wolna strefa / strefa NGO

Gdańsk: Robotnicy sztuki

AAA

Instytut Reportażu

Gdy wszedłem do Stoczni miałem 22 lata, wychodząc miałem prawie 30. Spory kawałek życia – mówi Sylwester Gałuszka, współtwórca Wolnej Pracowni PGR_ART w tekście Katarzyny Lis (Polska Szkoła Reportażu).

Mówią o sobie: robotnicy sztuki. Bo wszystko zaczęło się w Stoczni Gdańskiej. To miejsce gdzie budowano statki i historię. Potem statków budowano coraz mniej, historia wyniosła się gdzie indziej. Było coraz więcej miejsca. Także dla sztuki.

Rok 2001. Grupa artystów dostaje szansę stworzenia dla siebie przestrzeni w opuszczonych budynkach Stoczni Gdańskiej. Powstaje Kolonia Artystów, którą współtworzy młody plastyk Mikołaj Robert Jurkowski. Artyści budują w Stoczni nie tylko dom, ale przede wszystkim miejsce dla własnej twórczości. Jednym z nich był Sylwester Gałuszka.

- Kiedy spotkałem Mikołaja po raz pierwszy, powiedział mi tylko: zawsze pamiętaj skąd jesteś - mówi dziś.

Każdy z artystów dostaje pracownię w jednym z budynków na terenie Stoczni - 175A (to dawna centrala telefoniczna). Sami - co było wówczas ewenementem - je utrzymywali. Płacili za wodę, prąd, zimą za ogrzewanie. Zaczęli też oswajać pracowników Stoczni ze swoją obecnością na ich terenie.

Do dziś identyfikują się z miejscem i z ludźmi.

„Robotnicy pracują, a nie tworzą - można przeczytać w manifeście Wolnej Pracowni PGR_ART. - Nie mają linii programowej, ponieważ tworzą ją potrzeby ich zakładu pracy. W rzeczywistości owa programowa bezprogramowość ujawnia pewną podstawę: nastawienie na wielość, heteronomię i sprzeciw wobec jakiegokolwiek przedmiotowego pojmowania sztuki. PGR_ ART. nie jest sędzią, jest kanałem komunikacji. Jest miejscem udostępnionym, pustą przestrzenią wymagającą wypełnienia przekazem, który jest za każdym razem inny. Robotnicy sztuki odrzucają modernistyczny model sztuki, wraz z jego roszczeniami do bycia jedynym prawdziwym”.

100 METRÓW NA SZTUKĘ

Kolonia Artystów to był dopiero początek kolonizacji. Potem na terenach Stoczni zaczęły działać Teatr Znak, Dyskusyjny Klub Filmowy Miłość Blondynki, Modelarnia oraz stworzony przez Anetę Szyłak Instytut Sztuki Wyspa.

A w budynku Kolonii Artystów Galeria Mm prowadziła projekt Młodzi Młodego Miasta: co miesiąc wystawę miał tu jeden student uczelni plastycznych. Teraz uczestnicy tamtych wystaw - chociażby Anna Reinert, Anna Witkowska, Sebastian Woźniak - są rozpoznawani w polskim świecie sztuki. W Stoczni debiutowali.

Każdy wernisaż był wydarzeniem. Także politycznym. Kiedy w 2003 roku Polacy wyruszyli na wojnę w Iraku, w Stoczni trwała akcja Artyści Przeciw Wojnie.

Potem była Akcja Wolny Tybet, połączona z prezentacją kultury tybetańskiej, warsztatami jogi oraz koncertem muzyki tybetańskiej na dachu Kolonii. Albo Dramttaka: niby normalnie, koncert plus projekcje video. Ale wszystko musiało nawiązywać do historii Stoczni, opowiadać o politycznych przemianach w Polsce. Także o ich kosztach.

Jeśli chodzi o koszty przemian, to Kolonia Artystów prowadziła też warsztaty dla młodzieży i dzieci robotników Stoczni. Oraz tych pochodzących z rodzin dysfunkcyjnych. Dzieciaki poznawały tego dziwnego stwora zwanego sztuką współczesną. I same zaczynały tworzyć instalacje z elementów znalezionych na terenie Stoczni.

W tych „pionierskich” czasach powstała także Wolna Pracownia PGR_ART. Nie była projektem z własnym programem i artystycznymi preferencjami. Była pustą przestrzenią - łącznie 100 metrów kwadratowych - otwartą na bardzo różnorodne działania.

Na tych stu metrach realizowany był projekt Extreme art (oprócz Mikołaja Jurkowskiego i Sylwestra Gałuszki współtworzył go Jakub Bielawski i jego Galeria Klosz ART).  Zaproszeni do niego artyści dostawali całą pracownię dla siebie. Pobyt zaczynali od prezentacji swoich dotychczasowych prac. A potem, przez cztery tygodnie, pod wpływem miejsca i poznanych ludzi, tworzyli coś nowego.

I tak do 2007 roku. W grudniu nowy właściciel terenów postoczniowych usunął artystów z budynku 175A. Większość dostała propozycje przeniesienia się w inne miejsce.

Gałuszka: - Gdy wszedłem do Stoczni miałem 22 lata, wychodząc miałem prawie 30. Spory kawałek życia. Ale nie żałuje tego exodusu, choć Stocznia była niewątpliwie miejscem, które emanowało niezwykle silną i inspirującą energią. Przyznaje, że oderwanie od Stoczni było swego rodzaju drugimi narodzinami PGR_ART: - Opuszczenie Stoczni było bolesnym przeżyciem, ale teraz widzę, że potrzebnym. Mimo tego odcięcia Stocznia i pojęcie Robotnik Sztuki jest w nas wciąż obecne. Tyle że teraz, w nowej rzeczywistości, kształtuje się na nowo.

MIASTO NA NOWO

Sylwester Gałuszka i Mikołaj Robert Jurkowski zaczęli wędrować po mieście i ponownie je odkrywać. Nie tylko dla siebie. Teraz jedną z głównych form działalności PGR_ART są warsztaty „odkrywania sztuki”.

- Projekt nazywa się ARTour. Spotykamy się z czterema grupami - raz w miesiącu - na aktywne zwiedzanie wystaw i tego wszystkiego, co dzieje się w trójmiejskim świecie artystycznym. Chodzi nam o wyrównanie szans. Za pomocą nowych mediów.

Bo chociaż Sylwester i Mikołaj uważają, że nie ma trudnych dzielnic i trudnej młodzieży, wiedzą, jak są postrzegane niektóre trójmiejskie dzielnice. Już samo miejsce zamieszkania stygmatyzuje. Mówią, że ich zadaniem jest inspirować, zasiać ziarno.

Chodzą z młodzieżą po galeriach, starają się oglądać i interpretować sztukę na nowe sposoby. Współpracują z psychologami i pedagogami. Dotychczas najmłodsza interpretatorka sztuki miała 6 lat.

- Uczestnicy uzbrojeni w kamery i aparaty tworzą swój własny, subiektywnego obraz tego, co widzą w galeriach sztuki współczesnej - opowiada Sylwester. - W pierwszej fazie warsztatów chodzimy więc po mieście i obserwujemy, zastanawiamy się, szukamy kadrów, tematów, środków wyrazu, dyskutujemy.

Potem uczestnicy pracują na zebranym przez siebie materiale, poszukując własnych form i środków wyrazu. Efektem ich pracy są filmy i zdjęcia. Kolejne warsztaty, zorganizowane przy wsparciu Fundacji Orange, będą czymś zupełnie nowym, także dla nich. - Będziemy robić filmy dokumentalne techniką 3D mając do dyspozycji technologię i czterdziestu uczestników, ich głowy i pomysły. Efekt może być naprawdę niezwykły.

ROWEREM ZA SZTUKĄ

PGR_ART to nie tylko edukacja, ale też festiwale, które łączą muzykę, multimedia i performance. A także unikalny projekt DWAtv.

- Może to już nie lata 90., kiedy to cała Warszawa jechała pociągiem do Gdańska na kolejne wernisaże, ale faktem jest, że dziś w Trójmieście wciąż pojawiają się nowe przestrzenie, miejsca i inicjatywy - opowiada Sylwester Gałuszka. - W ubiegłym roku postanowiliśmy więc uczestniczyć we wszystkim i rejestrować, dokumentować sztukę w Trójmieście. Chodziliśmy z kamerą, jeździliśmy rowerem, tramwajem, naprawdę staraliśmy się docierać wszędzie. Prawdą jest, że nie na wszystko się zgadzamy i pewne wydarzenia odrzuciliśmy świadomie, ale wiele udało nam się zarejestrować. W filmach pokazujemy zjawiska często w skali 1:1, od początku do końca, bez montażu, żeby oddać ich całościową treść. W tej chwili pracujemy też nad montażem krótszych wersji, by były bardziej przystępne dla internatów. Efekty tych dokumentacyjnych podróży można zobaczyć na stronie http://dwatv.blogspot.com.

Gałuszka: - To, co świat trójmiejskiej sztuki ma do zaoferowania, wciąż nas nie zadowala. A to z kolei pokazuje nam, jak wiele jeszcze można i trzeba zrobić.

Katarzyna Lis

Tekst (i towarzysząca mu ankieta) jest częścią cyklu reportaży opisujących oddolne inicjatywy kulturalno-społeczne w różnych polskich miastach. Został napisany specjalnie dla EKK w ramach Polskiej Szkoły Reportażu działającej przy Instytucie Reportażu w Warszawie.

odsłuchaj zawartość strony wersja do druku

TAGI: Gdańsk, Instytut Reportażu, Polska Szkoła Reportażu, Stocznia, PGR_ART, Sylwester Gałuszka, Mikołaj Jurkowski

  1. GoXeLMNyUpFQtXW2011-10-10 02:36:25

    Now I'm like, well duh! Truly tahknufl for your help.

  2. Connor Brown2012-01-07 03:51:23

    Hah, Italy protesters rally against Berlusconi

  3. buy cheap oem software2012-02-11 03:27:25

    lxMPdK Scribbler, give me a student's record-book!))))

  4. Buy oem Software2012-02-12 08:49:31

    j1obbY As usual, the webmaster posted correctly..!!

  5. oem software2012-02-12 18:34:57

    3PzC57 52. "The road will be overcome by that person, who goes." I wish you never stopped and be creative - forever..!!

  6. cheap oem software2012-02-12 18:36:31

    jyE8AC It's straight to the point! You could not tell in other words! :DD

  7. bjSTsGteQPwZwhmAoq2012-09-11 22:37:16

    Jak mnie mnie zupełnie nieporadnie działała pocjila. Nie potrafiła zapanować nad tłumem. Na skrzyżowaniui Janowskiej z Garncarską samochody parkowały jak chciały. Sam komendant przyjechał i ochrzaniał swoich podwładnych. Cała nieporadność władzy została obnażona w kilkadziesiąt minut. Ale wiadomo lepiej wlepiać mandaty bandytom co piją piwo w parku. Wtedy to są kozakami!

  8. 2012-09-11 22:37:19

  9. 2012-09-12 03:01:31

  10. SYRWMiPHvJLKcnJdd2012-09-12 09:28:10

    So I only wish the booths rlaely went up that fast!! Looks like you had great traffic. The colors looked amazing! Reply:October 24th, 2010 at 5:34 pmThanks Kathy, The boys and Maggie helped with take down and it went pretty fast. Not time lapse fast, but fast enough.

  11. 2012-09-12 09:28:12

  12. 2012-09-13 00:02:12

  13. 2012-09-13 06:44:08

  14. 2012-09-13 08:04:20

  15. 2012-09-13 20:09:22

  16. 2012-09-13 21:26:29

  17. 2012-09-14 01:33:42

  18. 2012-09-16 16:47:11

  19. 2013-02-23 12:53:24

  20. buy discount viagra online2013-03-03 14:11:19

    xH6bGK Hey, thanks for the blog post.Really looking forward to read more.

  21. 2013-03-03 14:11:21

  22. social bookmarks2013-03-14 05:33:26

    zqRExJ I value the article post.Thanks Again. Much obliged.

  23. 2013-03-14 05:33:28

  24. bookmaring service2013-03-15 02:32:54

    lupPOY Thanks for sharing, this is a fantastic blog article. Want more.

  25. 2013-03-15 02:32:56

  26. bookmaring service2013-03-15 10:18:37

    fsXvSK This is one awesome post.Thanks Again.

  27. 2013-03-15 10:18:39

  28. ciprofloxacin hcl2013-03-15 18:01:41

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog.Thanks Again. Really Cool.

  29. buy generic viagra2013-03-15 19:40:26

    I am so grateful for your post.Really looking forward to read more. Great.

  30. cialis online2013-03-15 21:19:32

    I really enjoy the post.Much thanks again. Awesome.

  31. Buy Levitra uk2013-03-15 22:59:20

    Im grateful for the blog.Thanks Again.

  32. 2013-03-28 11:10:53

  33. Social bookmarks2013-04-20 02:50:36

    S0WZzq Thanks so much for the blog. Fantastic.

  34. 2013-04-20 02:50:41

  35. 2013-04-26 21:16:12

  36. slr lenses2013-05-14 20:28:22

    74k11m I really liked your blog article.Really thank you! Fantastic.

  37. 2013-05-14 20:28:24

  38. good seo2013-05-25 11:01:19

    stcaGK Thanks a lot for the blog.Much thanks again. Want more.

  39. 2013-05-25 11:01:22

  40. seo service2013-05-28 12:20:03

    KTI8uE Thank you ever so for you blog.Much thanks again. Keep writing.

  41. 2013-05-28 12:20:10

  42. 2013-06-01 07:06:30

  43. social bookmarks2013-06-19 12:57:07

    RE18Wg Say, you got a nice blog post. Really Cool.

  44. 2013-06-19 12:57:09

  45. 2013-06-30 06:22:32

  46. news and many more2013-07-04 18:02:03

    XX0Fcz Major thankies for the blog post. Keep writing.

  47. 2013-07-04 18:02:05

  48. kVcHpfyzOwLZFk2013-07-24 16:31:33

    Major thanks for the blog.Really looking forward to read more.

  49. wZEbjFaSThcY2013-07-25 18:47:43

    wow, awesome article post. Really Cool.

  50. best news on earth2013-07-26 16:20:00

    4JEqbb Appreciate you sharing, great article post.Thanks Again. Much obliged.

  51. 2013-07-26 16:20:02

  52. 2013-07-30 05:05:41

  53. best news2013-08-02 17:11:39

    NukFRK I think this is a real great blog.Thanks Again. Awesome.

  54. 2013-08-02 17:11:41

  55. great link buildng2013-08-19 17:32:00

    WtJW5S Thanks for the article post.Much thanks again. Much obliged.

  56. 2013-08-19 17:32:03

  57. great link buildng2013-08-20 05:02:31

    zKmFpG I really liked your article post. Fantastic.

  58. 2013-08-20 05:02:34

  59. good seo guys2013-09-04 02:35:21

    4O6Hs5 Major thankies for the blog post. Cool.

  60. 2013-09-04 02:35:26

  61. seo service2013-09-06 11:57:11

    2yI5gq I cannot thank you enough for the blog post.Thanks Again. Really Great.

  62. 2013-09-06 11:57:13

  63. seo service2013-09-06 20:51:50

    sbS1UM A round of applause for your blog.Really thank you! Cool.

  64. 2013-09-06 20:51:53

  65. seo service2013-09-07 07:07:53

    qjJ4yP Appreciate you sharing, great blog post.Much thanks again. Cool.

  66. 2013-09-07 07:07:55

  67. seo service2013-09-07 14:59:32

    Ef7v38 Thanks again for the blog article.Thanks Again. Really Great.

  68. 2013-09-07 14:59:35

  69. make money online2013-09-12 00:48:41

    hJgg7t A big thank you for your post.Really looking forward to read more. Really Cool.

  70. 2013-09-12 00:48:45

  71. make money online2013-09-13 01:13:37

    BSdjwD wow, awesome article post.Thanks Again. Cool.

  72. 2013-09-13 01:13:40

  73. awesome link building2013-09-24 23:02:41

    WeW1r2 Im thankful for the article post.Much thanks again. Much obliged.

  74. 2013-09-24 23:02:43

  75. link building team2013-10-15 12:10:52

    UwOGWG Major thanks for the blog post.Thanks Again. Cool.

  76. 2013-10-15 12:10:54

  77. best link build2013-10-15 16:25:51

    jnjv86 Im obliged for the blog.Much thanks again. Cool.

  78. 2013-10-15 16:25:53

  79. check out these guys!2013-10-16 17:28:55

    iYSqC9 A big thank you for your blog.Really looking forward to read more. Keep writing.

  80. 2013-10-16 17:28:57

  81. take a look at it!2013-10-26 07:15:18

    gxPDNR I truly appreciate this article.Really looking forward to read more.

  82. 2013-10-26 07:15:20

  83. smashing top seo2013-10-31 17:40:56

    fN5SXR Thanks-a-mundo for the article.Really looking forward to read more. Will read on...

  84. 2013-10-31 17:40:59

  85. great things to know2013-11-18 12:10:01

    fyeQ8e Really appreciate you sharing this post.Much thanks again. Really Cool.

  86. 2013-11-18 12:10:20

  87. check this out2013-12-15 19:46:29

    5hzBJ1 Awesome article.Really looking forward to read more. Awesome.

  88. 2013-12-15 19:46:31

  89. nice site here2014-01-17 19:21:06

    Ml9f5G Awesome article.Much thanks again. Really Great.

  90. 2014-01-17 19:21:08

  91. stunning seo guys2014-02-28 21:30:38

    jFwqqG I truly appreciate this post. Really Great.

  92. 2014-02-28 21:30:41

  93. 2014-03-07 07:34:21

  94. best prices2014-03-22 21:06:35

    g21wJu Thanks for the article post.Thanks Again. Much obliged.

  95. 2014-03-22 21:06:38

  96. best prices2014-04-01 11:41:43

    UYAkzF I really like and appreciate your article post.Really looking forward to read more. Fantastic.

  97. 2014-04-01 11:41:45

  98. 2014-04-07 13:00:52

  99. awesome things!2014-04-19 16:56:26

    KyeiWz I cannot thank you enough for the article.Really looking forward to read more. Really Great.

  100. 2014-04-19 16:56:28

  101. best prices2014-05-11 11:05:33

    Tn9cZQ Im thankful for the article.Thanks Again. Fantastic.

  102. 2014-05-11 11:05:37

  103. best prices2014-05-12 17:39:39

    wplTFK A round of applause for your blog article.Much thanks again. Fantastic.

  104. 2014-05-12 17:39:42

  105. 2014-05-21 00:38:12

  106. best seo company2014-06-05 00:03:22

    yVGV6J Thank you for your article.Thanks Again. Fantastic.

  107. 2014-06-05 00:03:24

  108. cheap seo services2014-06-17 13:54:39

    SkPZMg Say, you got a nice blog post.Really thank you! Keep writing.

  109. 2014-06-17 13:54:41

  110. good backlinks2014-06-18 22:57:11

    Nfr0g1 This is one awesome blog article.Thanks Again. Will read on...

  111. 2014-06-18 22:57:13

  112. good backlinks2014-07-03 18:44:23

    AKP77J I think this is a real great blog post.Much thanks again. Great.

  113. 2014-07-03 18:44:25

  114. crorkz linkz2014-08-02 05:18:04

    3gqTJk wow, awesome blog article.

  115. 2014-08-02 05:18:06

  116. crorkz2014-08-04 10:06:48

    P0FNNr I cannot thank you enough for the article post.Really thank you! Really Cool.

  117. 2014-08-04 10:06:51

  118. crorkz2014-08-04 10:18:09

    vneL2n Great blog post.Really thank you! Really Cool.

  119. 2014-08-04 10:18:12

  120. matzcrorkz2014-08-05 11:37:40

    eayRof I really enjoy the blog post.Really thank you! Keep writing.

  121. 2014-08-05 11:37:43

  122. matzcrorkz2014-08-05 11:49:30

    izphli Wow, great post.Much thanks again. Much obliged.

  123. 2014-08-05 11:49:33

  124. 2014-10-15 04:54:14

  125. 2014-10-17 09:26:25

  126. 2015-01-06 23:51:07

  127. 2015-05-01 01:18:47

  128. 2015-07-14 16:49:50

  129. 2015-07-21 15:35:57

  130. 2015-08-03 15:53:41

  131. 2015-08-05 01:51:54

  132. 2015-08-08 04:59:11

  133. 2015-08-10 00:39:14

  134. 2015-08-12 10:55:31

  135. 2015-10-24 19:47:18

  136. 2015-10-25 02:23:37

  137. 2015-10-25 16:42:55

  138. 2015-10-25 23:26:11

  139. 2016-01-10 16:05:22

  140. 2016-02-06 07:31:05

  141. 2016-04-11 12:57:12

  142. 2016-04-22 17:41:55

  143. 2016-04-22 17:41:58

  144. 2016-05-09 05:28:33

  145. 2016-05-11 23:34:42

  146. 2016-05-30 17:02:03

  147. 2016-05-31 00:46:21

  148. 2016-06-09 13:20:02

  149. 2016-06-13 12:24:07

  150. 2016-06-18 08:59:31

  151. 2016-06-23 00:30:08

  152. 2016-07-05 15:55:50

  153. 2016-07-19 00:13:16

  154. 2016-07-21 23:18:12

  155. 2016-07-28 03:33:31

  156. 2016-08-11 06:13:15

  157. 2016-08-13 01:39:36

  158. 2016-09-13 01:59:32

  159. 2016-10-12 11:20:23

  160. 2016-11-09 17:22:56

  161. 2016-12-06 03:49:18

  162. 2016-12-06 03:52:18

  163. 2016-12-27 06:34:39

  164. 2016-12-29 19:07:51

  165. 2017-01-01 07:20:43

  166. 2017-01-08 12:42:33

  167. 2017-01-15 17:49:24

  168. 2017-02-04 04:26:03

  169. 2017-03-11 05:57:37

    Kianto ja Canth. Hyvät klassikot. Kiannosta tosin sain yliannostuksen lukiossa, kun tein hänestä ja tuotannostaan pienimuotoisen tutkielman ystäväni kanssa. Tosin siitä on jo niin pitkä aika, että ehkä voisin jo hänen teoksiinsa tarttua. Ja Canth on tosiaan mahtava. Kirjallisuutta opiskellessa häntä luin ja Anna-Liisasta olen nähnyt jonkun nÃt¤velmäsoyituksen vuonna nolla tai jotain.

  170. 2017-03-11 05:57:40

  171. 2017-03-12 09:27:22

  172. 2017-03-15 08:35:24

  173. 2017-03-15 13:58:30

  174. 2017-05-12 10:32:49

  175. 2017-05-12 10:58:00

  176. 2017-05-12 11:15:25

  177. 2017-07-05 17:15:25

  178. 2017-07-22 14:27:15

  179. 2017-08-06 06:37:31

  180. 2017-08-20 23:30:24

  181. 2017-09-04 09:59:58

  182. 2018-02-20 19:10:37

  183. help me2018-05-31 01:52:42

    T9AUAS Very nice post and right to the point. I am not sure if this is actually the best place to ask but do you people have any thoughts on where to employ some professional writers? Thx

  184. 2018-05-31 01:52:45