wolna strefa / dock's docs

Dock's Docs Gdańsk Remix

Wybór tematu nie jest przypadkowy – Stocznia Gdańska to miejsce legenda. Tu w 1980 roku, na fali strajków pracowniczych i społecznej niechęci do reżimu komunistycznego, powstała Solidarność – rozpoznawalny na całym świecie symbol wolności. Wydarzenia, które miały miejsce w Gdańsku, wpłynęły bezpośrednio na przemiany ’89 roku, kiedy to w Polsce odbyły się pierwsze wolne wybory, a niecałe trzy miesiące później runął mur berliński.

Dock’s Docs Gdańsk Remix jest kontynuacją cyklu zainicjowanego przez Institut National de l’Audiovisuel (Ina). Francuska instytucja to największe na świecie archiwum radiowo-telewizyjne. Od 1974 roku zgromadziła w swoich zbiorach 4 miliony godzin nagrań i z każdym dniem ma ich coraz więcej, ponieważ trafiają do niej wszystkie programy emitowane we francuskich stacjach radiowych i telewizyjnych. Trzy lata temu Ina po raz pierwszy udostępniła internautom do twórczego przetwarzania ułamek swoich zbiorów. Były to archiwalia dokumentujące życie codzienne Paryża – od początków XX wieku po współczesność. Rok po Paris Remix odbył się Berlin Remix, którego tematem był upadek muru berlińskiego.

Udostępnione przez nas materiały na potrzeby Dokc’s Docs Gdańsk Remix pochodzą z różnych źródeł. Są to fragmenty francuskich dzienników telewizyjnych z lat 80. XX wieku, kiedy Polska znajdowała się za żelazną kurtyną. Zadaniem francuskich dziennikarzy było wtedy dotarcie do prawdziwych relacji z wydarzeń fałszowanych przez oficjalne, rządowe polskie media objęte cenzurą.

Materiały pochodzą także z archiwów Video Studio Gdańsk – fundacji, której członkowie byli najbliżej tamtych historycznych wydarzeń i która posiada największe archiwum filmowe związane z Solidarnością i Stocznią Gdańską. Rejestrowane były kamerą przemyconą do stoczni przez zachodnich dziennikarzy w 1980 roku. Działalność osób zaangażowanych w powstawanie tych materiałów to początek niezależnych mediów w Polsce.

Ponadto, dzięki współpracy z zespołem reprezentującym starania Gdańska o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku, udostępniamy współczesne rejestracje wideo dokonane przez dwóch Robotników Sztuki PGR Art (Sylwester Gałuszka i Mikołaj Robert Jurkowski) rezydujących do niedawna w postindustrialnych przestrzeniach Stoczni. W 2000 roku część zabytkowych budynków została zaadaptowana na pracownie artystyczne, zgodnie z planem rewitalizacji, który zakładał ożywienie tej części miasta przez działania kulturalne. Powstała wtedy Kolonia Artystów założona przez grupę twórców i animatorów kultury, którzy na terenie Stoczni organizowali wystawy, koncerty, projekcje filmowe, ale też pracowali tu i mieszkali. Projekt upadł wraz ze zmianą właściciela terenu i usunięciem Kolonii Artystów. Na terenach Stoczni działa obecnie kilka pracowni oraz Instytut Sztuki Wyspa – niezależna instytucja kulturalna, prowadzona przez Anetę Szyłak, która kontynuuje projekt kulturowej rewitalizacji tego obaszaru.

I na deser – ze zbiorów NInA – udostępniamy nagrania stoczniowych dźwięków dokonane przez Adama Witkowskiego, gdańskiego artystę audiowizualnego, który w swoich pracach kilkakrotnie podejmował temat Stoczni Gdańskiej.

Zespół projektowy: Agnieszka Berlińska, Agata Ners, Katarzyna Głogowska.