kongres / wydarzenia

10x10: Antoni Abad, Megafone.net

Montse Badía

wystawa / instalacja

8-11 września Pawilon Czterech Kopuł

informacje o biletach

fot. www.megafone.net / A group of young Sahrawis from the refugee camps near Tinduf, Algeria, 2009

Montse Badía, kuratorka z Barcelony zaprosiła do udziału w projekcie 10x10 hiszpańskiego artystę Antoniego Abada. We Wrocławiu pokazana zostanie instalacja dokumentująca jego prowadzoną od 2004 roku pracę z udziałem przedstawicieli rozmaitych grup społecznych wykluczanych z dominującego dyskursu.

Montse Badía o projekcie „Megafone.net” Antoniego Abada:

W jaki sposób sztuka może realnie wpływać na społeczeństwo? Czy może stać się narzędziem zmiany społecznej? Czy artyści są w stanie skierować swoje dzieła do określonych społeczności, analizując i włączając się w występujące w nich konflikty, i uniknąć zarazem roli etnologów, socjologów i antropologów-amatorów? Na czym polega różnica pomiędzy projektem artystycznym, w ramach którego pracuje się z konkretną wspólnotą, a stuprocentowo politycznie poprawnymi kampaniami reklamowymi na rzecz, dajmy na to, fundacji społecznej powołanej przez bank oszczędnościowy?

To niektóre z pytań podejmowanych przez wiele współczesnych dzieł sztuki eksplorujących przestrzeń społeczną. Kilka lat temu Craig Owens, amerykański uczony ostrzegał przed ryzykiem „zniewagi mówienia za innych”*, mając przy tym na myśli projekty artystyczne, które uzurpowały sobie prawo do występowania w imieniu represjonowanych lub dyskryminowanych grup społecznych, i to nie tyle w celu rozwiązania trapiących je problemów, ile w celu ich estetyzowania i tym samym przekształcania ich w materiał uspokajający sumienie.

Prace Antoniego Abada nie koją sumienia. Artysta nie ustawia się w roli czyjegokolwiek rzecznika. Zamiast tego dostarcza środków, dzięki którym inni mogą swobodnie i autonomicznie wyrażać samych siebie, a zarazem przemyśleć możliwe rozwiązania. Od 2004 roku Abad rozwija projekt „Megafone.net”, w ramach którego zaprasza grupy osób funkcjonujących na obrzeżach społeczeństwa do wyrażenia swoich doświadczeń i opinii podczas spotkań bezpośrednich lub z wykorzystaniem telefonów komórkowych. Telefony komórkowe, umożliwiając uczestnikom rejestrowanie dźwięków i obrazów natychmiast zamieszczanych w Internecie, pełnią funkcję cyfrowych megafonów: wzmacniają głos jednostek i grup często niedostrzeganych lub fałszywie prezentowanych przez mainstreamowe media.

Artysta pracował do tej pory z taksówkarzami ze stolicy Meksyku (2004), młodymi hiszpańskimi Cyganami z Lleidy i León (2005), madryckimi prostytutkami (2005), nikaraguańskimi imigrantami w Kostaryce (2006), kurierami motocyklowymi w São Paulo (2007), wysiedleńcami i osobami zdemobilizowanymi w Kolumbii,oraz z młodymi uchodźcami Sahrawi z algierskiej Sahary (2009).

W 2006 i 2008 roku Abad zaprosił do współpracy osoby niepełnosprawne ruchowo mieszkające w Barcelonie i Genewie. Uczestnicy projektów wykorzystywali telefony komórkowe z wbudowanym GPS-em do fotografowania przeszkód i barier architektonicznych napotykanych przez nich w codziennym życiu w mieście. Na podstawie zrobionych zdjęć stworzona została aktualizowana na bieżąco internetowa mapa dostępności miast. W 2010 roku artysta wykorzystał tę strategię raz jeszcze w Barcelonie, gdzie tym razem współdziałał z osobami niewidzącymi i niedowidzącymi.

Prezentacja projektu „Megaphone.net” podczas Europejskiego Kongresu Kultury ma być jednocześnie pierwszym krokiem w kierunku planowanego w bliskim czasie przedsięwzięcia, które Abad chce zrealizować we współpracy z przedstawicielami specyficznych społeczności Wrocławia. Tocząca się na forum Kongresu debata o tym, czy sztuka może stać się narzędziem transformacji społecznej nabierze dzięki temu praktycznego, wymiernego charakteru.

Artysta: Antoni Abad (ur. 1956, mieszka i pracuje w Lleidzie w Hiszpanii)

Kuratorka: Montse Badía

*"The Indignity of Speaking for Others: An Imaginary Interview", [w:] "Beyond Recognition. Representation, Power and Culture", Berkeley: University of California Press, 1992.