wolna strefa / dock's docs

Gdańsk: Telewizja Wolność

AAA

Instytut Reportażu:

Dziś kamerę ma każdy, w każdym sklepie można ją sobie kupić, ale wtedy, w 1981, taki sprzęt to było sto tysięcy dolarów. W czasach, kiedy robotnicy zarabiali po dwadzieścia dolarów miesięcznie, była to kwota niewyobrażalna – mówi Waldemar Płocharski, wiceprezes Video Studio Gdańsk w tekście Magdaleny Szkarłat (Polska Szkoła Reportażu).

W 1981 roku w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej życie i słowa są reglamentowane.
Na kartki kupuje się mięso, masło i inne tłuszcze, mąkę, ryż, mleko dla niemowląt, proszek do prania, mydło, czekoladę, papierosy i alkohol. Telewizja nadaje w dwóch programach: pierwszym w godzinach od 14. do północy i drugim od 10. do 22.

20 sierpnia w Hali Olivia w Gdańsku rozpoczyna się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność. Uczestników wita wielki napis farbą na asfalcie: „Telewizja kłamie”. TVP miała zakaz wstępu do Hali.

Otwierając Zjazd Lech Wałęsa mówi: – Każdy z nas oddzielnie znaczy niewiele. Wszyscy znaczymy tyle, ile znaczy siła tych milionów, które tworzą Solidarność.

WOLNE MEDIA KOLEJOWE

– W Sierpień, w te szesnaście miesięcy karnawału Solidarności, weszliśmy z radiem SAR, Studencką Agencją Radiową – opowiada Waldemar Płocharski, dziś wiceprezes Video Studio Gdańsk. – Było to szczególne miejsce: profesjonalny sprzęt i mnóstwo młodych, odważnych ludzi, głównie studentów Politechniki Gdańskiej. Nie byli obciążeni tym, czym dziennikarze reżimowi z oficjalnych mediów. Oni podlegali cenzurze. U nas była wyłącznie autocenzura – każdy sam sobie wyznaczał granice.

W 1980 roku Płocharski był redaktorem naczelnym SAR–u. – Przyszedł do mnie Marian Terlecki z propozycją, żeby to u nas powstała redakcja działająca na rzecz Solidarności. Marian był wtedy etatowym pracownikiem Telewizji Gdańsk, ale to on zainicjował powstanie Radiowej Agencji Solidarność – RAS. A więc właściwie niewiele się zmieniło, bo SAR to RAS czytane na wspak. Częstotliwości nie mieliśmy, więc pierwszy Zjazd Solidarności tylko rejestrowaliśmy na bieżąco. Ale każdego wieczoru po zamknięciu obrad montowaliśmy zapis i na kasetach audio koleją rozsyłaliśmy po kraju. Na nasze nagrania czekały stacje światowe, Radio Wolna Europa, ośrodki w kraju. Ludzie chcieli prawdy o obradach. Przepływ, a raczej rozsiew informacji był błyskawiczny – Solidarność Kolejarzy działała bardzo sprawnie.

Ten karnawał wolności – wtedy o tym nie wiedzieliśmy – miał się skończyć za trzy miesiące. Nam się jednak śniła wolność słowa.

Z kaseciakowego „radia” szybko zmienili się w profesjonalną ekipę telewizyjną. Przełomem była druga tura Zjazdu Solidarności we wrześniu 1981 roku. Międzynarodowa Konfederacja Wolnych Związków Zawodowych podarowała Solidarności profesjonalny sprzęt telewizyjny: kamerę U–matic High Band, sto czystych kaset wideo, zestaw do montażu, mikrofon i monitor. Taki sprzęt miały tylko profesjonalne telewizje światowe, choćby powstała zaledwie rok wcześniej CNN. Tak więc grupa młodych zapaleńców z Gdańska dostała do ręki zabawkę, która ważyła dziesięć kilogramów a pozwalała robić w pełni profesjonalne filmy dokumentalne.

Pierwszym, który trzymał w ręku Kamerę był, nieżyjący już, dokumentalista z OTV Gdańsk Krzysztof Kalukin: nakręcił trzepoczącego się w kałuży wróbla. Dziś ta pierwsza kamera to eksponat muzealny. Wtedy nawet młodzieńcy z SAR byli sceptyczni, czy TO – czyli magnetyczny zapis na taśmie – się przyjmie i będzie lepszy niż tradycyjny, światłoczuły.

– Tak czy inaczej okazało się, że mamy wszystko, co potrzebne, żeby robić w Polsce niezależne media elektroniczne. Niezależne od reżimu, od partii, od cenzury.

– Dziś kamerę ma każdy, w każdym sklepie można ją sobie kupić, ale wtedy taki sprzęt to było sto tysięcy dolarów. W czasach, kiedy robotnicy zarabiali po dwadzieścia dolarów miesięcznie, była to kwota niewyobrażalna – opowiada Płocharski.

Tylko profesjonaliści wiedzieli, co z taką sonówką robić. Dlatego Marian Terlecki dobrał sobie ekipę ze swojej firmy – lokalnego gdańskiego ośrodka telewizji. Byli w niej Krzysztof Kalukin, Marek Gąsecki, Ryszard Troczyński – najodważniejsi. Niektórzy z nich nie przeszli potem weryfikacji i stracili pracę.

Ale na razie są napaleni na nowy sprzęt i wolne media. Sam Terlecki zostaje szefem części telewizyjnej i radiowej RAS.

– Pierwszą samodzielną produkcją był dwudziestominutowy film „Kandydat”. To był zapis wyborczej walki o przywództwo Solidarności między Lechem Wałęsą a Andrzejem Gwiazdą – wspomina Płocharski. – Dokumentowaliśmy też na bieżąco wszystkie posiedzenia Komisji Krajowej związku: czasem rozwlekle, bo wtedy w trosce o rzetelność informacji nikt nikomu nie przerywał, nie skracał myśli. Kamera była „swoja” – delegaci pozwalali filmować dosłownie wszystko.

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 wybucha w Polsce stan wojenny. Czołowi działacze Solidarność zostają internowani.

Płocharski: – Nasza kamera miała być wtedy na Kongresie Kultury Polskiej w Warszawie, wyjazd ekipy był zaplanowany na ranek 13 grudnia. Do wyjazdu oczywiście nie doszło, a Marian kamerę schował. Na jakiś czas nawet zamurował ją w piwnicy w Gdańsku. Do 1984 roku była zakonspirowana. Z filmowaniem zeszliśmy „do podziemia”.

POD ZIEMIĄ

Tłum skanduje ”precz z ZOMO!”. Ludzie biegną, chronią się przed białymi pałkami w gdańskiej Bazylice Mariackiej. Zatrzaskują za sobą ciężkie, gotyckie drzwi, śmieją się do siebie, ściskają za ręce. Ciemne wnętrze kościoła, cięcie.

W „podziemnych” latach kamera rejestruje uliczne demonstracje z okna mieszkania w blokach pod Stocznią, zadymy pod Pomnikiem Poległych, spotkania Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. Działacze zdelegalizowanej Solidarności – Bogdan Borusewicz, Bogdan Lis, Zbigniew Bujak i inni – z obawy przed dekonspiracją i aresztowaniem występują w przebraniach, w perukach, z doklejonymi brodami i wąsami. Apele z Polski zatrzaśniętej stanem wojennym trafiają do korespondentów światowej prasy, zachodnich stacji telewizyjnych, Radia Wolna Europa.
– Oprócz własnych produkcji zajęliśmy się kopiowaniem i dystrybucją cenzurowanych filmów. Z dzisiejszego punktu widzenia można powiedzieć, że to było piractwo, a wtedy to był po prostu drugi obieg – śmieje się Płocharski.

– Zaczęliśmy od Teatru Ósmego Dnia i jego „Wzlotu” według poezji Osipa Mandelsztama. To był rok 1984. Rejestrację spektaklu robiliśmy w Poznaniu, w jakiejś brudnej kotłowni.

Wszystko odbywało się w takiej konspiracji, że jeden z miejscowych operatorów nie wytrzymał, wyszedł przed północą na papierosa i już nie wrócił na zdjęcia. Ludzie się wtedy po prostu bali – to był czas represji, aresztowań, bicia.

Przytulił ich Kościół, „dziuplą” stało się duszpasterstwo Pallotynów. Pomysłodawcą był nieżyjący już ksiądz Eugeniusz Dutkiewicz, twórca ruchu hospicyjnego w Polsce.

Płocharski: – Mało nas było: operator Włodek Resiak, Marian Terlecki jako reżyser i scenarzysta (wspomagała go żona Hanna Karkowska). Montowali Krzysztof Iglikowski i Andrzej Goliszewski, ja zajmowałem się dźwiękiem, Jurek Rozmus był kierowcą i oświetleniowcem.

10 grudnia 1983 roku Rada Prowincjonalna Księży Pallotynów zatwierdziła powołanie Duszpasterskiego Ośrodka Dokumentacji i Rozpowszechniania VIDEO.

Płocharski: – Kościół był wtedy przestrzenią wolności w Polsce. Aż do Okrągłego Stołu. Wtedy wszystkie filmy, które były nie do zaakceptowania dla cenzury, oglądało się właśnie w kościołach.

Było nawet takie hasło: „Magnetowid w każdej parafii”.

W 1985 roku w drodze na festiwal pieśni religijnej w Ołtarzewie aresztowano Mariana Terleckiego i całą ekipę filmową pod zarzutem „zaboru mienia wielkiej wartości”. Bo nie oddali władzy sprzętu filmowego należącego do zdelegalizowanej w stanie wojennym Solidarności. Kamera została „aresztowana” na szesnaście miesięcy.

Płocharski: – Hanka, żona Mariana przyszła do nas i powiedziała: zawieście działalność, inaczej go nie wypuszczą. No to zrobiliśmy sobie przerwę w pracy. Na półtora roku.

TELEWIZJA KSIĘDZA BISKUPA

Mariana Terleckiego wypuszczono dopiero w 1986 roku. Ekipa natychmiast zaczęła działać. Na poddaszu plebanii Bazyliki Mariackiej, przy ulicy Podkramarskiej 5, w dwóch ciasnych pokoikach robili telewizję „z podziemia”. Pokoje poświęcił ksiądz arcybiskup Tadeusz Gocłowski.

Ukształtowała się kadra diecezjalnej ekipy filmowej: Marian Terlecki – sprawy artystyczno–programowe, Ryszard Grabowski – redakcja, Marek Łochwicki – organizacja, Waldemar Płocharski – realizacja, Katarzyna Wojciechowska – sekretariat.

Płocharski: – Jako dary dla Kościoła przemyciliśmy z Paryża i Hamburga nowy sprzęt zdjęciowy i montażowy. Produkcja filmowa ruszyła pełna parą. Podczas trzeciej pielgrzymki papieskiej w 1987 roku zrobiliśmy tryptyk „O nas i za nas”. Jako „telewizja księdza biskupa” byliśmy z Papieżem wszędzie. Lech Wałęsa z żoną Danutą i ośmiorgiem dzieci mieli osobistą audiencję u Ojca Świętego w Pałacu Biskupów w Oliwie. Tylko my tam z nim byliśmy. Poczuliśmy wtedy, że możemy robić wszystko, że jesteśmy niezależni, wolni, odważni. Na „górce” u Dominikanów robiliśmy program „Wałęsa przy tablicy”, gdzie Lech tłumaczył się młodzieży, dlaczego nie idzie na czele manifestacji. Każdy temat, którym nie chciała zająć się reżimowa telewizja, był dla nas dobry.

ROZMONTOWALIŚMY KOMUNĘ

W maju 1988 roku wybuchają strajki. Stocznię otaczają oddziały ZOMO, odcięte zostają telefony.

Płocharski: – Jerzy Urban zapowiedział, że jeśli jakikolwiek dziennikarz, jakakolwiek ekipa zbliży się do stoczni, to od razu zostaje relegowana z kraju. Reżyser Piotr Bikont miał w tym czasie robić z nami film o przydrożnych kapliczkach, a zamiast tego na wieść o strajku przyjechał do Stoczni. Zrobił „Balladę o Strajku” i fresk „Inny Sierpień”. Ale zanim się do tego zabrał, aresztowano całą ekipę. U generała Andrzejewskiego, ówczesnego szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, interweniował arcybiskup Gocłowski. Tłumaczył, że filmowcy kręcą film o ekologii Bałtyku. Wtedy w Stoczni byli Piotr Bikont, Leszek Dziumowicz, Wojtek Ostrowski, Ewa Oleczek, Jarek Rybicki, Janusz Pawłowski, Ryszard Grabowski, Piotr Semka. Dziś Bikont znalazł swoją przestrzeń wolności w Badowie, gdzie robi teatr, Semka jest publicystą politycznym, Ryszard nie żyje, a Ewa? Ewa została moją żoną.

Materiały ze Stoczni spływały do studia na Podkramarską. A tam już stała kolejka dziennikarzy z CNN, z ABC, z innych światowych stacji. Dzięki temu we wszystkich czołówkach była Polska, był Gdańsk, była Stocznia. Pokazaliśmy prawdę.

A potem przyszedł 1989 rok i Okrągły Stół. Władza postanowiła się z narodem dogadać.

Płocharski: – Przy Okrągłym Stole na tych samych prawach działała telewizja reżimowa i my. To było wreszcie postawienie znaku równości między oficjalnymi a niezależnymi mediami. Nie mieliśmy co prawda dostępu do telewizji, ale mogliśmy już produkować takie same materiały jak oni. I mogliśmy patrzeć im wreszcie na ręce, filmować ich wywiady, żeby mieć dowód w przypadku manipulacji.

Wymyśliliśmy nawet sposób, żeby odróżnić przed kamerami „naszych” uczestników obrad: delegaci Solidarności trzymali przed sobą teczki z dużym S.

Powstały wtedy dwa ważne filmy: Mariusz Kobzdej zrobił kronikarski zapis obrad, a Piotr Bikont „Opowieści Okrągłego Stołu”.

Latem 1989 roku po raz pierwszy pojawiła się nazwa VIDEO STUDIO GDAŃSK. Nowe logo, w kształcie stylizowanego słowa VIDEO, stało się dowodem przekształcenia firmy w profesjonalnego producenta filmowego.

Płocharski: – Po Okrągłym Stole Marian został szefem gdańskiego ośrodka telewizji. Chciał zabrać część osób do siebie i zlikwidować VSG, uważał, że nie ma potrzeby dalej tak działać. Że trzeba taśmy przenieść do telewizji, telewizja jest nasza, w telewizji już można robić to, co my robiliśmy. Ja z Markiem Łochwickim nie daliśmy zwieść się wrażeniu, że od tej pory wszystko będzie takie proste. Chcieliśmy dalej robić swoje. Pozostało w naszej polskiej historii całe mnóstwo białych plam, które trzeba było ujawnić. To był nasz nowy cel.

OPTYMISTYCZNE ZAKOŃCZENIE

W 1990 roku nowym szefem artystycznym VSG został Mirosław Bork. Wraz z Borkiem przyszły także lżejsze gatunkowo tematy, niepolityczne, artystyczne.

Płocharski: – On zmienił sposób naszego myślenia o produkcji telewizyjnej. Okazało się, że nie tylko tematy społeczne, ciężkie, solidarnościowe są istotne.

19 listopada 1992 Video Studio Gdańsk przeprowadziło się do nowej siedziby przy ul. Grodzkiej 20 w Gdańsku. Działa tam do dziś. W montażowni i archiwach kilka tysięcy kaset czeka na archiwizację na nowoczesnych nośnikach. Zajmuje się tym powołana w 2004 roku Fundacja Archiwum Filmowe „Drogi do niepodległości”.

Na ścianach siedziby VSG rząd listów, dyplomów, podziękowań. Świadectwo trzydziestu lat istnienia niezależnych mediów w Polsce.

Andrzej Wajda: „Drodzy Przyjaciele. Wielkie przemiany jakich dożyliśmy w naszym kraju są rezultatem wielu ludzkich działań, jednym z ważniejszych z nich jest powstanie i działalność Video Studio Gdańsk”.

Wiesław Walendziak: „Myśląc o VSG gotów jestem uwierzyć w zakrzywienie czasoprzestrzeni”.

Jan Nowak–Jeziorański: ” VSG wspominam z czasów wielkiej przygody lat osiemdziesiątych”.

Maciej Płażyński: „...dzięki waszej przemyślanej i wytężonej pracy możemy dzisiaj wspominać rozdziały historii, którą razem współtworzyliśmy”.

Płocharski: – Robiliśmy ostatnio film, który okazał się być dla nas niezwykle trudny. To „Jeden drugiego brzemiona noście” (reż. Mieczysław B. Vogt, 2008) o pontyfikacie Jana Pawła II i Solidarności. Do pewnego momentu wszystko było świetnie – Solidarność jako motor zmian, Papież przyjeżdża na kolejne pielgrzymki, wzmacnia, prowadzi do zwycięstwa.

Potem Okrągły Stół, Wałęsa prezydentem, Rosjanie wyjeżdżają, jest coraz większa wolność, w końcu wstępujemy do NATO, do Unii. Ale w pewnym momencie okazało się, że ta historia nie ma pozytywnego końca.

Papież odszedł i zostawił nas na tym świecie, Solidarność zmieniła swoją formę, stała się organizacją bojową jednej partii... Strasznie trudno było wymyślić koniec tego filmu. Optymistyczny koniec. Więc może tylko tak, minimalistycznie: żeby idee Jana Pawła II były dalej rozumiane i propagowane, a Solidarność niech walczy o pracowników, a nie o władzę dla polityków? Może tak? Tak jakoś skończyliśmy ten film.

Magdalena Szkarłat

Tekst (i towarzysząca mu ankieta) jest częścią cyklu reportaży opisujących oddolne inicjatywy kulturalno-społeczne w różnych polskich miastach. Został napisany specjalnie dla EKK w ramach Polskiej Szkoły Reportażu działającej przy Instytucie Reportażu w Warszawie.
 

odsłuchaj zawartość strony wersja do druku

TAGI: Gdańsk, Video Studio Gdańsk, Karnawał Solidarności, Instytut Reportażu, Polska Szkoła Reportażu, Waldemar Płocharski

  1. DkQPDSyAok2011-12-25 02:52:31

    God, I feel like I suhold be takin notes! Great work

  2. buy cheap oem software2012-02-12 06:37:43

    ujf63O The text is promising, will place the site to my favorites..!!

  3. buy oem software2012-02-12 06:41:50

    B7ccMC Thanks for all the answers:) In fact, learned a lot of new information. Dut I just didn`t figure out what is what till the end!...

  4. Above Ground Swimming Pool�����2012-02-24 16:12:19

    Extremely easy by words but in reality�, a lot of things don`t correspond. Not everything is so rosy..!

  5. Hawaiian Shirts2012-02-24 16:24:24

    Youth rock band "Ranetki" says thank you for such a wonderful blog..!

  6. Personalized Wedding Invitations2012-02-24 16:36:32

    Stupid article..!

  7. Mobile Marketing Software2012-02-24 16:48:41

    The Author is crazy..!

  8. Carrot Salad2012-02-24 17:01:12

    Yeah� I read and I understand that I do not understand anything what it is about:D

  9. Rice Salad2012-02-24 17:13:51

    Scribbler, give me a student's record-book!)))

  10. GAKmQXWiGX2012-05-24 18:24:24

    Z daleka do Ciebie prazbywym, więc pozwf3l że na chwilę się zatrzymam.Kłopotu nie sprawię, ale pozdrowienia i życzenia zostawię.Za Twoją gościnność podziękuję.Uśmiechem przypieczętuję i dalej powędruję.Miło że jesteś ładny sweterek i ciekawy blog:))

  11. 2012-05-24 18:24:26

  12. 2012-05-25 03:36:48

  13. 2012-05-26 03:29:56

  14. 2012-05-27 10:39:48

  15. 2012-05-27 13:06:45

  16. Dagmar Dauterman 2012-06-28 12:29:22

    Great post. I was checking continuously this weblog and I'm inspired! Very helpful info specifically the closing section I take care of such info much. I was seeking this particular info for a very lengthy time. Thanks and best of luck.

    PoIuYt

  17. 2013-02-24 04:18:16

  18. http://1buyviagrahere.com/2013-03-03 08:13:21

    Bg6Bc6 Very neat article. Keep writing.

  19. 2013-03-03 08:13:23

  20. found viagra prescription in husbands car2013-03-04 22:28:50

    I appreciate you sharing this blog.Really thank you! Awesome.

  21. Buying Cytotec without a script2013-03-04 23:08:31

    Thanks for the article post.Much thanks again. Much obliged.

  22. 24option2013-03-05 12:22:03

    Im grateful for the blog.Thanks Again. Much obliged.

  23. alternatives to zoloft2013-03-06 00:07:08

    Thank you ever so for you blog. Awesome.

  24. order premarin online2013-03-06 00:07:10

    A round of applause for your blog post. Will read on...

  25. buy viagra online2013-03-06 00:07:41

    Major thankies for the blog article. Fantastic.

  26. ����������� ������ � ��������2013-03-06 10:40:37

    Thanks-a-mundo for the post.Much thanks again.

  27. apcalis levitra vs2013-03-06 14:13:14

    I think this is a real great blog.Really thank you! Cool.

  28. wwfiuIVqQKEBH2013-03-06 22:01:12

    Wonderfull post!
    Thank you!

  29. YtuQQXuKKzZ2013-03-06 22:05:04

    Wonderfull post!
    Thank you!

  30. rKKwXFgYTb2013-03-07 15:51:47

    Major thankies for the blog post.Really thank you! Really Cool.

  31. aexiPRPzzvcXaLrT2013-03-07 20:28:16

    Im thankful for the article.Thanks Again. Much obliged.

  32. window tinting Denver2013-03-08 12:29:37

    Im obliged for the blog post.Really looking forward to read more.

  33. Albuquerque orthodontics 2013-03-08 14:30:26

    Really enjoyed this post.Thanks Again. Awesome.

  34. assisted living in kansas city 2013-03-08 16:23:36

    Very informative article post.Thanks Again. Want more.

  35. millionaire match 2013-03-08 18:13:35

    Thank you ever so for you article.Really looking forward to read more. Will read on...

  36. Sugar Momma 2013-03-08 20:03:58

    Im obliged for the blog post.Really thank you! Really Great.

  37. zoosk dating 2013-03-08 21:59:09

    I am so grateful for your blog. Really Cool.

  38. natural breast enlargement2013-03-08 23:47:56

    Appreciate you sharing, great post.Thanks Again. Fantastic.

  39. garcinia cambogia 2013-03-09 01:43:23

    Fantastic post.Thanks Again. Really Great.

  40. main access live2013-03-09 12:44:49

    I appreciate you sharing this article.Much thanks again. Really Great.

  41. Guide 2013-03-09 17:29:19

    I really like and appreciate your article post.Much thanks again. Cool.

  42. VgFZzQZWjGyGPN2013-03-09 17:33:23

    Really enjoyed this post. Great.

  43. autolaina2013-03-09 19:03:10

    Thanks a lot for the blog.Really looking forward to read more.

  44. DfPYbOKwi2013-03-09 19:20:37

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog article.Much thanks again. Want more.

  45. last longer in bed2013-03-09 20:33:18

    A round of applause for your blog.Really thank you! Keep writing.

  46. gTEvSZIR2013-03-09 21:03:09

    Really informative article post.Really thank you! Keep writing.

  47. 31 day fat loss cure review 2013-03-09 22:03:36

    Major thankies for the blog.Really thank you! Cool.

  48. autorahoitus2013-03-10 00:10:59

    I appreciate you sharing this blog post.Much thanks again. Really Cool.

  49. seo companies los angeles 2013-03-10 11:30:26

    Great blog.Really looking forward to read more. Much obliged.

  50. seo services los angeles 2013-03-10 11:44:34

    Muchos Gracias for your blog post.Really thank you! Much obliged.

  51. what is surrogacy 2013-03-10 17:54:38

    I loved your blog post.Really thank you! Cool.

  52. how to diet effectively 2013-03-10 22:02:52

    Really appreciate you sharing this article.Thanks Again. Great.

  53. Discount Beats By Dre2013-03-11 00:17:17

    Great blog. Will read on...

  54. buy cheap viagra2013-03-11 22:24:06

    Great article post.Really looking forward to read more. Much obliged.

  55. buy viagra pills2013-03-11 22:24:08

    I really enjoy the article.Much thanks again.

  56. NpFrxzRQlAUXqWUWdGD2013-03-12 01:36:30

    Enjoyed every bit of your article post.Thanks Again. Really Great.

  57. apartment in minsk2013-03-12 13:53:42

    Very neat post.Really thank you!

  58. buy Propecia no prescription2013-03-12 15:16:59

    Thanks again for the article.Really looking forward to read more. Awesome.

  59. buy cheap generic cialis online2013-03-13 03:19:12

    wow, awesome blog. Fantastic.

  60. buy cheap generic stendra2013-03-13 03:19:16

    Thank you for your article post.Really thank you! Really Cool.

  61. cheap generic stendra online2013-03-13 03:20:07

    Really enjoyed this article post.Thanks Again. Cool.

  62. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 10:14:26

    wow, awesome article.Really looking forward to read more. Want more.

  63. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 10:23:41

    Wow, great blog.Really looking forward to read more. Great.

  64. buy viagra online2013-03-13 10:32:03

    I loved your blog post.Thanks Again. Really Cool.

  65. buy viagra online2013-03-13 10:32:14

    I appreciate you sharing this article.Really looking forward to read more. Cool.

  66. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 10:32:45

    Im grateful for the blog post.Thanks Again.

  67. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 10:42:33

    I am so grateful for your blog article.Thanks Again. Really Cool.

  68. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 10:52:21

    I truly appreciate this blog post.Really looking forward to read more. Cool.

  69. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:02:33

    I appreciate you sharing this blog.Much thanks again. Will read on...

  70. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:12:16

    Very neat article post.Really looking forward to read more. Awesome.

  71. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:21:42

    Appreciate you sharing, great blog article.Much thanks again. Cool.

  72. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:31:52

    Im obliged for the article post.Much thanks again. Want more.

  73. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:41:38

    I value the blog article.

  74. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 11:51:35

    I cannot thank you enough for the blog article.Much thanks again. Really Cool.

  75. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 12:01:25

    I think this is a real great post.Thanks Again. Really Great.

  76. video submission2013-03-13 12:11:16

    I truly appreciate this post.Thanks Again.

  77. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-13 12:21:25

    Thank you for your blog.Thanks Again. Great.

  78. article directories2013-03-13 13:41:51

    A big thank you for your blog article.Really thank you! Awesome.

  79. blog comments2013-03-13 13:52:53

    I really enjoy the post. Really Cool.

  80. blog comments2013-03-13 14:03:49

    I value the article post.Really thank you! Cool.

  81. blog comments2013-03-13 14:15:06

    I appreciate you sharing this article post.Thanks Again.

  82. Social Media links2013-03-13 14:26:24

    I loved your blog article.Really looking forward to read more. Cool.

  83. Social Media links2013-03-13 14:37:39

    Major thanks for the article.Really looking forward to read more. Much obliged.

  84. Social Media links2013-03-13 14:48:57

    Thanks for the article post. Will read on...

  85. Social Media links2013-03-13 15:00:07

    I loved your article.Much thanks again. Fantastic.

  86. Social Media links2013-03-13 15:10:45

    Major thankies for the blog article.Much thanks again. Awesome.

  87. Social Media links2013-03-13 15:21:42

    Im grateful for the blog article.Really thank you! Cool.

  88. Social bookmarking2013-03-13 15:33:05

    Hey, thanks for the article.Much thanks again. Keep writing.

  89. Social Media links2013-03-13 15:43:52

    Very good article.Thanks Again. Want more.

  90. Social Media links2013-03-13 15:55:11

    Really informative blog.Much thanks again. Want more.

  91. Social Media links2013-03-13 16:06:30

    This is one awesome article post.Really thank you! Awesome.

  92. 2013-03-13 16:36:03

  93. bookmaring service2013-03-13 18:36:00

    h2t8St Very informative article post.Much thanks again. Will read on...

  94. 2013-03-13 18:36:02

  95. bedbugs2013-03-14 01:27:21

    Really appreciate you sharing this blog.Really looking forward to read more.

  96. Social Media links2013-03-14 08:16:19

    Major thankies for the blog article. Will read on...

  97. name2013-03-14 08:32:24

    Really informative post.Much thanks again. Much obliged.

  98. article directories2013-03-14 15:14:16

    This is one awesome article post.Much thanks again. Much obliged.

  99. blog comments2013-03-14 15:25:23

    I really enjoy the blog post.Thanks Again. Cool.

  100. Contextual backlinks2013-03-14 15:36:18

    Really informative blog. Will read on...

  101. Web Directories2013-03-14 15:47:44

    Great, thanks for sharing this article post.Thanks Again.

  102. SEOmanix2013-03-14 15:59:14

    Thanks again for the post.Really thank you! Great.

  103. Google Friendly Backlinks2013-03-14 16:11:16

    Very neat blog.Thanks Again. Really Cool.

  104. Microblogging2013-03-14 16:33:35

    Enjoyed every bit of your blog. Really Great.

  105. PDF Submission2013-03-14 16:45:02

    Very neat blog. Really Cool.

  106. Press Release2013-03-14 16:57:10

    I think this is a real great blog. Will read on...

  107. Social bookmarking2013-03-14 17:08:20

    I really like and appreciate your post. Awesome.

  108. video submission2013-03-14 17:19:44

    A round of applause for your article. Cool.

  109. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-14 17:30:41

    Thanks for the blog.Much thanks again. Fantastic.

  110. VRGblEjySiRxICUeGmu2013-03-14 23:33:37

    I cannot thank you enough for the article post.Thanks Again. Great.

  111. buy cipro2013-03-15 17:39:28

    I am so grateful for your blog post.Really thank you! Really Great.

  112. order generic viagra2013-03-15 19:17:44

    Great, thanks for sharing this article.Much thanks again. Fantastic.

  113. generi cialis2013-03-15 20:56:51

    Thank you ever so for you article post.Really looking forward to read more.

  114. 10mg levitra2013-03-15 22:36:10

    Thank you for your article post.Really thank you! Really Cool.

  115. 20mg levitra2013-03-16 00:29:38

    Looking forward to reading more. Great article.Really looking forward to read more. Will read on...

  116. cialis online2013-03-16 08:52:23

    Thanks again for the blog.Much thanks again. Will read on...

  117. generic viagra online2013-03-16 13:47:10

    I truly appreciate this blog.Really thank you! Really Great.

  118. what is ciprofloxacin2013-03-16 18:42:08

    Muchos Gracias for your blog.Thanks Again. Fantastic.

  119. everestpoker.fr2013-03-18 10:19:14

    Thank you for your blog article.Thanks Again. Keep writing.

  120. article directories2013-03-19 13:54:39

    I loved your blog article.Thanks Again. Cool.

  121. blog comments2013-03-19 14:04:57

    Thanks for the post. Much obliged.

  122. Contextual backlinks2013-03-19 14:15:26

    Im thankful for the post. Want more.

  123. Web Directories2013-03-19 14:25:52

    Very good blog post. Keep writing.

  124. SEOmanix2013-03-19 14:36:22

    Great, thanks for sharing this article post.Thanks Again. Really Great.

  125. Google Friendly Backlinks2013-03-19 14:47:30

    I really enjoy the article post.Really looking forward to read more. Great.

  126. Image hosting2013-03-19 14:59:01

    Awesome post.Much thanks again. Will read on...

  127. Microblogging2013-03-19 15:09:46

    Thanks for sharing, this is a fantastic article post.Thanks Again.

  128. PDF Submission2013-03-19 15:20:45

    I appreciate you sharing this blog.Really thank you! Want more.

  129. Press Release2013-03-19 15:31:44

    I value the article post.Thanks Again.

  130. Social bookmarking2013-03-19 15:43:11

    I loved your post.Thanks Again. Great.

  131. Social Media links2013-03-19 15:54:37

    wow, awesome blog.Really thank you! Keep writing.

  132. video submission2013-03-19 16:06:41

    Major thankies for the article post.Much thanks again. Really Cool.

  133. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-19 16:18:15

    I am so grateful for your article.Thanks Again. Cool.

  134. 2013-03-24 20:23:17

  135. article directories2013-03-25 13:43:57

    Im grateful for the blog post.Much thanks again. Great.

  136. blog comments2013-03-25 13:55:44

    Wow, great blog article.Thanks Again. Awesome.

  137. Contextual backlinks2013-03-25 14:07:44

    Appreciate you sharing, great blog article.Thanks Again. Will read on...

  138. Web Directories2013-03-25 14:19:39

    This is one awesome blog.Thanks Again. Much obliged.

  139. SEOmanix2013-03-25 14:31:44

    Thank you for your post.Really thank you! Fantastic.

  140. Google Friendly Backlinks2013-03-25 14:44:14

    Very good blog article.Much thanks again. Fantastic.

  141. Image hosting2013-03-25 14:57:00

    Awesome article.Much thanks again. Keep writing.

  142. Microblogging2013-03-25 15:09:28

    wow, awesome blog post.Thanks Again. Will read on...

  143. PDF Submission2013-03-25 15:22:32

    Thanks so much for the blog post.Thanks Again. Want more.

  144. Press Release2013-03-25 15:35:23

    I really like and appreciate your post.Much thanks again. Great.

  145. Social bookmarking2013-03-25 15:47:45

    Really appreciate you sharing this blog article.Really thank you! Great.

  146. Social Media links2013-03-25 15:59:49

    Appreciate you sharing, great blog post. Will read on...

  147. video submission2013-03-25 16:11:51

    Wow, great post.Much thanks again. Really Cool.

  148. Gov and Edu Wiki backlinks2013-03-25 16:24:29

    Really appreciate you sharing this article.Really looking forward to read more. Awesome.

  149. 2013-04-23 15:51:12

  150. seomanix services2013-05-08 14:05:55

    A round of applause for your blog article.Really looking forward to read more. Want more.

  151. slr lenses2013-05-14 11:48:54

    HMfWV1 Great artical, had no problems printing this page either.

  152. 2013-05-14 11:48:56

  153. good seo2013-05-25 07:37:14

    ubmIcj Very informative blog.Really looking forward to read more. Keep writing.

  154. 2013-05-25 07:37:16

  155. good seo2013-05-25 18:09:34

    F3ZLvs I loved your article.Thanks Again. Keep writing.

  156. 2013-05-25 18:09:37

  157. 2013-05-28 04:05:36

  158. seo service2013-05-28 07:14:18

    tDMhqI Thanks for sharing, this is a fantastic post. Keep writing.

  159. 2013-05-28 07:14:20

  160. seo service2013-05-28 09:06:33

    eVjDaB A round of applause for your article post.Really thank you! Keep writing.

  161. 2013-05-28 09:06:36

  162. wiki2013-05-31 09:55:36

    Very good blog article.Really looking forward to read more. Want more.

  163. social bookmarks2013-06-19 12:54:23

    TsEp6O Enjoyed every bit of your blog.Thanks Again. Great.

  164. 2013-06-19 12:54:25

  165. 2013-06-29 04:26:41

  166. news and many more2013-07-04 16:53:30

    Uq5sRO Very informative post.Thanks Again. Cool.

  167. 2013-07-04 16:53:32

  168. VKRzbKmSCtwGB2013-07-24 14:09:55

    Really enjoyed this article.Thanks Again. Great.

  169. riMnloBcPVnhzAg2013-07-25 16:29:54

    Major thankies for the article.Really looking forward to read more. Cool.

  170. best news on earth2013-07-26 11:22:32

    blVw0K Say, you got a nice post. Want more.

  171. 2013-07-26 11:22:34

  172. 2013-07-31 00:32:10

  173. super news that are fun2013-08-03 13:46:53

    On2Vq2 I truly appreciate this blog post.Thanks Again. Will read on...

  174. 2013-08-03 13:46:55

  175. awesome links for you2013-08-19 15:24:56

    EFql7O A round of applause for your post. Fantastic.

  176. 2013-08-19 15:24:59

  177. awesome links for you2013-08-20 03:04:31

    pFcFew Really informative post.Much thanks again.

  178. 2013-08-20 03:04:33

  179. best link building2013-09-04 04:03:03

    HCF2tO Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Thanks Again. Will read on...

  180. 2013-09-04 04:03:06

  181. the best seo service2013-09-06 06:18:46

    PRTiJs Major thankies for the article post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  182. 2013-09-06 06:18:48

  183. seo service2013-09-08 10:18:03

    DUw7Wb Thanks for sharing, this is a fantastic blog article.Much thanks again. Much obliged.

  184. 2013-09-08 10:18:05

  185. online business2013-09-11 22:46:27

    btIiv2 I really enjoy the blog article.Really thank you! Keep writing.

  186. 2013-09-11 22:46:32

  187. online business2013-09-13 17:10:24

    eZO7rw I really like and appreciate your blog article.Really looking forward to read more. Want more.

  188. 2013-09-13 17:10:26

  189. make money online2013-09-13 17:41:53

    6zroiE Great, thanks for sharing this article. Want more.

  190. 2013-09-13 17:41:56

  191. pro link building2013-09-24 19:16:45

    RbLJvB Enjoyed every bit of your blog post.Thanks Again. Fantastic.

  192. 2013-09-24 19:16:47

  193. cheap link building2013-09-24 23:20:25

    LMaEal Wow, great blog post.

  194. 2013-09-24 23:20:27

  195. best link build2013-10-15 23:07:27

    B62JeF Hey, thanks for the blog post.Really thank you! Much obliged.

  196. 2013-10-15 23:07:29

  197. check out these guys!2013-10-16 02:38:23

    d3EhAw I am so grateful for your blog.Much thanks again. Want more.

  198. 2013-10-16 02:38:25

  199. take a look at it!2013-10-24 07:27:53

    lWxA1b Appreciate you sharing, great blog post.Much thanks again. Great.

  200. 2013-10-24 07:27:55

  201. top seo guys2013-10-25 10:18:30

    9cS57d Thank you for your post. Will read on...

  202. 2013-10-25 10:18:33

  203. take a look at it!2013-10-31 04:49:16

    5iWHug Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Really looking forward to read more. Cool.

  204. 2013-10-31 04:49:18

  205. Immalaoremn2013-11-18 20:14:43

    I come here from Google, it is impressive of your post.

  206. awesome seo thing2013-12-14 20:14:01

    l0ZhZr Thanks for sharing, this is a fantastic post.Really looking forward to read more. Really Cool.

  207. 2013-12-14 20:14:07

  208. look at this2014-01-18 01:34:03

    E87VeG Im obliged for the article.Really looking forward to read more. Will read on...

  209. 2014-01-18 01:34:06

  210. look at this2014-01-18 17:41:18

    wuHLzG This is one awesome blog. Much obliged.

  211. 2014-01-18 17:41:20

  212. awesome things!2014-01-31 11:14:50

    GTjeA9 Hey, thanks for the blog article.Much thanks again. Really Cool.

  213. 2014-01-31 11:14:52

  214. awesome things!2014-02-28 18:15:00

    iz8Fcb A round of applause for your post. Really Cool.

  215. 2014-02-28 18:15:02

  216. 2014-03-06 06:47:24

  217. 2014-03-06 17:14:53

  218. 2014-03-14 04:10:56

  219. seo for cheap2014-03-22 14:42:54

    2lBEV9 I really enjoy the blog article.Really thank you! Keep writing.

  220. 2014-03-22 14:42:56

  221. nice seo guys2014-03-22 23:29:14

    VrNuBe I really liked your blog.Much thanks again. Really Cool.

  222. 2014-03-22 23:29:16

  223. nice seo guys2014-04-01 15:30:11

    HUcTQp wow, awesome article.Much thanks again. Great.

  224. 2014-04-01 15:30:32

  225. 2014-04-08 16:33:27

  226. fCAuyBNyil2014-05-05 14:05:20

    Thanks so much for the blog article. Cool.

  227. check it out2014-05-11 23:58:45

    MiBtJV I value the blog.Thanks Again.

  228. 2014-05-11 23:58:48

  229. check it out2014-05-12 11:44:14

    OdHs4b I value the blog.Thanks Again.

  230. 2014-05-12 11:44:17

  231. 2014-05-21 08:53:01

  232. best seo company2014-06-04 22:34:24

    OvAlhd Muchos Gracias for your article post.Really thank you! Fantastic.

  233. 2014-06-04 22:34:27

  234. nice penalty removal2014-06-18 01:23:30

    rmqwG3 I value the blog post.Much thanks again. Much obliged.

  235. 2014-06-18 01:23:32

  236. nice penalty removal2014-06-18 03:48:57

    bxE2Kb Thanks so much for the blog article.Really looking forward to read more.

  237. 2014-06-18 03:48:59

  238. nice penalty removal2014-07-04 02:43:51

    BHg5N2 I truly appreciate this post.Really thank you! Really Cool.

  239. 2014-07-04 02:43:54

  240. good backlinks2014-07-04 03:54:43

    EAjYAQ Very neat article post.Really thank you! Awesome.

  241. 2014-07-04 03:54:45

  242. 2014-07-20 03:42:16

  243. 2014-07-20 14:01:14

  244. crorkz matz2014-08-03 20:50:47

    oLTMla Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Really looking forward to read more. Really Great.

  245. 2014-08-03 20:50:49

  246. crorkz2014-08-03 21:29:10

    pTnNpA Really appreciate you sharing this blog article.Thanks Again. Really Cool.

  247. 2014-08-03 21:29:12

  248. 2014-10-17 01:54:11

  249. 2014-10-18 07:36:36

  250. 2014-12-10 01:41:51

  251. 2014-12-12 22:02:16

  252. 2015-01-07 13:14:36

  253. 2015-01-07 13:32:32

  254. crorkz2015-01-16 04:03:07

    NiRlPW I just could not depart your site before suggesting that I really enjoyed the standard information a person provide for your visitors? Is gonna be back often to check up on new posts

  255. 2015-01-16 04:03:09

  256. coach clearance2015-01-28 16:32:07

    coach clearance

  257. cheap coach purses2015-01-30 07:10:35

    cheap coach purses

  258. 2015-05-04 04:22:52

  259. 2015-07-14 17:00:53

  260. 2015-07-17 21:15:24

  261. 2015-08-02 17:11:38

  262. 2015-08-06 12:55:40

  263. 2015-08-09 18:55:13

  264. 2015-08-12 11:08:23

  265. 2015-10-22 13:01:57

  266. 2015-10-24 22:32:19

  267. 2015-10-25 07:43:14

  268. 2016-01-12 01:11:15

  269. 2016-02-04 23:20:02

  270. 2016-02-07 07:19:43

  271. 2016-04-12 12:36:08

  272. 2016-05-09 06:29:30

  273. 2016-05-30 14:00:57

  274. 2016-06-01 19:21:06

  275. 2016-06-08 22:51:07

  276. 2016-06-13 17:28:46

  277. 2016-06-18 15:59:37

  278. 2016-06-23 06:02:39

  279. 2016-07-05 19:02:46

  280. 2016-07-19 03:01:55

  281. 2016-07-21 12:07:46

  282. 2016-07-27 23:16:11

  283. 2016-08-11 07:12:20

  284. 2016-08-12 19:02:55

  285. 2016-09-12 22:26:12

  286. 2016-10-12 20:46:14

  287. 2016-11-09 20:58:19

  288. 2016-11-22 10:49:35

  289. 2016-12-11 22:37:05

  290. 2016-12-27 06:10:13

  291. 2017-01-02 11:10:09

  292. 2017-01-02 11:10:41

  293. 2017-01-15 19:26:32

  294. 2017-02-03 20:58:44

  295. 2017-02-25 20:42:03

  296. 2017-03-11 07:58:12

    Great testing, and explanation of how it works. It’s hit the number 1 top paid app in Australia too.In regards to your comment ‘Apple is asleep at the wheel’ -t#2y&h8e17;re not. The app charts I presume are dynamically based on sales… and if an app is selling, which that app is, it will rightly so hit the number one spot. Otherwise they wouldn’t be true top paid app charts would they?Cr@iG

  297. 2017-03-11 07:58:14

  298. 2017-07-05 17:12:56

  299. 2017-07-22 19:44:51

  300. 2017-08-06 09:33:20

  301. 2017-08-20 15:24:29

  302. 2017-09-04 06:29:38

  303. 2018-11-27 10:50:44

  304. 2018-12-04 16:21:02

  305. 2018-12-10 03:17:45

  306. 2018-12-10 09:52:48