kongres / wydarzenia

Kino Dźwięku
dzień pierwszy

koncert / sound art

8 września, godz. 19.00-22.00 Wytwórnia Filmów Fabularnych

informacje o biletach

fot. Szymon Hanczar

Kino Dźwięku to miejsce obserwacji dźwięków. Kuratorzy projektu, Patryk Zakrocki, Oliver Sturm i Jérôme Delormas, zaprezentują historie opowiedziane bez słów, obrazy stworzone z ruchu dźwięków, akustyczne pocztówki z odległych zakątków świata i około-muzyczne konstrukcje czasoprzestrzenne.

Wprost z gwarnego miasteczka kongresowego widzowie wkroczą w unikalną przestrzeń: prezentacje będą się odbywały w zabytkowym studiu reżyserii dźwięku Wytwórni Filmów Fabularnych.

W godzinach porannych pokażemy waszym uszom słuchowiska dla dzieci, a po południu utwory wielokanałowe, „field recordings” (nagrania z różnych miejsc świata), arcydzieła muzyki konkretnej, słuchowiska, utwory elektroniczne i elektroakustyczne, nowe i archiwalne, takie które znajdują się na krańcach muzyki i takie, które określają samą jej istotę.

CZWARTEK – 8 września 2011

godz. 19:00–20:00
Luc Ferrari “Presque Rien N°1, N°2, N°4”

Trzy utwory z przełomowego cyklu Luca Ferrari „Presque Rien” („Prawie nic”):

“Presque Rien N°1 – Le lever du jour au bord de la mer” (20'43 / 1967–1970)
Podstawą utworu „Presque Rien N° 1 – Świt nad brzegiem morza” są nagrania, które Ferrari zrealizował na wyspie Korčula w byłej Jugosławii latem 1968 roku. Dzieło jest zerwaniem z tradycyjnymi praktykami elektroakustycznymi. Wyróżnia je radykalizm podejścia do muzyki, polegający na opracowywaniu „kompozycji”, która nie zawiera żadnych dźwięków stricte muzycznych, a tylko przetworzone zapisy realnych brzmień. Nieruchomy obraz dźwiękowy sugeruje znaczenie fragmentu konkretnej rzeczywistości.

“Presque Rien N°2 – Ainsi continue la nuit dans ma tête multiple” (21'29 / 1977)
„Presque Rien N° 2 – I tak trwa noc w mej zwielokrotnionej głowie” to studium nocy i jednocześnie analiza percepcji kompozytora. Autor określa swój utwór jako „opis krajobrazu nocy, który odbiorca dźwięków stara się uchwycić mikrofonami. Noc jednak zaskakuje ‘łowcę’ i przenika do jego umysłu. Opis staje się podwójny: wewnętrzny krajobraz odmienia zewnętrzną noc; komponuje ją, nakłada na nią własną rzeczywistość. Pejzaż ‘Presque Rien N° 2’ to jednorodne i naturalne miejsce, z dala od miasta. Posiada ono szczególne właściwości akustyczne: przejrzystość i głębię. Będąc w takim miejscu, można słyszeć jednocześnie z daleka i bliska. Nie ma tu nadmiaru, wszystko istnieje w przyjaznej, ludzkiej skali, w skali ludzkiego ucha, bez zapośredniczenia technologii.” W utworze można odnaleźć elementy, które wydają się przypominać tradycyjne kompozycje, lecz również one zanurzają słuchacza w świecie postmodernistycznego marzenia. Elementy te wyznaczają anegdotyczne przejście od realizmu do fikcji, lub też moment, w którym dźwięki realnej nocy konkretyzują się w umyśle kompozytora. „Szczególnie osobliwy w historii >>Presque Rien N° 2<< jest fakt, iż po ukończeniu utworu już nie myślałem o jego upublicznieniu, jak gdyby był rzeczą zbyt intymną, przeznaczoną wyłącznie dla mnie. Stan ten trwał dwa lata. Któregoś dnia zmusiłem się do wysłuchania go raz jeszcze i powiedziałem sobie, że nie mam żadnego powodu, aby zazdrośnie strzec tej kompozycji, że powinienem zwrócić jej wolność. Premiera >>Presque Rien N ° 2<< miała miejsce w 1979 roku w Centrum Pompidou w Paryżu. Pamiętam, że w pewnym momencie ludzie rozłożyli parasole. Odebrałem to jako formę cichego współudziału.” (Luc Ferrari)

“Presque Rien N°4 – La remontée du village” (16'00 / 1990–1998)
W utworze “Presque Rien N°4” – Wspinaczka do wioski” Luc Ferrari zgłębia koncept piękna jako niezbywalnego elementu naszej egzystencji i refleksji. Tematem kompozycji jest „stara wieś Ventimiglia”. „Zawsze wahałem się przed rozpowszechnieniem każdego utworu z cyklu ‘Presque Rien’ – mówił Ferrari. Niektóre kompozycje czekały dwa lata, zanim opuściły skrytkę i kontynuowały swoją egzystencję wśród innych ludzi. W przypadku czwartej części moje wahanie trwało dziewięć lat. Być może dlatego, że to sprytna podróbka wcześniejszych kompozycji, w której rzeczywistość i kłamstwo są ze sobą zmieszane.” Po latach dodawał: „Nadszedł czas, aby spojrzeć na sprawy w sposób bardziej ogólny, tworzyć rzeczy bez teorii, nie mieć systemów, ideologii, odniesień, mieć prawo do wymyślania lub pożyczania, prawo do imitacji lub innowacyjności – być może taką właśnie postawę można nazwać postmodernistyczną.”

godz. 20:30–21:00
Wojciech Marzec “Nr 12/4.1” (~ 20'00 / 2011) PREMIERA!

Słuchowisko opowiada o zagrożeniach i nadziejach związanych z działalnością biur i magazynów dźwięków znalezionych, ociera się o refleksję na temat zasadności utrzymywania oczyszczalni biofonicznych, zakładów dekompozycji i utylizacji odpadów muzycznych, bada funkcjonowanie nieautoryzowanych wypożyczalni relikwii dźwiękowych, przestrzega przed zagrożeniami muzykologii i eksperymentalną encemuzografią prowadzoną w półlegalnych ośrodkach eksploatujących młode talenty. Analizuje związki między nutami a nuceniem, uogólnia efekt Dopplera, porusza problematykę kluczy muzycznych, odgłosów niepowtarzalnych, nagrań powstałych przez przypadek i audycji, które zabłądziły w eterze, a także zarysowuje (w ograniczonym wymiarze) zagadnienie najdłuższego dźwięku świata.

godz. 21:00–22:00
Sabine Worthmann “Das Rätsel der Qualia” (55'52 /
HR 2011)
Słuchowisko. Podróż do świata neuronów w ludzkim mózgu. Karl Lukowski, sprzedawca w drogerii, od czasu śmierci matki jest świadkiem niewyjaśnionych zjawisk i obecności duchów. Wyjaśnienia zagadki podejmuje się renomowana badaczka mózgu i pasjonatka, doktor Karosinskaja. Lukowski siedzi na krześle w laboratorium. Podłączony do przedziwnej aparatury, z interfejsem pomiędzy mózgiem a sztucznymi oczami i uszami. Badaczka śledzi i analizuje procesy neurofizjologiczne, struktury cząsteczkowe, modele osobowości, głęboko ukryte warstwy świadomości, a nawet marzenia. Prowadzi badania płatów mózgowych. Subiektywne odczuwalne zjawisko „Qualia” powinno znajdować się gdzieś w sieci neuronów. „Gdzie to właściwie jest?" pyta doktor K. swojego lewitującego pacjenta. Asystentem badaczki jest przeciwnik nauki i mistyk – Swedenborg. Dotychczasowe granice między światami ulegają zatarciu, na usta ciśnie się pytanie: Czy to świat jest w naszym umyśle, czy też nasz umysł jest częścią świata?
 

Pomysłodawca projektu: Patryk Zakrocki

Kuratorzy projektu: Patryk Zakrocki, Oliver Sturm, Jérôme Delormas

Koordynator: Dawid Bargenda

Współorganizator: Fundacja Dom Pokoju

Partnerzy projektu: IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique), WDR (Westdeutscher Rundfunk), DLR (Deutschlandradio Kultur), SWR (Südwestrundfunk), HR (Hessischer Rundfunk), Gusstaff Records, hanczar studio, Ośrodek Postaw Twórczych