numer telefonu/gadu nie znamy, dokladnie tak jest w moim przypadku.

  11. 2012-05-25 07:03:19

  12. 2012-05-25 23:38:21

  13. 2012-05-27 04:28:38

  14. 2012-05-27 10:50:26

  15. 2012-05-28 14:23:31

  16. cnxlQUYnhIwEdiJUyH2012-12-21 14:20:32

    seb573 dit :Bonjour Dans le cadre d'un reportage pour Direct 8 nous soemms e0 la recherche de Paparazzis amateurs,Si vous souhaitez participer e0 ce reportage n'he9sitez pas e0 me contacter 0178948904 Merci d'avance

  17. 2012-12-21 14:20:35

  18. 2012-12-22 03:46:13

  19. 2012-12-22 08:14:14

  20. 2012-12-23 20:14:28

  21. 2013-02-24 05:57:03

  22. viagra online2013-03-03 16:26:28

    2dB9Qd Thanks again for the post.Much thanks again.

  23. 2013-03-03 16:26:30

  24. social bookmarks2013-03-13 21:30:28

    xVr8pp Wow, great blog article.Really thank you! Really Cool.

  25. 2013-03-13 21:30:31

  26. social bookmarks2013-03-14 00:06:27

    ah6roK wow, awesome blog post.Thanks Again.

  27. 2013-03-14 00:06:29

  28. bookmarks2013-03-14 02:04:05

    kiAhUn Enjoyed every bit of your post.Really looking forward to read more. Awesome.

  29. 2013-03-14 02:04:07

  30. social bookmarks2013-03-14 08:38:41

    xtCsil A round of applause for your article post.Thanks Again. Fantastic.

  31. 2013-03-14 08:38:43

  32. ciprofloxacin 500mg2013-03-15 18:07:29

    I think this is a real great blog post.Thanks Again.

  33. generic viagra2013-03-15 19:46:33

    A round of applause for your blog post.Really thank you! Awesome.

  34. cialis online2013-03-15 21:25:29

    Enjoyed every bit of your article.Really looking forward to read more. Really Cool.

  35. Buy Levitra uk2013-03-15 23:05:32

    Thanks a lot for the post.Really looking forward to read more.

  36. 2013-04-08 21:34:56

  37. 2013-05-09 15:41:32

  38. 2013-06-05 00:54:49

  39. 2013-07-08 07:16:31

  40. 2013-08-07 07:48:41

  41. seo service2013-09-06 16:34:02

    3hsRyH I appreciate you sharing this blog. Will read on...

  42. 2013-09-06 16:34:04

  43. the best seo service2013-09-06 21:01:16

    jPLZHh I appreciate you sharing this blog article.Really thank you! Will read on...

  44. 2013-09-06 21:01:18

  45. link building2013-09-07 04:51:19

    FqfD2G Fantastic blog post. Awesome.

  46. 2013-09-07 04:51:21

  47. make money online2013-09-12 21:56:17

    s3Jtkn Really appreciate you sharing this article post.Really thank you! Will read on...

  48. 2013-09-12 21:56:19

  49. link building team2013-10-16 15:42:58

    StKdxK A big thank you for your blog post.Much thanks again. Fantastic.

  50. 2013-10-16 15:43:00

  51. smashing top seo2013-10-25 03:04:55

    NzkVrZ Wow, great post. Great.

  52. 2013-10-25 03:04:58

  53. take a look at it!2013-10-25 23:13:53

    mGdqCB I really liked your blog.Thanks Again. Really Great.

  54. 2013-10-25 23:13:56

  55. take a look at it!2013-11-01 01:50:35

    CP2kMC I really enjoy the article post.

  56. 2013-11-01 01:50:38

  57. nice seo guys2014-01-18 10:05:17

    85dvpG Thanks for sharing, this is a fantastic post.Much thanks again. Fantastic.

  58. 2014-01-18 10:05:19

  59. awesome things!2014-01-30 16:35:07

    K7ykZA Thanks for sharing, this is a fantastic article post.Thanks Again. Cool.

  60. 2014-01-30 16:35:10

  61. 2014-03-04 03:35:18

  62. 2014-04-10 23:43:25

  63. best seo company2014-06-04 14:33:46

    KuJtpI Major thankies for the blog post.Really thank you! Awesome.

  64. 2014-06-04 14:33:48

  65. matzcrorkz2014-08-03 21:59:41

    dvozXK Enjoyed every bit of your blog.Thanks Again. Awesome.

  66. 2014-08-03 21:59:43

  67. crorkz2014-08-04 23:36:44

    i1Axf0 I value the article. Much obliged.

  68. 2014-08-04 23:36:46

  69. 2015-01-09 00:57:31

  70. 2015-07-17 19:39:18

  71. 2015-07-22 20:14:10

  72. 2015-08-06 01:50:34

  73. 2015-08-06 06:36:49

  74. 2015-10-04 03:31:15

  75. 2016-01-10 15:21:47

  76. 2016-02-06 07:02:38

  77. 2016-03-01 15:10:33

  78. 2016-04-11 13:54:04

  79. 2016-05-06 02:36:52

  80. 2016-05-25 01:37:09

  81. 2016-06-12 01:17:09

  82. 2016-06-27 15:56:49

  83. 2016-07-08 14:25:36

  84. 2016-07-13 11:07:31

  85. 2016-09-05 07:06:57

  86. 2016-10-06 17:59:02

  87. 2016-10-21 15:00:21

  88. 2016-11-03 20:45:19

  89. 2016-11-24 05:58:27

  90. 2016-12-22 10:21:06

  91. 2017-01-07 03:43:03

  92. 2017-05-07 10:51:21

  93. 2017-12-30 22:35:10

  94. 2018-01-15 02:49:48

  95. 2018-01-30 07:12:41

  96. 2018-03-04 04:50:37

  97. 2018-05-02 00:33:02

  98. 2018-11-12 19:32:09

  99. 2018-11-17 16:56:23

  100. 2018-11-27 12:03:18

  101. 2018-12-04 17:46:31